Το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» για την αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης και απόκρισης σε φυσικές καταστροφές παρουσίασε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, στο πλαίσιο της επεξεργασίας του από τις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές.
Ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε τη μετάβαση από την απλή αντίδραση στην ενεργητική πρόληψη, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά θεσμοθετείται επιστημονικά τεκμηριωμένος μηχανισμός λήψης αποφάσεων.
Ο μηχανισμός αυτός ενσωματώνει σύγχρονα εργαλεία, όπως η προδιαγεγραμμένη καύση και η επιχειρησιακή μετεωρολογία, μέσα από ενιαία αλυσίδα διοίκησης και συντονισμού που βασίζεται σε κανόνες και όχι σε πρόσωπα ή συγκυρίες.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ενίσχυση της επιχειρησιακής μετεωρολογίας, στην εκτίμηση κινδύνων και στη χρήση σύγχρονων βάσεων δεδομένων. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η θεσμική οργάνωση δεν επαρκεί χωρίς υψηλής ποιότητας πληροφορία και επιστημονική τεκμηρίωση στη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη εκπαίδευσης, επαγγελματικής συγκρότησης και θεσμικά οργανωμένου εθελοντισμού. Όπως είπε, στόχος είναι η μετάβαση από τον κατακερματισμό στη διαλειτουργικότητα και από την αντίδραση στη διαρκή ετοιμότητα, ώστε ο μηχανισμός να λειτουργεί με κοινή γλώσσα και πειθαρχία την ώρα της κρίσης.
Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Πουλάς, υποστήριξε ότι «η κυβέρνηση επιμένει σε πομπώδεις τίτλους χωρίς αντίστοιχο μεταρρυθμιστικό βάθος». Σύμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο νόμου δεν αλλάζει τη φιλοσοφία του υφιστάμενου πλαισίου και διατηρεί τον γραφειοκρατικό χαρακτήρα του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
Από τον ΣΥΡΙΖΑ, ο Γιώργος Ψυχογιός τόνισε ότι η Πολιτική Προστασία χρειάζεται «πόδια» και έμφαση στο ανθρώπινο δυναμικό. Επισήμανε ότι η πρόληψη δεν πρέπει να περιορίζεται σε «ατομική ευθύνη» ή «εργολαβικά πακέτα», αλλά να βασίζεται σε σαφείς αρμοδιότητες και συνεργασία.
Η αγορήτρια του ΚΚΕ, Διαμάντω Μανωλάκου, υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο αποτελεί «προσαρμογή στην πολεμική προετοιμασία» και δεν αντιμετωπίζει ολοκληρωμένα την ανάγκη αντιπυρικής προστασίας με επίκεντρο την πρόληψη.
Η Πέτη Πέρκα από τη Νέα Αριστερά «καλωσόρισε» την κυβερνητική πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ωστόσο την απουσία ενεργής συμμετοχής του υπουργείου Περιβάλλοντος στη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών.
Ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης, Κων. Μπούμπας, υπογράμμισε την ανάγκη διαχείρισης των δασών και της βιομάζας, σημειώνοντας ότι η έλλειψη δασολογίου και δασικών χαρτών παραμένει πρόβλημα.
Από την ΚΟ «Νίκη», ο Κομνηνός Δελβερούδης ανέφερε ότι, όπως και ο νόμος 4662/2020, έτσι και το νέο σχέδιο νόμου δεν λαμβάνει υπόψη την ανάγκη για ολοκληρωμένο σχέδιο αντιπυρικής προστασίας με έμφαση στην πρόληψη.
Ο Σπ. Μπιμπίλας από την Πλεύση Ελευθερίας πρότεινε τη θεσμοθέτηση μόνιμου εθνικού σχεδίου πρόληψης με δεσμευτικούς στόχους και σταθερή χρηματοδότηση της πολιτικής προστασίας ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Η ανεξάρτητη βουλευτής Θεοδώρα Τζάκρη υπογράμμισε ότι «η Πολιτική Προστασία δεν είναι πεδίο επικοινωνιακής διαχείρισης», προτείνοντας τη δημιουργία «Ενιαίου Σχεδίου Πρόληψης και Διαχείρισης Περιβαλλοντικών Απειλών» με επαρκείς πόρους και τεχνολογικά εργαλεία.
Οι βασικοί στόχοι του νομοσχεδίου
Όπως αναφέρεται στο άρθρο 1, το νομοσχέδιο στοχεύει στην ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης και ετοιμότητας έναντι δασικών πυρκαγιών και άλλων καταστροφών, στη διασφάλιση ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας και στη σύσταση Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων.
Προβλέπει επίσης την εφαρμογή της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, τη θεσμοθέτηση κύκλων αναθεώρησης των σχεδίων πολιτικής προστασίας και τη δημιουργία Εθνικής Βάσης Δεδομένων Κινδύνων στο G-Cloud.
Επιπλέον, θεσπίζεται δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών, ενώ ενισχύεται η Πυροσβεστική Ακαδημία και η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού.
Το νομοσχέδιο αποσκοπεί ακόμη στον εξορθολογισμό της διοίκησης, την απλούστευση διαδικασιών και την ενίσχυση της διαφάνειας και αξιοκρατίας στο Πυροσβεστικό Σώμα.
Ο εισηγητής της ΝΔ, Στέλιος Πέτσας, σημείωσε ότι «η πρόληψη δεν ήταν απούσα στο υφιστάμενο πλαίσιο, αλλά απαιτούνται σημαντικά επιπλέον βήματα», υπογραμμίζοντας τη σημασία της προετοιμασίας πριν την εκδήλωση φαινομένων.