Κάθε λίγους μήνες εμφανίζεται μία νέα έρευνα που υποστηρίζει ότι η τηλεργασία μειώνει την παραγωγικότητα. Λίγες μέρες αργότερα εμφανίζεται μία άλλη που αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο.
Στο μεταξύ, οι μεγάλες εταιρείες ανακοινώνουν επιστροφή στο γραφείο, άλλες επιμένουν στο υβριδικό μοντέλο και αρκετές συνεχίζουν εξ ολοκλήρου απομακρυσμένα.
Παρακολουθώντας αυτή τη συζήτηση εδώ και χρόνια, έχω καταλήξει σε ένα συμπέρασμα: το πρόβλημα δεν είναι η τηλεργασία. Το πρόβλημα είναι ότι πολλές επιχειρήσεις δεν είχαν ποτέ μάθει να διοικούν ανθρώπους χωρίς να τους βλέπουν.
Για δεκαετίες, η παρουσία στο γραφείο αντιμετωπιζόταν σχεδόν ως συνώνυμο της παραγωγικότητας. Αν κάποιος ήταν στη θέση του από τις εννέα το πρωί μέχρι τις πέντε το απόγευμα, υπήρχε η αίσθηση ότι εργαζόταν. Στην πραγματικότητα, κανείς δεν μπορούσε να γνωρίζει πόσο ουσιαστικά αξιοποιούσε αυτόν τον χρόνο.
Η τηλεργασία αφαίρεσε αυτή την ψευδαίσθηση.
Ξαφνικά, δεν μπορούσες να αξιολογήσεις έναν εργαζόμενο επειδή τον έβλεπες να κάθεται μπροστά από μία οθόνη. Έπρεπε να τον αξιολογήσεις από το αποτέλεσμα της δουλειάς του. Και εκεί άρχισαν οι δυσκολίες.
Πολλοί managers είχαν μάθει να διοικούν μέσω της φυσικής παρουσίας. Περνούσαν από τα γραφεία, ρωτούσαν τι γίνεται, έκαναν συνεχείς παρεμβάσεις, ζητούσαν ενημερώσεις σχεδόν κάθε ώρα. Όταν αυτή η δυνατότητα εξαφανίστηκε, ένιωσαν ότι έχασαν τον έλεγχο.
Έτσι γεννήθηκε μία νέα κουλτούρα μικροδιαχείρισης.
Άρχισαν τα ατελείωτα meetings, τα συνεχόμενα μηνύματα στο Teams, τα τηλεφωνήματα για μικρές λεπτομέρειες και η απαίτηση να είναι όλοι συνεχώς διαθέσιμοι. Όχι επειδή αυτό βελτίωνε τη συνεργασία, αλλά επειδή αντικαθιστούσε την εικόνα της φυσικής παρουσίας.
Η παραγωγικότητα δεν φαίνεται στο online status, αλλά στο αποτέλεσμα
Όμως η παραγωγικότητα δεν μετριέται σε πράσινες κουκκίδες δίπλα από ένα όνομα.
Μετριέται σε αποτελέσματα.
Έχω συνεργαστεί με ανθρώπους που εργάζονταν από διαφορετικές χώρες, διαφορετικές ηπείρους και διαφορετικές ζώνες ώρας. Κάποιες φορές δεν γνωριστήκαμε ποτέ από κοντά. Παρ' όλα αυτά, ολοκληρώθηκαν απαιτητικά έργα, παραδόθηκαν συστήματα, εξυπηρετήθηκαν πελάτες και δημιουργήθηκαν ομάδες που λειτούργησαν εξαιρετικά.
Αυτό δεν συνέβη επειδή η τηλεργασία είναι μαγική.
Συνέβη επειδή υπήρχε εμπιστοσύνη.
Η επιστροφή στο γραφείο δεν αρκεί χωρίς οργάνωση
Οι στόχοι ήταν ξεκάθαροι. Οι ρόλοι επίσης. Ο καθένας γνώριζε τι έπρεπε να παραδώσει και μέχρι πότε. Δεν υπήρχε ανάγκη να αποδεικνύει κάθε πέντε λεπτά ότι βρίσκεται μπροστά στον υπολογιστή του.
Από την άλλη πλευρά, έχω δει και οργανισμούς στους οποίους η τηλεργασία απέτυχε πλήρως.
Όχι επειδή οι εργαζόμενοι δεν δούλευαν.
Αλλά επειδή κανείς δεν είχε ορίσει διαδικασίες, προτεραιότητες ή τρόπους συνεργασίας. Οι αποφάσεις καθυστερούσαν, οι ευθύνες ήταν ασαφείς και κάθε πρόβλημα οδηγούσε σε ακόμη περισσότερα meetings.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επιστροφή στο γραφείο δεν λύνει το πρόβλημα.
Απλώς το κρύβει.
Η κακή οργάνωση παραμένει. Η αναποτελεσματική διοίκηση επίσης. Απλώς πλέον όλοι βρίσκονται στον ίδιο χώρο και δημιουργείται η εντύπωση ότι όλα λειτουργούν καλύτερα.
Η τηλεργασία πέτυχε όπου υπήρχαν εμπιστοσύνη, οργάνωση και καθαροί στόχοι
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Οι επιχειρήσεις που πέτυχαν στην τηλεργασία είχαν ήδη μία κουλτούρα βασισμένη στην εμπιστοσύνη, στη σαφή επικοινωνία και στην αξιολόγηση του αποτελέσματος.
Οι υπόλοιπες προσπαθούν ακόμη να αντικαταστήσουν την επίβλεψη με περισσότερη επίβλεψη.
Υπάρχει όμως και μία άλλη διάσταση που συχνά αγνοούμε.
Η τηλεργασία έδωσε τη δυνατότητα σε πολλούς ανθρώπους να ζήσουν εκεί όπου πραγματικά ήθελαν. Να επιστρέψουν στον τόπο καταγωγής τους, να περάσουν περισσότερο χρόνο με την οικογένειά τους ή να αποφύγουν δύο και τρεις ώρες καθημερινών μετακινήσεων.
Για ορισμένους, αυτό μεταφράστηκε σε καλύτερη ποιότητα ζωής.
Για άλλους, σε μεγαλύτερη συγκέντρωση.
Και για αρκετές επιχειρήσεις, σε πρόσβαση σε ανθρώπους που διαφορετικά δεν θα μπορούσαν ποτέ να προσλάβουν.
Αντί λοιπόν να αναρωτιόμαστε αν η τηλεργασία είναι καλή ή κακή, ίσως αξίζει να θέσουμε μία διαφορετική ερώτηση.
Έχει η εταιρεία μας την κουλτούρα να λειτουργήσει χωρίς συνεχή έλεγχο;
Αν η απάντηση είναι όχι, τότε το πρόβλημα δεν είναι το σπίτι του εργαζομένου.
Η τηλεργασία ανέδειξε τις αδυναμίες στη διοίκηση των επιχειρήσεων
Είναι ο τρόπος με τον οποίο έχουμε μάθει να διοικούμε.
Η τεχνολογία μάς έδωσε τα εργαλεία για να συνεργαζόμαστε από οπουδήποτε στον κόσμο. Αυτό που δεν μπορεί να προσφέρει είναι εμπιστοσύνη, ξεκάθαρη ηγεσία και σωστή οργάνωση.
Αυτά παραμένουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο μάθημα της τηλεργασίας.
Δεν αποκάλυψε πόσο παραγωγικοί είναι οι εργαζόμενοι.
Αποκάλυψε πόσο έτοιμες ήταν οι επιχειρήσεις να αλλάξουν τον τρόπο που διοικούν.
*Ο κ. Γιώργος Λουτριανάκης είναι CEO, PlusHorizon.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
