«Έμφραγμα» στην ενέργεια από την ολιγωρία επενδύσεων σε μπαταρίες - αποθήκευση

Σε κατάσταση επιφυλακής βρίσκονται τα επιτελεία των τραπεζών για την κατάσταση στην ενέργεια διαβλέποντας μια εξαιρετικά δύσκολη διετία 2026 – 2027 λόγω των μεγάλων συνδέσεων νέων φωτοβολταϊκών και της απουσίας μπαταριών και έργων αποθήκευσης ενέργειας.

Όπως σημειώνουν οι ανισορροπίες στην εγχώρια αγορά ενέργειας θα κορυφωθούν την διετία που διανύουμε λόγω της ταχείας ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας- ΑΠΕ και των καθυστερήσεων στην υλοποίηση των μεγάλων έργων διασύνδεσης και κυρίως στην μεγάλη ολιγωρία στην προώθηση των επενδύσεων σε αποθήκευση ενέργειας, δηλαδή τοποθέτηση μπαταριών και την αντλιοταμίευση. 

Τραπεζικές πηγές σημειώνουν ότι μόνο για φέτος προγραμματίζεται η σύνδεση νέων φωτοβολταϊκών δυναμικότητας άνω των 2 GW και ξεπερνούν το 20% της ημερήσιας κατανάλωσης ενέργειας. 

Όπως σημειώνουν οι ανισορροπίες στην αγορά ενέργειας και οι δυσλειτουργίες θα διατηρηθούν για τουλάχιστον μια διετία μέχρις ότου υλοποιηθούν και συνδεθούν στο σύστημα μπαταρίες, και άλλα έργα αποθήκευσης, που θα καλύψουν το χάσμα που υπάρχει. 

Στην ίδια κατεύθυνση θα συμβάλουν καθοριστικά και οι επενδύσεις ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με γειτονικές χώρες καθώς θα επιτρέψει να αξιοποιείται αποτελεσματικότερα η υπερπαραγωγή ενέργειας που κορυφώνεται κυρίως το μεσημέρι λόγων της παραγωγής των φωτοβολταιϊκών. 

Μέχρι τότε, τονίζουν, μονόδρομο θα αποτελεί μονάδες ΑΠΕ να τίθενται από τον διαχειριστή εκτός λειτουργίας ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της υπερπαραγωγής κάτι που προκαλεί έντονες αντιδράσεις και οδηγεί επιχειρήσεις σε οικονομικό αδιέξοδο..

Επιπλέον αυτή η υπερπαραγωγή ρεύματος δεν θα έχει θετική επίδραση στη μείωση των τιμών για τους καταναλωτές και τη βιομηχανία καθώς η υπεραραγωγή του μεσημεριού θα πετιέται στα σκουπίδια απουσία μπαταριών ενώ το βράδυ που η κατανάλωση αυξάνεται υποχρεωτικά θα μπαίνουν σε λειτουργία οι μονάδες φυσικού αερίου οδηγώντας τις τιμές στα ύψη.

Οι παρενέργειες και ο κίνδυνος «κόκκινων» δανείων στην ενέργεια

Η μεγάλη παραγωγή ρεύματος κατά τη διάρκεια της ημέρας οδηγεί τις τιμές σε μηδενικά επίπεδα γεγονός με μεγάλες οικονομικές επιπτώσεις για φωτοβολταικές μονάδες. Το ίδιο και η «διακοπή» της παραγωγής εταιρειών από τον Διαχειριστή που μηδενίζει τα έσοδα για τις ώρες που δεν μπορούν να παράγουν και πωλούν ρεύμα.

Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στις νεότερες επενδύσεις που δεν έχουν το προνόμιο της σταθερής τιμής, ωστόσο, τραπεζικές πηγές εκτιμούν ότι οι δυσλειτουργίες της αγοράς και το κλείσιμο μονάδων σε ώρες αιχμής θα έχει επιπτώσεις και σε μονάδες που έχουν εξασφαλισμένες τιμές πώλησης ρεύματος.

Πρόσφατα ο επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, προειδοποίησε για τον κίνδυνο πολλές μονάδες φωτοβολταϊκών να βρεθούν σε οικονομικό αδιέξοδο οδηγώντας στη δημιουργία μιας νέα γενιάς «κόκκινων» δανείων.

Στελέχη τραπεζών σημειώνουν στο BD ότι πρόκειται για υπαρκτό κίνδυνο. Σημειώνουν ότι αρκετές επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά θα βρεθούν υπό πίεση ωστόσο εκτιμούν ότι οι τράπεζες δεν θα βρεθούν υπό ανάλογη πίεση.

Όπως εξηγούν οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά χωρίς εγγυημένη τιμή χρηματοδοτήθηκαν με πολύ πιο συντηρητικά και αυστηρά κριτήρια ακριβώς για να μπορεί να αντιμετωπιστεί ένας τέτοιος κίνδυνος.

Οι τράπεζες είχαν σε μεγάλο βαθμό διαβλέψει τους κινδύνους μεγάλων ανισορροπιών στην αγορά ενέργειας καθώς όπως σημειώνουν οι συνεχείς αναβολές στην οριστικοποίηση του πλαισίου για τις επενδύσεις σε μπαταρίες και ο ατελείωτες καθυστερήσεις στην υλοποίηση των συγκεκριμένων επενδύσεων καθιστούσαν θέμα χρόνου το αδιέξοδο στην αγορά.

Η κατανάλωση και τα data centers

Την κατάσταση στην αγορά δεν βοηθά και η εξέλιξη της κατανάλωσης. Η αύξηση της κατανάλωσης είναι μικρότερη των σχετικών προβλέψεων ενώ την ίδια ώρα ολοένα και περισσότερες μονάδες ΑΠΕ, και όχι μόνο, συνδέονται στο σύστημα αυξάνοντας την παραγωγική ικανότητα στην ενέργεια.

Η υστέρηση στην κατανάλωση συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με τις καθυστερήσεις στις επενδύσεις στα data centers, μονάδες εξαιρετικά ενεργοβόρες. 

Η υλοποίηση των επενδύσεων στα data centers προχωρά με αργούς ρυθμούς και μεγάλες καθυστερήσεις.

Γιατί καθυστέρησαν οι επενδύσεις σε μπαταρίες

Η «Αχίλλειος πτέρνα» στην εγχώρια αγορά ενέργειας είναι η μεγάλη ολιγωρία στην προώθηση των επενδύσεων αποθήκευσης ενέργειας.

Καθυστερήσεις που ακυρώνουν σε μεγάλο βαθμό τα οφέλη από την μεγάλη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα.

Στελέχη της αγοράς αποδίδουν τις καθυστερήσεις σε μια σειρά παραγόντων. Την διαχρονική αδυναμία της δημόσιας διοίκησης να προχωρήσει οργανωμένα και αποτελεσματικά στην υλοποίηση πολιτικών, την γραφειοκρατία και την επικάλυψη αρμοδιοτήτων.

Επιπλέον υπάρχει διάχυτη υποψία ότι τα προβλήματα της δημόσιας διοίκησης τα εκμεταλλεύτηκαν και οι επιχειρηματικά συμφέροντα που επωφελούνται από τον σημερινό μηχανισμό διαμόρφωση των τιμών και άλλα που ήθελαν για λόγους τακτικής να καθυστερήσουν τις επενδύσεις σε μπαταρίες. 

Η καθυστέρηση στις υποδομές αποθήκευσης στερεί από την Ελλάδα το όφελος της φθηνής πράσινης ενέργειας, που διοχετεύεται σε Β. Μακεδονία και Βουλγαρία.