Το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με τίτλο «Νέο πλαίσιο μέτρων Στεγαστικής Αρωγής και λοιπών ενισχύσεων μετά από φυσικές καταστροφές», εισάγει σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία χορήγησης της πρώτης αρωγής και στις οικονομικές ενισχύσεις προς τους πληγέντες από φυσικές καταστροφές. Το πλαίσιο προβλέπει την εφαρμογή της πρώτης αρωγής αποκλειστικά σε μεγάλες καταστροφές, την ψηφιοποίηση των διαδικασιών και τη διεύρυνση των δικαιούχων, ειδικά στις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας ή πολυιδιοκτησίας ακινήτων.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, στόχος είναι η θεσμοθέτηση ενός σύγχρονου και ολοκληρωμένου συστήματος οικονομικών ενισχύσεων, που περιλαμβάνει τη χορήγηση στεγαστικής συνδρομής (στεγαστικής αρωγής), πρώτης αρωγής έναντι στεγαστικής αρωγής, προσωρινής στέγασης μέσω επιδότησης ενοικίου ή συγκατοίκησης, εφάπαξ ενισχύσεων και παραχώρησης μεταφερόμενων οικίσκων.
«Για πρώτη φορά, η κρατική στήριξη αποκτά σαφή δομή και κοινωνική στόχευση. Δεν αντιμετωπίζουμε πλέον τη στεγαστική αποκατάσταση ως μια ενιαία, δυσκίνητη διαδικασία. Διαχωρίζουμε τις ανάγκες, κατηγοριοποιούμε τις παρεμβάσεις και ενεργοποιούμε στοχευμένα εργαλεία», δήλωσε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, αρμόδιος για την Κρατική Αρωγή, Κώστας Κατσαφάδος.
Αλλαγές στο πλαίσιο της πρώτης αρωγής
Η πρώτη αρωγή θα εφαρμόζεται αποκλειστικά σε περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών και μόνο για κτίρια που κρίνονται ακατάλληλα προς χρήση. Το υπουργείο επισημαίνει ότι το ισχύον πλαίσιο είχε οδηγήσει σε καταχρήσεις, ενώ δεν υπήρχε δυνατότητα έκτακτων ελέγχων από τη Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (ΓΔΑΕΦΚ). Με το νέο νομοσχέδιο, θεσμοθετείται η δυνατότητα έκτακτων ελέγχων για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των διαδικασιών και της προστασίας του δημόσιου χρήματος.
Επίσης, θεσπίζεται πλαίσιο για τη χορήγηση επιδόματος πρώτων βιοτικών αναγκών, το οποίο θα καλύπτει τις άμεσες ανάγκες διαβίωσης των πληγέντων. Δικαιούχοι είναι όσοι διαμένουν στην πρώτη κατοικία τους, ανεξάρτητα από το αν είναι ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές. Παράλληλα, καθιερώνεται η δυνατότητα ενισχύσεων χωρίς την απαίτηση έκδοσης άδειας για βασικές επισκευαστικές εργασίες, προκειμένου να επιταχύνεται η αποκατάσταση κρίσιμων λειτουργιών των κατοικιών.
Ψηφιοποίηση των διαδικασιών
Κεντρικός άξονας του νέου πλαισίου είναι η δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τη διαδικασία χορήγησης της στεγαστικής αρωγής. Μέσω του πληροφοριακού συστήματος «e-Άδειες» θα πραγματοποιείται η υποβολή αιτήσεων, ο έλεγχος δικαιολογητικών και η καταβολή των ενισχύσεων. Οι Ελεγκτές Δόμησης θα πιστοποιούν ψηφιακά τα στάδια των εργασιών, διασφαλίζοντας διαφάνεια και ταχύτητα.
Διεύρυνση των δικαιούχων και νέα ρύθμιση για συνιδιοκτησίες
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη διεύρυνση των δικαιούχων στεγαστικής αρωγής, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις συνιδιοκτησίας. Αντικαθίσταται η υποχρέωση προσκόμισης τίτλων ιδιοκτησίας με πιστοποιητικά που αποδεικνύουν την κυριότητα, ώστε να μην αποκλείονται πραγματικοί ιδιοκτήτες λόγω τυπικών ελλείψεων. Παράλληλα, επιτρέπεται η χορήγηση ενίσχυσης σε συνδικαιούχους χωρίς την απαίτηση συναίνεσης του συνόλου των συνιδιοκτητών.
Προβλέπεται επίσης ρύθμιση για ακίνητα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις έκδοσης άδειας, όπως αυθαίρετα σε ρέματα ή αρχαιολογικούς χώρους, υπό τον όρο κατεδάφισης και ανακατασκευής σε άλλο σημείο, με στόχο την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος.
Πηγές του υπουργείου υπογραμμίζουν ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο αντιμετωπίζει τις αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος, το οποίο χαρακτηριζόταν από γραφειοκρατία, καθυστερήσεις και περιορισμένο αριθμό τελικών δικαιούχων.
Ο κ. Κατσαφάδος τονίζει ότι πρόκειται για «μια ουσιαστική μεταρρύθμιση στον τρόπο με τον οποίο το κράτος παρεμβαίνει μετά από φυσικές καταστροφές». Όπως σημειώνει, «με την πλήρη αξιοποίηση της πλατφόρμας “e-Άδειες” και τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων, μετατρέπουμε ένα γραφειοκρατικό σύστημα σε ένα γρήγορο, διαφανές και πλήρως ψηφιακό πλαίσιο στήριξης των πολιτών».
«Η στήριξη δεν περιορίζεται στον τυπικό ιδιοκτήτη, αλλά στρέφεται σε αυτόν που πραγματικά κατοικεί και πλήττεται. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση ευθύνης απέναντι στους πολίτες και προσαρμογής στις απαιτήσεις της εποχής», καταλήγει ο υφυπουργός.