Καθηγητής: Τα ελληνικά δάση είναι ανεκτίμητος εθνικός θησαυρός

Η καθοριστική συμβολή των ελληνικών δασών στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αναδεικνύεται μέσα από δηλώσεις του καθηγητή Δασικής Οικονομικής και Καινοτομίας του Τμήματος Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου και Σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Μάριου Τρίγκα, στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Όπως επισημαίνει ο καθηγητής, η σημαντικότερη υπηρεσία που προσφέρουν τα δάση αφορά τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Η Ελλάδα αποτελεί ένα από τα «θερμά σημεία» του πλανήτη, με υψηλό ενδημισμό και μεγάλη γενετική ποικιλότητα ειδών. Το δίκτυο Natura 2000 φιλοξενεί μοναδικούς δασικούς τύπους, λειτουργώντας ως κιβωτός ζωής.

Τα δάση αποτελούν επίσης φυσικό σύμμαχο για την προσαρμογή και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, παίζοντας ζωτικό ρόλο στην επίτευξη του στόχου μιας κλιματικά ουδέτερης Ευρώπης έως το 2050. Τα προϊόντα ξυλείας που παράγονται με βιώσιμες πρακτικές συμβάλλουν στη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα και στην υποκατάσταση ορυκτών υλικών, ενισχύοντας τη βιοοικονομία.

Η οικονομική και κοινωνική αξία των ελληνικών δασών

Σύμφωνα με τον Μάριο Τρίγκα, τα ελληνικά δάση προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα οικοσυστημικών υπηρεσιών — προμηθευτικών, ρυθμιστικών, πολιτισμικών και υποστηρικτικών. Παρέχουν πολύτιμα υλικά αγαθά όπως ξυλεία, ρητίνη, μανιτάρια, καρπούς, μέλι και φαρμακευτικά φυτά.

Παράλληλα, λειτουργούν ως «φυσικά σφουγγάρια» που ρυθμίζουν τον υδρολογικό κύκλο, αποτρέπουν τη διάβρωση του εδάφους και τις πλημμύρες, ενώ δεσμεύουν σημαντικές ποσότητες άνθρακα, συμβάλλοντας στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Οι πολιτισμικές τους υπηρεσίες ενισχύουν τον οικοτουρισμό, την περιβαλλοντική εκπαίδευση και την αισθητική απόλαυση των πολιτών.

Η συνολική ετήσια οικονομική αξία αυτών των υπηρεσιών στην Ελλάδα εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 2,83 δισ. ευρώ, αναδεικνύοντας τα δάση ως πολύτιμο εθνικό κεφάλαιο και πυλώνα κοινωνικής ευημερίας.

Η μετάβαση σε νέο μοντέλο διαχείρισης

Αναφερόμενος στη σύγχρονη διαχείριση των δασικών πόρων, ο καθηγητής τονίζει: «Τα ελληνικά δάση αποτελούν έναν ανεκτίμητο εθνικό θησαυρό, η σημασία του οποίου υπερβαίνει κατά πολύ την παραδοσιακή οικονομική αξία της ξυλείας». Καλύπτοντας πάνω από το 50% της χερσαίας επιφάνειας της χώρας, συνιστούν ένα πολυδιάστατο φυσικό κεφάλαιο που στηρίζει την οικολογική ισορροπία και την κοινωνική ευημερία.

Η Ελλάδα, όπως σημειώνει, μεταβαίνει από το μοντέλο εντατικής ξυλοπαραγωγής σε ένα «μεσογειακό πρότυπο» δασοπονίας, το οποίο δίνει έμφαση στην πολυλειτουργικότητα και την προσαρμοστικότητα των οικοσυστημάτων. Η νέα αυτή προσέγγιση αναγνωρίζει ότι η αξία των δασών υπερβαίνει την οικονομική διάσταση και περιλαμβάνει κρίσιμες υπηρεσίες, όπως η προστασία της βιοποικιλότητας, η ρύθμιση του υδρολογικού κύκλου και οι αξίες αναψυχής.

Η πρόκληση της κλιματικής κρίσης

Ο καθηγητής καταλήγει υπογραμμίζοντας: «Στην εποχή της κλιματικής κρίσης, η προσαρμοστική δασική διαχείριση καθίσταται πλέον μονόδρομος για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των οικοσυστημάτων». Η προσέγγιση αυτή στοχεύει στη μείωση της τρωτότητας των δασών μέσω εξειδικευμένων μέτρων και σχεδίων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστικότητά τους στα νέα κλιματικά δεδομένα.

Τελικός στόχος, όπως σημειώνει, είναι ο συγκερασμός της προστασίας του φυσικού κεφαλαίου με την ενίσχυση της τοπικής απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής στις ορεινές περιοχές.