Στην πρώτη γραμμή της διεθνούς συζήτησης για την πυρηνική ναυτιλία και τις πλωτές πυρηνικές μονάδες αναμένεται να βρεθεί η χώρα μας, καθώς η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας θα συμμετάσχει στη συζήτηση για την πρωτοβουλία ATLAS του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Η πρωτοβουλία θα παρουσιαστεί στην Ουάσιγκτον στις 26-27 Αυγούστου και θεωρείται από παράγοντες της αγοράς ως το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την άρση του σημαντικότερου εμποδίου που αντιμετωπίζουν σήμερα τόσο τα πυρηνοκίνητα εμπορικά πλοία όσο και οι πλωτοί πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας: την απουσία ενός διεθνώς αποδεκτού ρυθμιστικού πλαισίου.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο Business Daily ο πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, Χρήστος Χουσιάδας, η πρωτοβουλία ATLAS αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς σήμερα υπάρχουν δύο ώριμα και ανεπτυγμένα διεθνή ρυθμιστικά συστήματα, τα οποία δεν επικοινωνούν μεταξύ τους.
«Τρέχουν» οι εξελίξεις
Οι τελευταίες εξελίξεις αλλά και όσα δρομολογούνται το προσεχές διάστημα δείχνουν ξεκάθαρα πως η συζήτηση γύρω από την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα όχι μόνο έχει επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο, αλλά εξελίσσεται με ταχύτερους ρυθμούς απ’ ό,τι πολλοί εκτιμούσαν.
Η ενεργειακή ασφάλεια, η απανθρακοποίηση της οικονομίας, η ανάγκη για σταθερή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και η τεχνολογική πρόοδος στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs) οδηγούν σε μια νέα προσέγγιση απέναντι στην πυρηνική τεχνολογία.
Για τη χώρα μας, η συγκυρία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αφενός εξετάζεται για πρώτη φορά σε θεσμικό επίπεδο το ενδεχόμενο ένταξης της πυρηνικής ενέργειας στον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό και αφετέρου η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη διεθνή συζήτηση για το μέλλον της πυρηνικής ναυτιλίας και των πλωτών πυρηνικών μονάδων.
Η κρίσιμη συνάντηση στην Ουάσιγκτον και η ATLAS
Η πρωτοβουλία ATLAS (Atomic Technologies Licensed for Applications at Sea) του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας θα υποστηρίξει τη διερεύνηση της χρήσης μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs) από τη ναυτιλιακή βιομηχανία, τόσο για την πρόωση εμπορικών πλοίων, όσο και για την παροχή ενέργειας σε υπεράκτιες εγκαταστάσεις, καθώς οι φορείς του κλάδου αναζητούν εναλλακτικά καύσιμα και επιδιώκουν την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ενεργειακής ασφάλειας.
Η νέα πρωτοβουλία αναμένετα να παρουσιαστεί επίσημα σε εκδήλωση του ΔΟΑΕ, η οποία θα φιλοξενηθεί στην Ουάσιγκτον στις 26–27 Αυγούστου.
Σύμφωνα με όσα εξηγούν στο Business Daily παράγοντες της αγοράς, η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ουσιαστικά την προσπάθεια του ΔΟΑΕ να φέρει στο ίδιο τραπέζι όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο τη διαμόρφωση ενός ενιαίου διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου για την ανάπτυξη της πυρηνικής ναυτιλίας.
Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πληθαίνουν οι αναλύσεις που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η δημιουργία ενός κοινού κανονιστικού πλαισίου αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφαλή και ευρεία εφαρμογή πυρηνικών τεχνολογιών στη ναυτιλία.
Η Ελλάδα στο τραπέζι των διεθνών εξελίξεων
Η χώρα μας δε θα παρακολουθήσει τις εξελίξεις ως απλός παρατηρητής, καθώς η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας θα συμμετάσχει στις εργασίες της πρωτοβουλίας ATLAS στην Ουάσιγκτον, εκπροσωπούμενη από τον πρόεδρό της.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο Business Daily ο κ. Χουσιάδας, η πρωτοβουλία ATLAS αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς σήμερα υπάρχουν δύο ώριμα και ανεπτυγμένα διεθνή ρυθμιστικά συστήματα.
Το ένα αφορά τη ναυτιλία και το άλλο την πυρηνική ασφάλεια και τη λειτουργία των πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, όπως εξηγεί πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας: «τα δύο αυτά συστήματα δεν είχαν μέχρι σήμερα ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ τους. Πρόκειται για δύο παράλληλα “σύμπαντα”, καθώς δεν είχε υπάρξει ποτέ ανάγκη να συνδεθούν.
Τώρα, όμως, που έχει ανοίξει η συζήτηση για την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας στη θάλασσα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εναρμονιστούν».
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί στη συγκεκριμένη συνάντηση, καθώς απαιτείται πολλή δουλειά και η διαδικασία θα διαρκέσει αρκετά χρόνια. Ωστόσο, εκεί θα γίνει ουσιαστικά η επίσημη έναρξη αυτού του μεγάλου εγχειρήματος.
Αναφερόμενος στη σημασία της πρωτοβουλίας για την Ελλάδα, ο κ. Χουσιάδας σημείωσε ότι «μπορούμε να κάνουμε μόνο εκτιμήσεις».
«Πιστεύω ότι για τη χώρα μας υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας στη θάλασσα εξελίσσεται σε δύο βασικές κατευθύνσεις.
Η πρώτη αφορά την πυρηνοκίνηση των ποντοπόρων πλοίων και η δεύτερη τις πλωτές πυρηνικές μονάδες.
Η πυρηνοκίνηση στην ποντοπόρο ναυτιλία είναι ασφαλώς ένα πολύ σημαντικό πεδίο. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή, για την Ελλάδα, μεγαλύτερη προτεραιότητα φαίνεται να έχουν οι πλωτές πυρηνικές μονάδες, καθώς πρόκειται για μια εφαρμογή που βρίσκεται πιο κοντά τόσο ως έργο όσο και ως προς τη δυνατότητα υλοποίησής της.
Ειδικά η πρωτοβουλία ATLAS αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στη διαμόρφωση ενός κατάλληλου πλαισίου για τις πλωτές μονάδες. Υπό αυτή την έννοια, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χώρα μας», εξήγησε.
Η σημασία της πρωτοβουλίας για την «πυρηνική ναυτιλία»
Η πυρηνική ενέργεια εξετάζεται ολοένα και περισσότερο ως μια ασφαλής και βιώσιμη επιλογή για την εμπορική ναυτιλία, προσφέροντας τη δυνατότητα ταχύτερων θαλάσσιων μεταφορών χωρίς την ανάγκη συχνού ανεφοδιασμού καυσίμων.
Παράλληλα, καινοτομίες όπως οι πλωτοί πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας (Floating Nuclear Power Plants – FNPPs) αξιοποιούν προηγμένους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες και μπορούν να παρέχουν ενέργεια σε παράκτιες ή απομακρυσμένες κοινότητες, καθώς και σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Για να επιταχύνει αυτές τις εξελίξεις, ο ΔΟΑΕ επιδιώκει, μέσω της πρωτοβουλίας ATLAS, να προωθήσει την ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτόμων ειρηνικών πυρηνικών τεχνολογιών, διασφαλίζοντας ότι όλες οι δραστηριότητες θα στηρίζονται στα υψηλότερα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας, προστασίας και διεθνών ελέγχων.
Τα πρώτα πιλοτικά πλοία με πυρηνική πρόωση αναπτύχθηκαν τη δεκαετία του 1950, σε μια περίοδο έντονης ανάπτυξης της πυρηνικής βιομηχανίας και ο ΔΟΑΕ δημοσίευσε την πρώτη του έκθεση ασφάλειας για πυρηνοκίνητα πλοία το 1968. Έκτοτε, μόνο περιορισμένος αριθμός τέτοιων πλοίων έχει τεθεί σε λειτουργία.
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ATLAS, η ναυτιλιακή και η πυρηνική βιομηχανία θα συνεργαστούν με τον ΔΟΑΕ για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των βασικών προκλήσεων και εμποδίων που σχετίζονται με την εφαρμογή πολιτικών πυρηνικών τεχνολογιών στη θάλασσα.
Η συνεργασία αυτή θα υποστηρίξει τα κράτη-μέλη στη δημιουργία ισχυρών ρυθμιστικών πλαισίων που θα διευκολύνουν την ασφαλή ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών.
Μεταξύ άλλων, η πρωτοβουλία ενδέχεται να οδηγήσει σε αναθεώρηση των προτύπων πυρηνικής ασφάλειας του ΔΟΑΕ, επικαιροποίηση των κατευθυντήριων γραμμών για την πυρηνική προστασία, ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας, αλλά και διασφάλιση αποτελεσματικών μηχανισμών ασφάλειας, προστασίας και ελέγχου καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των πλοίων και των εγκαταστάσεων.
«Η πρωτοβουλία αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για τη διαμόρφωση του επόμενου κεφαλαίου της πυρηνικής ενέργειας, διασφαλίζοντας τα υψηλότερα πρότυπα ασφάλειας, προστασίας και μη διάδοσης για όλες τις ναυτικές εφαρμογές.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ηγείται μιας νέας πυρηνικής αναγέννησης και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ιδιαίτερα ενθουσιασμένες που συμβάλλουν στην υλοποίησή της», ανέφερε σχετικά ο υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών, Κρις Ράιτ.
Τα Ποσειδώνια και η «κλειστή» συζήτηση στο Μαρούσι
Εξάλλου, το αυξανόμενο ενδιαφέρον αποτυπώθηκε και κατά τη διάρκεια των Ποσειδωνίων 2026, όπου η Lloyd’s Register διοργάνωσε κλειστή συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με τη συμμετοχή στελεχών της ναυτιλίας, της πυρηνικής βιομηχανίας, ρυθμιστικών αρχών και κυβερνητικών εκπροσώπων.
Στη συνάντηση συμμετείχαν περίπου 20 ανώτερα στελέχη από ολόκληρο το οικοσύστημα της πυρηνικής και ναυτιλιακής βιομηχανίας.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας είναι πως στην κλειστή αυτή συνάντηση έδωσε το «παρών» και ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος, γεγονός με ιδιαίτερη σημασία ειδικά μετά τις τελευταίες τοποθετήσεις του περί πυρηνικής ενέργειας.
Βασικό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι η ανάπτυξη του ρυθμιστικού πλαισίου, δηλαδή, ενός ενιαίου διεθνούς πλαισίου κανόνων πρέπει να προχωρήσει παράλληλα με την τεχνολογική εξέλιξη και όχι να περιμένει την πλήρη ωρίμανση των τεχνολογιών.
Η Ελλάδα ανοίγει επίσημα τη συζήτηση
Θυμίζουμε πως σε εθνικό επίπεδο οι εξελίξεις γύρω από την πυρηνική ενέργεια το τελευταίο διάστημα είναι καταιγιστικές, με την ελληνική κυβέρνηση να εξετάζει πλέον επισήμως το ενδεχόμενο ένταξης της πυρηνικής ενέργειας στον μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.
Τον Μάρτιο, στο περιθώριο της δεύτερης Συνόδου Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι η χώρα μας θα εξετάσει επισήμως τον ρόλο των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων στο ενεργειακό μείγμα της χώρας.
Μάλιστα, σύμφωνα με όσα αποκάλυψε λίγες ημέρες πριν, ο κ. Τσάφος, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η προετοιμασία ενός πρώτου οδικού χάρτη, ο οποίος αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τις επόμενες εθνικές εκλογές και θα αξιολογήσει εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις η Ελλάδα θα μπορούσε να αναπτύξει στο μέλλον ένα εθνικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Θυμίζουμε, επίσης, πως στο περιθώριο των Ποσειδωνίων παρουσιάστηκε η νέα μελέτη του Deon Policy Institute για τις προοπτικές ανάπτυξης Πλωτών Πυρηνικών Σταθμών Παραγωγής Ενέργειας (Floating Nuclear Power Plants - FNPPs) στη χώρα μας.
Η μελέτη βασίστηκε σε διήμερο εργαστήριο PESTLE που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στα τέλη Οκτωβρίου του 2025 από το American Bureau of Shipping (ABS), την Core Power UK και την Athlos Energy, με τη συμμετοχή 28 ανώτερων στελεχών και εκπροσώπων της ελληνικής κυβέρνησης, ρυθμιστικών αρχών, ενεργειακών εταιρειών, ναυπηγείων, τραπεζών, χρηματοπιστωτικών οργανισμών, πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
