Για τη σημασία της εισόδου των πρώτων μονάδων αποθήκευσης ενέργειας στο σύστημα, που ξεκίνησε δοκιμαστικά την 1η Απριλίου, τον κίνδυνο οι περικοπές των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας να γίνει δομικό πρόβλημα, αλλά και για το τι θα πρέπει να αλλάξει στον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να καθορίζονται τα έσοδα των μπαταριών μιλά στο Business Daily ο Μανώλης Καραπιδάκης, Γενικός Διευθυντής του Ελληνικού Συνδέσμου Συστημάτων Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το 2026 αποτελεί έτος-ορόσημο για την αποθήκευση ενέργειας, με την θεωρία και τους σχεδιασμούς να γίνονται επιτέλους πράξη στο πεδίο.
Θυμίζουμε πως την 1η Απριλίου, ύστερα από τεράστιες καθυστερήσεις, ξεκίνησε η δοκιμαστική λειτουργία των πρώτων μπαταριών και σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας, η συνολική συνεισφορά για την πρώτη ημέρα υπολογίζεται σε 44 μεγαβατώρες, με δύο σταθμούς την «Πέτρα» στην Κοζάνη και τον «Δοκό» στην Κομοτηνή να κάνουν την αρχή.
Η κίνηση αυτή αποτελεί μόνο το την αρχή, καθώς έργα συνολικής ισχύος περίπου 300 MW βρίσκονται ήδη έτοιμα προς σύνδεση.
Μεταξύ των επόμενων που αναμένεται να ενταχθούν στο σύστημα είναι επενδύσεις εταιρειών όπως η FARIA, η Principia και η Motor Oil, με ορίζοντα υλοποίησης έως τα τέλη Απριλίου.
Συνολικά 700 MW από διαγωνισμούς αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία έως τον Ιούνιο. Επιπλέον, νέες μονάδες ισχύος 200 MW έχουν ήδη εξασφαλίσει θέση για ανάπτυξη.
Η περίοδος δοκιμών, που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει έως και έξι μήνες, αποτελεί ένα κρίσιμο στάδιο, καθώς κατά τη διάρκειά της θα αξιολογηθεί τόσο η τεχνική απόδοση των συστημάτων όσο και η συνεργασία μεταξύ παραγωγών, Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ) και του ΑΔΜΗΕ.
Βασικός στόχος είναι η απρόσκοπτη ανταπόκριση των σταθμών στις εντολές του Διαχειριστή, καθώς και η πλήρης ευθυγράμμιση της λειτουργίας τους με τις τεχνικές προδιαγραφές.
Οποιαδήποτε απόκλιση ενδέχεται να οδηγήσει σε διορθωτικές παρεμβάσεις, γεγονός που καθιστά τη φάση αυτή καθοριστική για τη μελλοντική αξιοπιστία των έργων.
Εξομάλυνση των ακραίων διακυμάνσεων τιμών χονδρικής
- Τι σηματοδοτεί για την ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας η δοκιμαστική λειτουργία των πρώτων μπαταριών στο σύστημα;
Η ένταξη των πρώτων συστημάτων αποθήκευσης (ΣΑΗΕ) με μπαταρίες μεγάλης κλίμακας σε δοκιμαστική λειτουργία και η παράλληλη ενσωμάτωσή τους στις αγορές του Χρηματιστηρίου Ενέργειας σηματοδοτεί την αύξηση της ευελιξίας και την ουσιαστική ενδυνάμωση του ελληνικού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας.
Περνάμε συνεπώς από ένα μοντέλο, όπου η παραγωγή απλώς ακολουθούσε τη ζήτηση, σε ένα ευέλικτο μοντέλο, όπου η παραγωγή μπορεί να μετατοπίζεται χρονικά, γεγονός απόλυτα αναγκαίο για την περαιτέρω ενσωμάτωση των ΑΠΕ.
Οι απορρίψεις (περικοπές) ενέργειας από ΑΠΕ στην Ελλάδα κατέγραψαν εκρηκτική αύξηση, επιβεβαιώνοντας την αδυναμία του συστήματος να απορροφήσει την παραγόμενη πράσινη ενέργεια χωρίς επαρκή συστήματα αποθήκευσης.
Συνεπώς, η ένταξη των μπαταριών σήμερα σηματοδοτεί την αρχή της απορρόφησης μέρους αυτής της ενέργειας.
Τέλος, η δυνατότητα των μπαταριών να αγοράζουν ενέργεια σε χαμηλές τιμές και να την εγχέουν ενέργεια στο σύστημα κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες (όπου η ζήτηση είναι υψηλή και τα φωτοβολταϊκά σταματούν να παράγουν) θα αρχίσει σταδιακά να εξομαλύνει τις ακραίες διακυμάνσεις των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.
Κίνδυνος οι περικοπές ΑΠΕ να γίνουν κανόνας
- Με δεδομένη τη ραγδαία αύξηση των ΑΠΕ, θεωρείτε ότι η ανάπτυξη των συστημάτων αποθήκευσης προχωρά με επαρκή ταχύτητα;
Yπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί δομικό έλλειμμα στο σύστημα;
Θα πρέπει να αναφερθεί και να γίνει ξεκάθαρο ότι, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να δημιουργηθεί (ή μάλλον να διευρυνθεί) ένα δομικό έλλειμμα ευελιξίας στο σύστημα.
Παρά το γεγονός ότι οι πρώτες μπαταρίες «μπαίνουν στην πρίζα», ο ρυθμός εγκατάστασης νέων φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων συνεχίζει να τρέχει με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από ό,τι η υλοποίηση των υποδομών αποθήκευσης.
Ο εθνικός σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης περίπου 5 GW μέχρι το 2030. Ωστόσο, οι καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις ή στην εφοδιαστική αλυσίδα σημαίνουν ότι ο ρυθμός ενσωμάτωσης της αναγκαίας αποθηκευτικής ικανότητας υπολείπεται σημαντικά της διείσδυσης των ΑΠΕ.
Συνεπώς, αν δεν επιταχυνθούν άμεσα τα έργα αποθήκευσης (άμεσα οι μπαταρίες και μεσοπρόθεσμα τα μεγάλα έργα αντλησιοταμίευσης), οι περικοπές πράσινης ενέργειας θα γίνουν κανόνας και δομικό πρόβλημα του συστήματος, πλήττοντας τη βιωσιμότητα των ίδιων των επενδύσεων σε ΑΠΕ.
Απαιτείται πλήρης ενεργοποίηση της Αγοράς Εξισορρόπησης και νέος μηχανισμός αποζημίωσης
- Πόσο βιώσιμο είναι το σημερινό μοντέλο εσόδων των μπαταριών που βασίζεται στο arbitrage, και ποιες παρεμβάσεις θεωρείτε αναγκαίες για να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη επενδυτική σταθερότητα του κλάδου;
Σήμερα, η πρακτική όπου η μπαταρία θα αγοράζει φθηνή ενέργεια το μεσημέρι και θα την πουλάει ακριβά το βράδυ είναι η πιο προφανής πηγή εσόδων.
Ωστόσο, ως μοναδικό μοντέλο εσόδων δεν είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμο, καθώς όσο περισσότερες μπαταρίες μπαίνουν στο σύστημα, τόσο θα κλείνει η ψαλίδα (spread) μεταξύ της χαμηλής και της υψηλής τιμής ανά ημέρα.
Συνεπώς, όταν το spread μικρύνει αρκετά, τα έσοδα από το καθαρό arbitrage δεν θα επαρκούν για να αποσβέσουν το κεφάλαιο της επένδυσης (Capex).
Προκειμένου λοιπόν να διασφαλιστεί ότι οι επενδυτές θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούν και να αναπτύσουν ΣΑΗΕ χωρίς τον φόβο της οικονομικής κατάρρευσης, θα πρέπει να γίνει πλήρης ενεργοποίηση της Αγοράς Εξισορρόπησης (Ancillary Services) και να δημιουργηθεί ένας νέος Μηχανισμός Αποζημίωσης Επάρκειας Ισχύος (CRM).
Οι μπαταρίες δεν θα πρέπει να συμμετέχουν μόνο στις spot αγορές, αλλά παράλληλα και από τις υπηρεσίες που προσφέρουν στο σύστημα (ρύθμιση συχνότητας, τάσης, εφεδρείες).
Ενώ, οι συγκεκριμένες υπηρεσίες θα πρέπει βέβαια να αμείβονται δίκαια, τεχνολογικά ουδέτερα και με διαφανείς όρους, ενδυναμώνοντας το σύστημα και εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα την οικονομική βιωσιμότητα των εν λόγω αναγκαίων επενδύσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
