Παρά την έντονη κινητικότητα που καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες γύρω από τον κλάδο των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, με αιχμή την ίδρυση της εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) από την ΕΔΕΥΕΠ αλλά και την έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου, η αγορά εξακολουθεί να κρατά μικρό καλάθι ως προς το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του πρώτου κύματος έργων.
Παράγοντες του κλάδου, μιλώντας στο Business Daily, εκτιμούν ότι η καθυστέρηση στην έγκριση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, η οποία θεωρείται προϋπόθεση για την ουσιαστική εκκίνηση των έργων και εκκρεμεί από το 2024, δύσκολα θα δοθεί άμεσα, με τις σχετικές αποφάσεις να μετατίθενται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, για μετά τις εκλογές, παγώνοντας ουσιαστικά τις επενδύσεις.
Δεσμεύεται ηλεκτρικός χώρος για 2.350 MW
Πριν από λίγα εικοσιτετράωρα το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε στην έκδοση της υπουργικής απόφασης για τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου συνολικής ισχύος 2.350 MW, ενεργοποιώντας ένα ακόμη κρίσιμο στάδιο του σχεδιασμού για τα offshore αιολικά.
Η απόφαση, που υπογράφεται από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, καθορίζει τη συνολική ισχύ των έργων που θα μπορούν να συνδεθούν στο Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), καθώς και την κατανομή της ανά θαλάσσια περιοχή και τα ενδεικτικά σημεία σύνδεσης με το δίκτυο.
Η δέσμευση αφορά επτά θαλάσσιες περιοχές και υλοποιείται βάσει του νόμου 4964/2022, έπειτα από εισηγήσεις της Επιτροπής Συντονισμού Σύνδεσης και Ανάπτυξης Έργων Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, του ΑΔΜΗΕ και της ΕΔΕΥΕΠ.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η απόφαση διασφαλίζει τη δυνατότητα μελλοντικής σύνδεσης των έργων στο σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται προτεραιότητα στην απορρόφηση της παραγόμενης ενέργειας ή εξαίρεσή τους από ενδεχόμενες περικοπές παραγωγής.
Όπως επισημαίνεται στην υπουργική απόφαση, η δέσμευση του ηλεκτρικού χώρου κρίθηκε αναγκαία ήδη από το παρόν στάδιο, πριν από την έκδοση της οριστικής απόφασης του ΑΔΜΗΕ, προκειμένου να διασφαλιστεί η δυνατότητα σύνδεσης των μελλοντικών έργων σε ένα περιβάλλον όπου ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος περιορίζεται σταδιακά.
Η απόφαση θα παραμείνει σε ισχύ έως την έκδοση της οριστικής πράξης δέσμευσης από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα επικαιροποίησής της, εφόσον αυτό απαιτηθεί στο πλαίσιο της εξέλιξης του προγράμματος ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών πάρκων.
Με την κίνηση αυτή το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά στην κατοχύρωση των απαραίτητων υποδομών σύνδεσης για τα πρώτα μεγάλης κλίμακας υπεράκτια αιολικά έργα, τα οποία αποτελούν βασικό πυλώνα του αναθεωρημένου Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα και της στρατηγικής της χώρας για την ενίσχυση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Οι περιοχές του πρώτου κύματος
Η υπουργική απόφαση διατηρεί ουσιαστικά τον αρχικό σχεδιασμό για την πρώτη φάση ανάπτυξης των ελληνικών υπεράκτιων αιολικών πάρκων, με μοναδική ουσιαστική αλλαγή την αντικατάσταση της θαλάσσιας ζώνης ανοικτά της Ελούντας από περιοχή στον Πατραϊκό Κόλπο.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται τα πιλοτικά έργα στην Αλεξανδρούπολη, τα οποία ακολουθούν ξεχωριστή διαδικασία υλοποίησης, καθώς και έξι ακόμη θαλάσσιες περιοχές που θα παραχωρηθούν μέσω ανταγωνιστικών διαγωνισμών, μετά την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων.
Από τα 2.350 MW, τα 600 MW αφορούν τα πιλοτικά υπεράκτια αιολικά πάρκα στο Θρακικό Πέλαγος, ανοικτά της Αλεξανδρούπολης, όπου προωθούνται επενδύσεις από τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες και το σχήμα ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή – Motor Oil, με σημείο σύνδεσης το ΚΥΤ Νέας Σάντας.
Για τις υπόλοιπες περιοχές προβλέπονται 250 MW ανοικτά της Ζάκρου στην Κρήτη μέσω του Υποσταθμού Δαμάστας, 250 MW στις Κυκλάδες ανοικτά της Δονούσας με σύνδεση στους υποσταθμούς Πάρου ή Νάξου, 250 MW στην περιοχή Κυκλάδων - Νότιου Ευβοϊκού στην περιοχή της Γυάρου με σύνδεση στα ΚΥΤ Μεσογείων ή Αγίου Στεφάνου, 500 MW στο νοτιοανατολικό Αιγαίο (νότια της Ρόδου) με σύνδεση στους υποσταθμούς Κω ή Σορωνής, 300 MW στον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο ανοικτά των Αγίων Αποστόλων στην Κεντρική Εύβοια με σύνδεση στο νέο ΚΥΤ Εύβοιας ή στο ΚΥΤ Αλιβερίου και 200 MW στον Πατραϊκό Κόλπο με σύνδεση στο ΚΥΤ Πάτρας.
Η απόφαση εξασφαλίζει τον απαραίτητο ηλεκτρικό χώρο για τη μελλοντική σύνδεση των έργων, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται προτεραιότητα στην απορρόφηση της παραγόμενης ενέργειας ή εξαίρεσή τους από ενδεχόμενες περικοπές παραγωγής.
Θετική εξέλιξη η ΚΥΑ, αλλά όχι αρκετή
Σύμφωνα με όσα αναφέρουν στο Business Daily πηγές της αγοράς, η πρόσφατη έκδοση της ΚΥΑ για τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου στις περιοχές ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς την ωρίμανση της αγοράς, χωρίς ωστόσο να αίρει τη βασική εκκρεμότητα που εξακολουθεί να κρατά σε αναμονή τις επενδύσεις, δηλαδή την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος.
Όπως εξηγούν, η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου δεν αποτελεί νέα πρόβλεψη, καθώς είχε ήδη θεσμοθετηθεί με τον νόμο του 2022, ο οποίος προέβλεπε θεωρητικά τη διασφάλιση ηλεκτρικής χωρητικότητας για το πρώτο κύμα έργων.
Η πρόσφατη ΚΥΑ έρχεται πλέον να εξειδικεύσει τις περιοχές στις οποίες θα δεσμευτεί ο απαιτούμενος ηλεκτρικός χώρος, προσδίδοντας μεγαλύτερη σαφήνεια στον σχεδιασμό.
Οι ίδιες πηγές χαρακτηρίζουν την εξέλιξη θετική, σημειώνοντας παράλληλα ότι από μόνη της δεν αρκεί για να ενεργοποιήσει την αγορά.
«Χωρίς το Εθνικό Πρόγραμμα δεν ξεκολλάει τίποτα», αναφέρουν χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η συνολική πορεία των υπεράκτιων αιολικών εξακολουθεί να εξαρτάται από την ολοκλήρωση του κεντρικού σχεδιασμού.
Πώς συνδέεται η ΚΥΑ με το SPV
Παράλληλα, θετικά αξιολογείται από την αγορά και η πρόσφατη ίδρυση της εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) από την ΕΔΕΥΕΠ, η οποία θα αναλάβει τις ανεμολογικές και βυθομετρικές έρευνες στις περιοχές όπου θα αναπτυχθούν τα πρώτα offshore αιολικά πάρκα.
Θυμίζουμε πως η ίδρυση του SPV ολοκληρώθηκε εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, καλύπτοντας το ορόσημο της 30ής Ιουνίου που είχε τεθεί στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Στο πρώτο στάδιο λειτουργίας της, η εταιρεία θα αποτελεί εξ ολοκλήρου θυγατρική της ΕΔΕΥΕΠ, ενώ σε επόμενη φάση προβλέπεται η διεύρυνση της μετοχικής της βάσης, με την είσοδο νέων φορέων, μεταξύ των οποίων ο ΑΔΜΗΕ.
Οι έξι θαλάσσιες περιοχές (εκτός των πιλοτικών έργων στο Θρακικό πέλαγος) του πρώτου κύματος ανάπτυξης αποτελούν ουσιαστικά και το πεδίο δράσης του SPV, το οποίο θα συλλέξει όλα τα κρίσιμα τεχνικά δεδομένα που θα διατεθούν στους επενδυτές, μειώνοντας το επενδυτικό ρίσκο και επιταχύνοντας τις μελλοντικές διαγωνιστικές διαδικασίες.
Αν και θεσμικά η λειτουργία του SPV και η ΚΥΑ για τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου αποτελούν δύο διαφορετικές διαδικασίες, στην πράξη, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, λειτουργούν συμπληρωματικά.
Πάντως, πηγές κοντά στην ΕΔΕΥΕΠ υποστηρίζουν πως δεν έχει ακόμη αποφασιστεί σε ποιες περιοχές θα γίνουν οι έρευνες του SPV. Όπως εξηγούν, μπορεί να κάνει σε όλες όσες προβλέπει η ΚΥΑ, αλλά μπορεί και όχι.
Δεδομένου, πάντως πως πρέπει να προηγηθεί και το στάδιο των διαγωνισμών, θα χρειαστούν μερικοί μήνες έως την εκκίνηση των ερευνών.
Μετά τις εκλογές μετατίθεται η έγκριση του Εθνικού Προγράμματος
Το ΥΠΕΝ από την πλευρά του, παρά τις καθυστερήσεις στην έγκριση του Εθνικού Προγράμματος, «τρέχει» όλα τα απαραίτητα βήματα, επιχειρώντας τη διατήρηση της δυναμικής του κλάδου.
Άλλωστε, το γεγονός ότι η σύσταση του SPV προχώρησε ανεξάρτητα από την έγκριση του προγράμματος δείχνει ότι επιδιώκεται η προώθηση επιμέρους διαδικασιών ώστε να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Παρά τις επιμέρους βήματα, η αγορά εξακολουθεί να θεωρεί ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει η καθυστέρηση στην έγκριση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων.
Οι προπαρασκευαστικές κινήσεις, όπως η ίδρυση του SPV, ο καθορισμός των βασικών όρων των διαγωνισμών και πλέον η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου δεν ερμηνεύεται μόνο ως προσπάθεια να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος, αλλά και ως σημάδι ότι έγκριση του Εθνικού Προγράμματος τοποθετείται μετά τις εθνικές εκλογές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
