Σε κλίμα έντονης δυσαρέσκειας για την πολιτική τάξη και βαθιάς ανησυχίας για την αύξηση της εγκληματικότητας, οι Περουβιανοί προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για να εκλέξουν πρόεδρο της χώρας. Πρόκειται για τον ένατο ή τη δέκατη πρόεδρο μέσα σε μια δεκαετία, με τη μάχη να δίνεται ανάμεσα στην υποψήφια της δεξιάς Κέικο Φουχιμόρι και τον υποψήφιο της αριστεράς Ρομπέρτο Σάντσες.
Οι δημοσκοπήσεις προαναγγέλλουν μια εξαιρετικά αμφίρροπη αναμέτρηση, που αναμένεται να κριθεί στις λεπτομέρειες. Στον πρώτο γύρο, κανείς από τους δύο δεν ξεπέρασε σημαντικά ποσοστά, αφού αθροιστικά συγκέντρωσαν μόλις το 30% των ψήφων.
«Βρισκόμαστε μεταξύ σφύρας και άκμονος», δηλώνει ο 35χρονος Ομάρ Κούμπας, διοικητικό στέλεχος επιχείρησης, εκφράζοντας την απογοήτευση πολλών ψηφοφόρων για τις διαθέσιμες επιλογές.
Η Κέικο Φουχιμόρι, 51 ετών, κόρη του πρώην αυταρχικού προέδρου Αλμπέρτο Φουχιμόρι, επιχειρεί για τέταρτη φορά να κατακτήσει το ύπατο αξίωμα. Υπερασπίζεται την –αμφιλεγόμενη– πολιτική κληρονομιά του πατέρα της, στον οποίο οι υποστηρικτές του αποδίδουν τη σταθεροποίηση της οικονομίας και την καταστολή των αριστερών ανταρτών τις δεκαετίες του 1980 και 1990, προτού εκείνος καταδικαστεί για διαφθορά και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Απέναντί της, ο 57χρονος Ρομπέρτο Σάντσες, πρώην υπουργός, διεκδικεί για πρώτη φορά την προεδρία, με στήριξη κυρίως από τις επαρχίες των Άνδεων. Πολλοί κάτοικοι των περιοχών αυτών θεωρούν ότι η κεντρική εξουσία στη Λίμα τους έχει εγκαταλείψει.
Προχθές, δικαστής αποφάσισε την παραπομπή του σε δίκη για φερόμενες παρατυπίες στη χρηματοδότηση τοπικών προεκλογικών εκστρατειών την περίοδο 2018-2020. Ο ίδιος απορρίπτει τις κατηγορίες, κάνοντας λόγο για πολιτικά υποκινούμενη δίωξη.
Πολιτική αστάθεια και κρίση εμπιστοσύνης
Όποιος κι αν επικρατήσει, θα αναλάβει μια χώρα που βιώνει χρόνια πολιτική κρίση. Από το 2016, το Περού έχει αλλάξει οκτώ προέδρους, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη θεσμική αστάθεια. Σημαντικό ρόλο σε αυτό παίζει συνταγματική διάταξη που επιτρέπει την καθαίρεση του προέδρου για «μόνιμη ηθική ακαταλληλότητα», έννοια που παραμένει ασαφής και συχνά αμφιλεγόμενη.
«Με τον τρέχοντα ρυθμό, ίσως έχουμε ακόμη πέντε προέδρους τα επόμενα πέντε χρόνια», σχολιάζει σκωπτικά ο Ομάρ Κούμπας.
Κανένας από τους δύο υποψηφίους δεν θα διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, γεγονός που καθιστά αναγκαίες τις πολιτικές συμμαχίες για τη διατήρηση της σταθερότητας. «Ο αντιφουχιμορισμός παραμένει ισχυρός, αν και μειωμένος, ενώ ο Σάντσες είναι σχετικά άγνωστος. Αν το αποτέλεσμα είναι οριακό, ο νικητής κινδυνεύει να δει τη νομιμοποίησή του να αμφισβητείται», σημειώνει ο αναλυτής Νταβίντ Σουλμόντ.
Η εγκληματικότητα στο επίκεντρο
Η ανασφάλεια αποτελεί το κυριότερο θέμα ανησυχίας για τους ψηφοφόρους. Σύμφωνα με δημοσκόπηση, σχεδόν το 70% των πολιτών θεωρεί ότι η αντιμετώπιση του εγκλήματος πρέπει να είναι η κορυφαία προτεραιότητα της επόμενης κυβέρνησης.
Στη Λίμα, ο δείκτης ανθρωποκτονιών έφτασε τις 23 ανά 100.000 κατοίκους το 2025, τριπλάσιος σε σχέση με πέντε χρόνια πριν. Οι εγκληματικές συμμορίες έχουν μετατρέψει τις εκβιάσεις σε μάστιγα, πλήττοντας ιδιαίτερα τον τομέα των συγκοινωνιών.
«Επιβιβάζεις επιβάτη και μπορεί να φας σφαίρα στην πλάτη», λέει χαρακτηριστικά ο 33χρονος οδηγός λεωφορείου Τζέικομπ Κόντορ. Τουλάχιστον 75 οδηγοί λεωφορείων δολοφονήθηκαν το 2025, οι περισσότεροι στη Λίμα.
Η Κέικο Φουχιμόρι υπόσχεται να αναπτύξει τον στρατό στους δρόμους για την υποστήριξη της αστυνομίας, να εξαρθρώσει τα κυκλώματα εκβιασμών και να απελάσει αλλοδαπούς που έχουν καταδικαστεί. «Αντιπροσωπεύουμε την πρόοδο, αυτοί την οπισθοδρομικότητα», δήλωσε στην τελευταία της προεκλογική ομιλία στη Λίμα.
Ο Ρομπέρτο Σάντσες προτείνει διαφορετική στρατηγική, δίνοντας έμφαση στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, την ενίσχυση του δικαστικού συστήματος και τη μεταρρύθμιση της αστυνομίας. «Ο λαός θα σηκωθεί και θα διεκδικήσει δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνική δικαιοσύνη και κοινωνική ειρήνη», δήλωσε στην τελευταία του συγκέντρωση, φορώντας καπέλο των επαρχιωτών, δώρο του φυλακισμένου προέδρου Πέδρο Καστίγιο, του οποίου διεκδικεί την πολιτική κληρονομιά.
Ο Καστίγιο παραμένει στη φυλακή μετά την αποτυχημένη προσπάθειά του να διαλύσει το κοινοβούλιο το 2022. Ο Σάντσες έχει δεσμευθεί να του απονείμει χάρη εφόσον εκλεγεί.
Περίπου 27 εκατομμύρια πολίτες καλούνται σήμερα στις κάλπες, καθώς η συμμετοχή είναι υποχρεωτική. Η νέα ή ο νέος πρόεδρος θα αναλάβει καθήκοντα στις 28 Ιουλίου. Τα εκλογικά τμήματα θα λειτουργήσουν από τις 07:00 (τοπική ώρα, 15:00 ώρα Ελλάδας) έως τις 17:00 (01:00 της Δευτέρας).
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
