Η διαχείριση φυσικών καταστροφών αποτελεί μακροπρόθεσμη πολιτική με θεσμική συνέχεια και όχι πρόσκαιρη αντίδραση, υπογράμμισε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, ολοκληρώνοντας τη συζήτηση του νομοσχεδίου «Ενεργή Μάχη», το οποίο εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από την Ολομέλεια της Βουλής.
Ο υπουργός παρουσίασε τη συνολική μεταρρύθμιση του εθνικού συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και άλλων φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών. Όπως τόνισε, στόχος του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία ενός σταθερού και λειτουργικού πλαισίου προστασίας της κοινωνίας, με θεσμική συνέπεια και διαρκή επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Το σχέδιο νόμου, επισήμανε, αποτελεί άσκηση θεσμικής ωριμότητας και κοινής βούλησης για συνεννόηση και συνεργασία.
Θεσμοθέτηση ολοκληρωμένου Συστήματος Διοίκησης Συμβάντων
Με το νέο πλαίσιο καθιερώνεται για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System), με σαφείς κανόνες εμπλοκής, ενιαία επιχειρησιακή γλώσσα και κατανομή ρόλων μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Στόχος είναι η μετάβαση από τον κατακερματισμό στη διαλειτουργικότητα και από τον αυτοσχεδιασμό στη διαδικασία.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη θεσμοθετημένη αποτίμηση και στην άντληση διδαγμάτων από κάθε μεγάλη καταστροφή. Προβλέπεται η δημιουργία Ειδικών Επιστημονικών Επιτροπών Αξιολόγησης και η καθιέρωση Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου με μετρήσιμους δείκτες, όπως χρόνοι απόκρισης και αποτελεσματικότητα προληπτικών παρεμβάσεων. Η Έκθεση θα κατατίθεται στη Βουλή και θα δημοσιοποιείται, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
Δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο και ενίσχυση επιστημονικής τεκμηρίωσης
Ο κ. Κεφαλογιάννης παρουσίασε το Δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών, που εισάγει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό με ανάλυση κινδύνου ανά Περιφέρεια και Δήμο, καθώς και ψηφιακή χαρτογράφηση κρίσιμων υποδομών. Στόχος είναι η οργάνωση της διαχείρισης με βάση μετρήσιμους στόχους και προτεραιοποιημένες παρεμβάσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση της Εθνικής Βάσης Δεδομένων, ίδρυση Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας στο ΕΣΚΕΔΙΚ και συγκρότηση Επιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου. Η επιτροπή αυτή θα αξιολογεί όχι μόνο τα φαινόμενα, αλλά και τις πιθανές συνέπειες, με δυνατότητα ελέγχου της υλοποίησης έργων και παρεμβάσεων.
Ρόλος Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τεχνική υποστήριξη
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της πρόληψης από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με τη δημιουργία Επιτροπής Αξιολόγησης και Ελέγχου έργων πρόληψης και δυνατότητα επικουρικής αδειοδότησης από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους. Προβλέπεται επίσης μηχανισμός λογοδοσίας και δυνατότητα ανάθεσης τεχνικών καθηκόντων στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (Τ.Ε.Ε.), ώστε να διασφαλίζεται η ωρίμανση και η αποτελεσματική υλοποίηση των δράσεων.
Νομοτεχνικές βελτιώσεις και νέες ρυθμίσεις
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, με αύξηση του ποσοστού εισαγωγής πολύτεκνων και τρίτεκνων στο 10% από 3%, καθώς και πρόνοιες για ειδική μετάταξη και εκπαίδευση αποφοίτων παραγωγικών σχολών.
Ο υπουργός παρουσίασε δέσμη νομοτεχνικών βελτιώσεων που προέκυψαν από τη διαβούλευση με φορείς και κόμματα, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της πρόληψης και της λογοδοσίας. Μεταξύ άλλων, αποσαφηνίζονται οι αρμοδιότητες των Ε.Σ.Ο. και Τ.Ε.Σ.Ο., ενισχύεται η επιχειρησιακή τους σύνδεση και διαχωρίζεται ο ρόλος τους από αυτόν των αιρετών.
Επιπλέον, ενσωματώνονται προβλέψεις για δείκτες πλημμυρικών κινδύνων και ελλείψεις προσωπικού, ενώ θεσμοθετούνται πρωτόκολλα για την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα, την εκπαίδευση υπευθύνων ελεγχόμενης καύσης και την οριοθέτηση του πλαισίου ελεγχόμενης βόσκησης.
Κλείνοντας, ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι «καμία νομοθετική πρωτοβουλία δεν μηδενίζει τον κίνδυνο», υπογραμμίζοντας πως το σχέδιο νόμου αποτελεί μια διαρκή επιλογή ευθύνης απέναντι στους πολίτες και το μέλλον της χώρας.