Στην ανάγκη μετάβασης από αποσπασματικά μοντέλα διαχείρισης κινδύνων σε ένα ενιαίο πλαίσιο πρόληψης βασισμένο σε δεδομένα αναφέρθηκε ο Chief Operating Officer του Υπερταμείου, Μιχάλης Αναγνωστάκος, στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2026.
Μιλώντας σε πάνελ για τον μετασχηματισμό των επιχειρήσεων και την καινοτομία, τόνισε ότι η διαχείριση λειτουργικού κινδύνου σε έναν όμιλο όπως το Υπερταμείο, με παρουσία σε 11 διαφορετικούς κλάδους και 23 θυγατρικές εταιρείες, δεν μπορεί να βασίζεται σε οριζόντια μοντέλα. Το χαρτοφυλάκιο καλύπτει δραστηριότητες από τις μεταφορές και την ενέργεια έως τα ακίνητα, τις αγορές τροφίμων και τις υποδομές, με διαφορετικά ρυθμιστικά περιβάλλοντα και επίπεδα ψηφιακής ωριμότητας.
Όπως σημείωσε, το παραδοσιακό μοντέλο διαχείρισης κινδύνου —που στηρίζεται σε αποσπασματικές αναφορές και καθυστερημένη πληροφόρηση— οδηγεί σε εκ των υστέρων καταγραφή συμβάντων. «Δεν μιλάμε για διαχείριση κινδύνου, αλλά για καταγραφή του αφού έχει ήδη συμβεί», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Το Υπερταμείο, αντίθετα, εφαρμόζει μια προσέγγιση threat-driven διακυβέρνησης, μετατοπίζοντας το βάρος από ένα αντιδραστικό σε ένα προληπτικό, data-driven πλαίσιο. Στόχος είναι η έγκαιρη αναγνώριση και ιεράρχηση των κινδύνων σε επίπεδο Ομίλου, πριν αυτοί εκδηλωθούν.
Κυβερνοασφάλεια και καλλιέργεια κουλτούρας ασφάλειας
Η νέα στρατηγική υποστηρίζεται από οριζόντιες δράσεις. Στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, έχει θεσμοθετηθεί ενιαίο πλαίσιο διαχείρισης κυβερνοκινδύνων πριν την εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας NIS2, με κοινή μεθοδολογία και προσαρμογή στο προφίλ κάθε εταιρείας. Παράλληλα, αξιοποιούνται εξειδικευμένες πλατφόρμες για την παρακολούθηση υπολειπόμενων κινδύνων και την ιεράρχηση παρεμβάσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη κουλτούρας ασφάλειας, με τακτικές ασκήσεις προσομοίωσης επιθέσεων (phishing simulations) και ενίσχυση της λογοδοσίας στα διοικητικά συμβούλια, μέσω συστηματικών ενημερώσεων και σύνδεσης της κυβερνοασφάλειας με την επιχειρησιακή ευθύνη.
Ανθεκτικότητα και βιώσιμη ανάπτυξη
Παράλληλα, προωθούνται δράσεις για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, καθώς και αξιολογήσεις κλιματικού κινδύνου σε λιμενικές υποδομές, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα κρίσιμων εγκαταστάσεων.
Σε επίπεδο διακυβέρνησης, οι κίνδυνοι καταγράφονται και αξιολογούνται βάσει συχνότητας και επίπτωσης, ενώ τα διορθωτικά μέτρα παρακολουθούνται συστηματικά από τα αρμόδια όργανα. «Τίποτα δεν μένει σε ένα υπολογιστικό φύλλο», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι ο λειτουργικός κίνδυνος σχετίζεται με την ποιότητα δεδομένων και την οργανωτική ωριμότητα.
Ολιστικός μετασχηματισμός του Υπερταμείου
Αναφερόμενος στον μετασχηματισμό του Υπερταμείου, ο κ. Αναγνωστάκος υπογράμμισε ότι πρόκειται για συνεχή διαδικασία προσαρμογής σε περιβάλλον γεωπολιτικής αβεβαιότητας και τεχνολογικών εξελίξεων. Για έναν όμιλο με χαρτοφυλάκιο ονομαστικής αξίας περίπου 12 δισ. ευρώ και παρουσία σε πολλούς κλάδους, ο μετασχηματισμός είναι ολιστικός και αφορά στρατηγική, λειτουργία και διακυβέρνηση.
Η ενοποίηση του Ομίλου προχωρά με την ενσωμάτωση του ΤΧΣ και του ΤΑΙΠΕΔ, καθώς και την εφαρμογή ενιαίου μοντέλου διοίκησης που περιλαμβάνει στόχους, δείκτες απόδοσης (KPIs), τριετή επιχειρησιακά πλάνα και συστηματικές αξιολογήσεις.
Έμφαση δίνεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό ως καταλύτη για αποδοτικότητα και καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη, καθώς και στην αξιοποίηση συνεργειών μεταξύ θυγατρικών για μείωση κόστους και αύξηση αποτελεσματικότητας.
Οικονομικά αποτελέσματα και κοινωνικός αντίκτυπος
Η στρατηγική αυτή αντικατοπτρίζεται και στους οικονομικούς δείκτες. Οι βασικές θυγατρικές, από ζημιογόνες το 2015 με συνολικές ζημιές 176 εκατ. ευρώ, κατέγραψαν κέρδη 100 εκατ. ευρώ το 2024. Σε επίπεδο Ομίλου, το 2025 επιτεύχθηκε ιστορικά υψηλή κερδοφορία 400 εκατ. ευρώ, ενώ τα λειτουργικά κέρδη εκτιμάται ότι θα υπερβούν το 1 δισ. ευρώ την περίοδο 2025–2027, αποφέροντας σημαντικά μερίσματα στο Δημόσιο.
Ο μετασχηματισμός έχει και άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας σημειώνεται ανανέωση στόλου και αύξηση ψηφιακών υπηρεσιών, ενώ στην ακίνητη περιουσία προωθείται η καταγραφή και αξιοποίηση χιλιάδων ακινήτων. Αντίστοιχα, στον ταχυδρομικό τομέα υλοποιείται πρόγραμμα εκσυγχρονισμού και ανάπτυξης νέων υπηρεσιών.
Κλείνοντας, ο κ. Αναγνωστάκος επισήμανε ότι η ανθεκτικότητα των οργανισμών δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση κρίσεων, αλλά συνδέεται με τη συνεχή ικανότητα δημιουργίας αξίας για την οικονομία και την κοινωνία. «Οι οργανισμοί που αντέχουν είναι αυτοί που έχουν τη δομή, τα δεδομένα και τη στρατηγική για να προσαρμόζονται και να δημιουργούν αξία μέσα στις κρίσεις», ανέφερε.