Αντιμέτωπη με μια νέα μορφή «κόκκινων» δανείων φαίνεται να βρίσκεται η αγορά, καθώς η ραγδαία μείωση των εσόδων των παραγωγών φωτοβολταϊκών, λόγω των μηδενικών ή αρνητικών τιμών αλλά και των περικοπών παραγωγής, καθιστά ολοένα και δυσκολότερη την αποπληρωμή των δανειακών τους υποχρεώσεων.
Μπορεί οι πρώτες μονάδες αποθήκευσης ενέργειας να έχουν κάνει δειλά την εμφάνισή τους, ωστόσο ο αργός ρυθμός με τον οποίο προχωρούν οι επενδύσεις, σε συνδυασμό με την ανισορροπία σε σχέση με την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ, κυρίως φωτοβολταϊκών, περιορίζει δραστικά τα έσοδα των παραγωγών.
Το θετικό στοιχείο είναι ότι ο κλάδος των φωτοβολταϊκών φαίνεται να έχει βρει πλέον κοινό έδαφος με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Μάλιστα, ύστερα από τη συνάντηση με τον ΠΟΣΠΗΕΦ την Παρασκευή, οι δύο πλευρές κατέληξαν στην υιοθέτηση τριών διαφορετικών μέτρων, καλύπτοντας ουσιαστικά σχεδόν το σύνολο των αιτημάτων του κλάδου.
Από αυτά, τα δύο εστάλησαν χθες προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να γίνουν γνωστές μέσα στις επόμενες 10 έως 15 ημέρες.
Μηδενικές ή αρνητικές τιμές και περικοπές «ματώνουν» τους επενδυτές
Η υπερβολική αδειοδότηση έργων ΑΠΕ τα τελευταία χρόνια, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή αποθήκευση ενέργειας, έχει οδηγήσει σε μηδενικές και αρνητικές τιμές χονδρικής, αλλά και σε περικοπές παραγωγής.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι πως μόνο το 2025 προστέθηκαν περίπου 1,9 GW νέας ισχύος φωτοβολταϊκών, γεγονός που ενίσχυσε σημαντικά την παραγωγή «πράσινης» ενέργειας, ενώ τραπεζικές πηγές σημειώνουν ότι μόνο για φέτος προγραμματίζεται η σύνδεση νέων φωτοβολταϊκών δυναμικότητας 3 GW.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης στη χώρα μας αναμένεται να προσεγγίσει τα 700 MW έως το τέλος του 2026, ενώ έως και σήμερα 150 MW έχουν ηλεκτριστεί και περίπου 300 MW βρίσκονται σε τελικό στάδιο.
Δεδομένων των παραπάνω, μόνο το πρώτο τετράμηνο του 2026 οι περικοπές παραγωγής έφτασαν περίπου τις 876,5 GWh, σημειώνοντας αύξηση περίπου 49% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Παράλληλα, το πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκαν περίπου 239,5 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές, έναντι μόλις 13 ωρών την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Ραγδαία πτώση εσόδων των παραγωγών σχεδόν 70%
Σύμφωνα με όσα μεταφέρει στο Business Daily ο Γενικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Παραγωγών Ηλεκτρικής Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά (ΠΟΣΠΗΕΦ), Ιωάννης Κυανίδης, ο Απρίλιος κατέγραψε μείωση εσόδων για τους παραγωγούς φωτοβολταϊκών κατά 65% σε σχέση με το 2025 και 74% σε σχέση με τον Απρίλιο του 2024.
Αυτό που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι πως και ο Μάιος αναμένεται να κινηθεί σε αντίστοιχα ή ακόμη και χειρότερα επίπεδα.
Προβληματικό το 30-40% των δανείων, κρίσιμος μήνας ο Ιούνιος
Δεδομένου πως οι δύο τελευταίοι μήνες εμφανίζουν σχεδόν 70% πτώση ο καθένας, ο κ. Κυανίδης εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την πορεία των δανειακών υποχρεώσεων του κλάδου.
Όπως εξηγεί, η κρίσιμη περίοδος είναι η 30ή Ιουνίου, όταν καταβάλλονται οι τόκοι των χρεολυτικών δανείων (οι σχετικές δόσεις εξυπηρετούνται δύο φορές τον χρόνο, τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο), καθώς ήδη, όπως είπε, καταγράφονται δυσκολίες στην αποπληρωμή σε ποσοστό που εκτιμάται μεταξύ 30% και 40%.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι υποχρεώσεις του Απριλίου για όσους είχαν χρεολυτικά δάνεια καλύφθηκαν οριακά, χάρη σε διαθέσιμα αποθέματα που είχαν απομείνει από τον Μάρτιο, προειδοποιώντας όμως ότι η κατάσταση τον Μάιο αναμένεται να γίνει ιδιαίτερα δύσκολη.
Αν η ίδια εικόνα συνεχιστεί και τον Ιούνιο, τότε θα υπάρξει σοβαρό ζήτημα και η συζήτηση θα αφορά πλέον ξεκάθαρα τη δημιουργία «κόκκινων» δανείων.
Θυμίζουμε πως το συγκεκριμένο ζήτημα ανέδειξε και την περασμένη εβδομάδα ο εκτελεστικός πρόεδρος της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, μιλώντας στο Συνέδριο του Κύκλου Ιδεών.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η έντονη ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών οδηγεί σε εξαγωγές ενέργειας κατά τις μεσημβρινές ώρες με μηδενικές τιμές, εξέλιξη που, όπως σημείωσε, ενδέχεται να οδηγήσει στη δημιουργία μιας νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων.
Για του λόγου το αληθές, ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, μιλώντας στο ίδιο Συνέδριο προειδοποίησε ότι η Ελλάδα χάνει το πλεονέκτημα των χαμηλότερων τιμών, καθώς η φθηνή δική μας ενέργεια συνεχίζεται να αποθηκεύεται σε Βουλγαρία και Βόρεια Μακεδονία το βράδυ.
Σε δεύτερη μοίρα τα λειτουργικά έξοδα
Ωστόσο, το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στις τραπεζικές υποχρεώσεις, καθώς τα πάρκα αντιμετωπίζουν και σημαντικά λειτουργικά έξοδα.
Όπως εξηγεί ο κ. Κυανίδης, αρκετοί παραγωγοί αναγκάζονται να δίνουν προτεραιότητα στις δανειακές τους υποχρεώσεις, αφήνοντας απλήρωτες άλλες υποχρεώσεις, όπως ενοίκια, υπηρεσίες φύλαξης και πληρωμές προς προμηθευτές.
Σημείο επαφής με το υπ. Ενέργειας, ελπίδες για διόρθωση κατάστασης
Την ίδια στιγμή, θετικός ήταν ο απολογισμός της συνάντησης της Παρασκευής του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με την ΠΟΣΠΗΕΦ, με το υπουργείο να αποστέλλει χθες προς έγκριση στην Κομισιόν τόσο το αίτημα της αγοράς για αποζημίωση των μηδενικών τιμών όσο και εκείνο για παράταση των συμβάσεων για έργα Σύμβασης Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) κατά 5 έτη.
Επιπλέον συμφωνήθηκε ότι ανάλογα με το περιεχόμενο της απάντησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα εξεταστεί η δυνατότητα προσωρινής εμπροσθοβαρούς αύξησης της ταρίφας, σε συνδυασμό με δεσμευτικό μηχανισμό επιστροφής.
Όπως εξηγεί ο κ. Κυανίδης, το μέτρο αναμένεται να προχωρήσει με τη μορφή ενίσχυσης ρευστότητας που θα επιστραφεί σε μεταγενέστερο χρόνο, γεγονός που επιτρέπει να αποφευχθεί η διαδικασία έγκρισης από την Κομισιόν.
Ωστόσο, το ύψος της εμπροσθοβαρούς αύξησης της ταρίφας αναμένεται να αποφασιστεί σε συνδυασμό με τις απαντήσεις που αναμένονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα υπόλοιπα αιτήματα, με τις σχετικές εξελίξεις να τοποθετούνται χρονικά στις επόμενες 10 έως 15 ημέρες.
Σύμφωνα με τον κ. Κυανίδη, η πλήρης εικόνα για την κατάσταση των δανείων αναμένεται να αποτυπωθεί μέσα στον Ιούνιο, εκτός εάν έως τότε προχωρήσουν οι παραπάνω παρεμβάσεις που έχουν συμφωνηθεί με το Υπουργείο.
Εκτίμησε μάλιστα ότι εφόσον υπάρξει αναδρομική κάλυψη των μηδενικών τιμών για τον Απρίλιο και τον Μάιο, τότε θα είναι εφικτό να αποφευχθούν τα χειρότερα και να αντιμετωπιστεί η κρίση.
Υπαρκτός ο κίνδυνος για «κόκκινα» δάνεια
Στελέχη τραπεζών σημειώνουν στο BD ότι τα κόκκινα δάνεια αποτελούν υπαρκτό κίνδυνο, σημειώνοντας, βέβαια, πως σε αντίθεση με τους επενδυτές των φωτοβολταϊκών, οι τράπεζες δε θα βρεθούν υπό την ίδια πίεση.
Και αυτό διότι οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά χωρίς εγγυημένη τιμή χρηματοδοτήθηκαν με πολύ πιο συντηρητικά και αυστηρά κριτήρια ακριβώς για να μπορεί να αντιμετωπιστεί ένας τέτοιος κίνδυνος.
Όσον αφορά τη μελλοντική τακτική των τραπεζών σε σχέση με τις χρηματοδοτήσεις νέων έργων, σύμφωνα με όσα ανέφερε στο Energy Transition Summit ο Νίκος Νεζερίτης, επικεφαλής του τμήματος Corporate and Institutional Banking της Alpha Bank, θα υπάρξει δυσκολία χρηματοδότησης νέων έργων φωτοβολταϊκών χωρίς ενσωματωμένη αποθήκευση.
«Η χρηματοδότηση ενός ανεξάρτητου φωτοβολταϊκού χωρίς μπαταρία είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολη», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι περικοπές παραγωγής δημιουργούν τεράστια αβεβαιότητα στα προβλεπόμενα έσοδα των έργων.
Όπως εξήγησε, το τραπεζικό σύστημα βρίσκεται μπροστά σε μια θεμελιώδη αλλαγή, καθώς ενώ παλαιότερα χρηματοδοτούσαν ένα αιολικό ή φωτοβολταϊκό έργο, σήμερα, όταν χρηματοδοτούν ένα υβριδικό έργο ή ένα έργο αποθήκευσης, ουσιαστικά χρηματοδοτούν το energy management.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, πλέον οι τράπεζες αναζητούν πιο σταθερές ροές εσόδων, όπως πληρωμές διαθεσιμότητας ισχύος (capacity payments), συμφωνίες διαχείρισης και χρήσης υποδομών αποθήκευσης (tolling agreements) ή άλλους μηχανισμούς στήριξης, προκειμένου να περιορίσουν το επενδυτικό ρίσκο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
