Ξεπέρασε τις 100 ημέρες, ο πόλεμος στο Ιράν, με τις επιπτώσεις του να ξεπερνούν πλέον τα σύνορα της Μέσης Ανατολής και να επηρεάζουν άμεσα τις διεθνείς αγορές, την ενέργεια και την παγκόσμια οικονομία.
Η εύθραυστη εκεχειρία δοκιμάζεται από νέες ανταλλαγές πυρών, ενώ οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν παραμένουν στάσιμες, χωρίς να διαφαίνεται άμεση συμφωνία.
Την ίδια ώρα, το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και οι πιέσεις στον πληθωρισμό δημιουργούν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η σύγκρουση έχει προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα σε όλες τις κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, από τις μετοχές και τα ομόλογα έως το πετρέλαιο.
Αν και οι αμερικανικές αγορές ανέκτησαν τις αρχικές απώλειες, οι ευρωπαϊκές μετοχές κινήθηκαν πιο συγκρατημένα, καθώς η άνοδος του ενεργειακού κόστους πλήττει περισσότερο τις οικονομίες της περιοχής.
«Οι ευρωπαϊκές μετοχές ήταν πιο υποτονικές, καθώς ο αντίκτυπος του αυξημένου ενεργειακού κόστους είναι πιο προβληματικός», δήλωσε στο CNBC ο Iain Barnes, επικεφαλής επενδύσεων της Netwealth.
Πιέσεις σε ομόλογα και ενεργειακές αγορές
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αγορά ομολόγων, καθώς οι αποδόσεις παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Αυτό δείχνει ότι οι επενδυτές υπολογίζουν αυξημένο κίνδυνο για την πορεία της οικονομίας, κυρίως λόγω του πληθωρισμού, της επιβράδυνσης της ανάπτυξης και των πιθανών προβλημάτων στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι υψηλές αποδόσεις στα ομόλογα αυξάνουν το κόστος δανεισμού για κράτη και επιχειρήσεις, γεγονός που μπορεί να πιέσει ακόμη περισσότερο την οικονομική δραστηριότητα.
Αν η αβεβαιότητα συνεχιστεί, οι αγορές εκτιμούν ότι οι πιέσεις δεν θα περιοριστούν μόνο στην ενέργεια, αλλά θα περάσουν ευρύτερα στην οικονομία.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς για την παγκόσμια ενέργεια. Από εκεί περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, όμως η κίνηση των πλοίων έχει μειωθεί σημαντικά λόγω της σύγκρουσης.
Η μειωμένη διέλευση φορτίων δημιουργεί προβλήματα στην τροφοδοσία, αυξάνει το κόστος μεταφοράς και ενισχύει τις πιέσεις στις τιμές των καυσίμων.
Οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές σε πολλές χώρες, ιδιαίτερα σε όσες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας.
Το ακριβό πετρέλαιο πιέζει τιμές, νοικοκυριά και αγορές
Η άνοδος του πετρελαίου έχει αρχίσει να περνά σταδιακά στην πραγματική οικονομία, αυξάνοντας το κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Οι υψηλότερες τιμές στην ενέργεια επηρεάζουν όχι μόνο τα καύσιμα κίνησης, αλλά και τις μεταφορές, την παραγωγή, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τελικά τις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Οι πιέσεις είναι ιδιαίτερα έντονες σε οικονομίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το αυξημένο κόστος σε βενζίνη, πετρέλαιο, φυσικό αέριο και αεροπορικά καύσιμα τροφοδοτεί νέες πληθωριστικές πιέσεις, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και δυσκολεύοντας τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών για τα επιτόκια.
Την ίδια ώρα, η μείωση των αποθεμάτων πετρελαίου εντείνει την ανησυχία στις αγορές. Αν οι προμήθειες συνεχίσουν να περιορίζονται, οι χώρες και οι επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να κινηθούν πιο επιθετικά για την εξασφάλιση φορτίων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών.
Σε αυτό το περιβάλλον, η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ θεωρείται κρίσιμη για την αποκλιμάκωση των ελλείψεων και τη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων.
Η ενεργειακή κρίση απειλεί και την επισιτιστική ασφάλεια
Την ίδια ώρα, οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης επεκτείνονται και στην επισιτιστική ασφάλεια, καθώς οι υψηλές τιμές του πετρελαίου αυξάνουν το κόστος παραγωγής και μεταφοράς τροφίμων.
Η άνοδος της ενέργειας επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων, από τα λιπάσματα και τις αγροτικές καλλιέργειες μέχρι τις μεταφορές και τη διανομή στα καταστήματα. Αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις δεν περιορίζονται μόνο στα καύσιμα, αλλά μπορούν να περάσουν και στις τιμές βασικών ειδών διατροφής.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος του ΟΗΕ, αν το πετρέλαιο παραμείνει κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι έως το τέλος Ιουνίου, ακόμη 45 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με οξεία πείνα, επιβαρύνοντας περαιτέρω μια ήδη δύσκολη παγκόσμια κατάσταση.
Η εύθραυστη εκεχειρία δοκιμάζει ξανά τις ισορροπίες στον Κόλπο
Η εκεχειρία παραμένει εύθραυστη, καθώς οι στρατιωτικές κινήσεις των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι η ένταση δεν έχει αποκλιμακωθεί ουσιαστικά. Οι ΗΠΑ προχώρησαν σε πλήγματα κατά ιρανικών drones και εγκαταστάσεων ραντάρ, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για απάντηση σε απειλές στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ.
Από την πλευρά του, το Ιράν απάντησε με πυραυλικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο, ανεβάζοντας ξανά το θερμόμετρο στην περιοχή. Η Τεχεράνη κατήγγειλε τα αμερικανικά πλήγματα ως παραβίαση της εκεχειρίας, ενώ χώρες του Κόλπου καταδίκασαν τις ιρανικές επιθέσεις.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν στάσιμες. Οι ΗΠΑ και το Ιράν συνεχίζουν να διαφωνούν για τους βασικούς όρους μιας πιθανής συμφωνίας, με τις δύο πλευρές να μην εμφανίζονται, προς το παρόν, διατεθειμένες να κάνουν τις αναγκαίες υποχωρήσεις για μια πιο σταθερή αποκλιμάκωση.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
