Η ορεινή Νάξος μπορεί να εξελιχθεί σε πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης για ολόκληρη τη χώρα, εφόσον υπάρξει συντονισμένος σχεδιασμός και ουσιαστική στήριξη των τοπικών κοινωνιών. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που προέκυψε κατά την έναρξη της 2ης Συνάντησης του Δικτύου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Νάξου, η οποία πραγματοποιείται στην Κόρωνο με τη συμμετοχή εκπροσώπων της πολιτείας, της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και κατοίκων. Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν κοινή βούληση και δέσμευση για υλοποίηση συγκεκριμένου σχεδίου δράσης, ώστε η ορεινή Νάξος να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τις ορεινές περιοχές της χώρας, με τη στήριξη της ΕΕ.
Στη συνάντηση, που διεξάγεται στο Οικομουσείο Κορώνου στις 6 και 7 Ιουνίου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Νάξου και σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, δόθηκε έμφαση στα ζητήματα υποδομών, συγκοινωνιών, διαχείρισης υδάτινων πόρων και πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και στη δημιουργία κινήτρων για να παραμείνουν οι νέοι στον τόπο τους.
Μανώλης Κουτουλάκης: Ειδικές παρεμβάσεις για ορεινότητα και νησιωτικότητα
Ο γγ Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, Μανώλης Κουτουλάκης, τόνισε ότι η ορεινότητα και η νησιωτικότητα της Νάξου απαιτούν στοχευμένες πολιτικές και ειδικές παρεμβάσεις. Όπως ανέφερε, η ανάδειξη αυτών των χαρακτηριστικών έχει συμβάλει στο να αναγνωρίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τις ανάγκες των νησιωτικών και ορεινών περιοχών στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής που αναμένεται να παρουσιαστεί.
Ο κ. Κουτουλάκης μίλησε για την έννοια της «πολλαπλής νησιωτικότητας», επισημαίνοντας ότι οι τοπικές κοινωνίες χρειάζονται όχι μόνο χρηματοδότηση, αλλά και στήριξη του πρωτογενούς τομέα, της κτηνοτροφίας και της εξορυκτικής δραστηριότητας. Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στη διαχείριση των υδάτινων πόρων και στην ανάγκη βιώσιμου χωροταξικού σχεδιασμού που θα προστατεύει το τοπίο.
«Πρέπει να αντιληφθούμε το τοπίο ως ένα σύγχρονο πολιτιστικό αγαθό», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η ανάπτυξη πρέπει να συμβαδίζει με την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, κάλεσε σε κοινωνική συμμαχία για το μέλλον του τόπου, λέγοντας πως «μπορούμε να δημιουργήσουμε μια συμμαχία ανθρώπων που δεν θα αρνούνται την ανάπτυξη, αλλά θα ορίζουν οι ίδιοι τι είναι σημαντικό για τον τόπο τους».
Ο γγ Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής διαβεβαίωσε ότι η Πολιτεία θα σταθεί δίπλα στην τοπική κοινωνία, όχι μόνο με χρηματοδότηση έργων, αλλά και με τη διαμόρφωση στόχων και προτεραιοτήτων, ενώ επεσήμανε ότι επόμενο βήμα αποτελεί η κατάρτιση συγκεκριμένου σχεδίου δράσης.
Δημήτρης Λιανός: Πρότυπο βιωσιμότητας για τις Κυκλάδες
Ο δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Δημήτρης Λιανός, ανέφερε ότι οι ορεινές κοινότητες χρειάζονται σχέδιο, συνέπεια και αποτελεσματικές πολιτικές, καθώς και αποδοτικά χρηματοδοτικά εργαλεία με ενισχυμένο ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Τόνισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ισόρροπη ανάπτυξη χωρίς ζωντανές ορεινές περιοχές που θα στηρίζονται στην παραγωγή, την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία.
Ο κ. Λιανός υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης του πρωτογενούς τομέα και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, επισημαίνοντας πως η ανάπτυξη δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε δημόσιες χρηματοδοτήσεις. Παράλληλα, κάλεσε σε συνεργασία και κοινό όραμα για την αντιμετώπιση των δημογραφικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων.
Ιωάννης Μαργαρίτης: Η ψυχή της Νάξου στα χωριά της
Ο έπαρχος Νάξου, Ιωάννης Μαργαρίτης, υπογράμμισε ότι η βιώσιμη ανάπτυξη πρέπει να είναι κοινό κοινωνικό σχέδιο με τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Όπως είπε, η νησιωτικότητα μπορεί να αποτελέσει πλεονέκτημα για καινοτομία και ανάπτυξη, ενώ τα νησιά μπορούν να εξελιχθούν σε πρότυπα πράσινης μετάβασης και κοινωνικής συνοχής.
Προειδοποίησε για τους κινδύνους εγκατάλειψης της ενδοχώρας και απώλειας της πολιτιστικής ταυτότητας. «Αν χαθούν τα χωριά και η ιδιαίτερη φυσιογνωμία της Νάξου, θα χαθεί η ίδια η ψυχή του νησιού», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ανάγκη για έργα υποδομών και αξιοποίηση της σμύριδας
Ο πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Κορώνου, Νικόλαος Χουζούρης, επισήμανε την ανάγκη έργων για τη διαχείριση υδάτων, την αντιπλημμυρική και αντιπυρική προστασία, καθώς και την αξιοποίηση των σμυριδορυχείων ως μνημείου βιομηχανικής κληρονομιάς. Η ανάδειξή τους, όπως είπε, μπορεί να ενισχύσει τον πολιτιστικό τουρισμό και την τοπική οικονομία.
Ο πρόεδρος της Κοινότητας Κωμιακής, Αντώνης Χωριανούπουλος, τόνισε ότι η αναζωογόνηση της ορεινής Νάξου απαιτεί πολιτική βούληση, συγκοινωνιακή σύνδεση, στελέχωση δομών υγείας και οικονομικά κίνητρα για νέους και επιχειρήσεις. Αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της τουριστικής προβολής και της διαχείρισης των υδάτινων πόρων.
Ο ρόλος της τοπικής κλίμακας και της κοινωνικής συμμετοχής
Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και διευθυντής του Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης, Γιάννης Ψυχάρης, ανέλυσε τη σημασία του στρατηγικού σχεδιασμού σε τοπικό επίπεδο, τονίζοντας ότι η συμμετοχή των πολιτών αποτελεί προϋπόθεση για αποτελεσματικές δημόσιες πολιτικές. Η πρωτοβουλία, όπως είπε, αποτελεί παράδειγμα συνεργασίας και συμμετοχικής διαδικασίας με αισιόδοξο μήνυμα για το μέλλον.
Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου, Νίκος Λέανδρος, αναφέρθηκε στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης και στα πλεονεκτήματα της Νάξου, επισημαίνοντας την ανάγκη για συνεργασίες και ένα ενιαίο στρατηγικό σχέδιο με έμφαση στο περιβάλλον, τον πολιτισμό και τα τοπικά προϊόντα. «Ο φυσικός, ο περιβαλλοντικός, ο ανθρώπινος πλούτος είναι τεράστιος στην ορεινή Νάξο», ανέφερε, προσθέτοντας πως «δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη».
Η συμβολή του Τύπου και της τοπικής κοινωνίας
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών, Σωτήρης Τριανταφύλλου, υπογράμμισε τη σημασία του Τύπου στην ανάδειξη των θεμάτων και των λύσεων, τονίζοντας τη στήριξη της ΠΟΕΣΥ σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες. Η πρόεδρος του Εξωραϊστικού Πολιτιστικού Συλλόγου Κορώνου, Γενοβέφα Μανωλά, έκανε λόγο για μία Νάξο «δύο ταχυτήτων», παραλιακή και ορεινή, σημειώνοντας ότι η ισόρροπη ανάπτυξη παραμένει ζητούμενο.
Ο διευθυντής Παραγωγής του Φεστιβάλ Νάξου, Μάριος Βαζαίος, ανέφερε ότι η συνάντηση επιδιώκει να δώσει φωνή στους κατοίκους και στους ειδικούς, δημιουργώντας πλατφόρμα δημόσιου διαλόγου και συμμετοχής, ώστε οι πολίτες να πάρουν την τύχη του τόπου τους στα χέρια τους.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ