Οι αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών, η ανακατανομή των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη και η συνέχιση της υποστήριξης προς την Ουκρανία θα βρεθούν στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.
Η Σύνοδος διεξάγεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Συμμαχία επιδιώκει να μετατρέψει τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στη Χάγη, τον Ιούνιο του 2025, σε συγκεκριμένες στρατιωτικές δυνατότητες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας, στην επιτάχυνση της παραγωγής αμυντικού υλικού και στη διαλειτουργικότητα των συμμαχικών δυνάμεων.
Αμυντικές δαπάνες και δέσμευση του 5%
Κεντρικό θέμα των συζητήσεων θα αποτελέσει η υλοποίηση της δέσμευσης για συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035, εκ των οποίων το 3,5% αφορά στρατιωτικές δαπάνες και το υπόλοιπο επενδύσεις που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την άμυνα.
Στόχος της Συμμαχίας είναι η Σύνοδος να εκπέμψει μήνυμα ενότητας και προόδου, καθώς αρκετοί σύμμαχοι έχουν ήδη αυξήσει σημαντικά τις δαπάνες τους. Ωστόσο, παραμένουν διαφοροποιήσεις ως προς το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που καλύπτουν τον νέο στόχο, μαζί με την Πολωνία, τις σκανδιναβικές και τις βαλτικές χώρες.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η παρέμβαση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εκτιμάται ότι θα τονίσει την ανάγκη άμεσης εφαρμογής της δέσμευσης του 5%, ζητώντας από τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, επισήμανε ότι η Ουάσιγκτον αναμένει από όλους τους συμμάχους να ακολουθήσουν «αξιόπιστη πορεία» προς το 5%, δίνοντας έμφαση στη μετατροπή των δαπανών σε πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες.
Μετασχηματισμός του ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκές ευθύνες
Η συζήτηση για τις αμυντικές δαπάνες συνδέεται με τον μετασχηματισμό της Συμμαχίας και τη σταδιακή μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της Ευρώπης στους Ευρωπαίους συμμάχους και τον Καναδά, χωρίς να τίθεται υπό αμφισβήτηση η αμερικανική δέσμευση στο άρθρο 5.
Οι συνομιλίες για την αναπροσαρμογή της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη διεξάγονται σε εποικοδομητικό κλίμα. Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν ότι η διαδικασία πρέπει να προχωρήσει σταδιακά, καθώς ορισμένες δυνατότητες μπορούν να αντικατασταθούν άμεσα, ενώ άλλες απαιτούν περισσότερο χρόνο.
Σε επίπεδο ηγετών δεν αναμένεται συζήτηση τεχνικών λεπτομερειών ή αριθμών δυνάμεων. Η συζήτηση θα επικεντρωθεί στον πολιτικό προσανατολισμό, με τα επιχειρησιακά ζητήματα να εξετάζονται σε στρατιωτικό επίπεδο.
Στήριξη προς την Ουκρανία
Η συνέχιση της στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία αποτελεί βασικό αντικείμενο της Συνόδου. Οι ηγέτες αναμένεται να δεσμευθούν για παροχή βοήθειας ύψους 70 δισ. ευρώ το 2026 και για διατήρηση της υποστήριξης σε αντίστοιχα επίπεδα το 2027.
Το συνολικό ύψος της βοήθειας για τη διετία εκτιμάται στα 140 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των 60 δισ. ευρώ που έχει ήδη δεσμεύσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του νέου δανείου προς την Ουκρανία ύψους 90 δισ. ευρώ. Οι νέες δεσμεύσεις των συμμάχων του ΝΑΤΟ ανέρχονται στα 80 δισ. ευρώ, περιλαμβάνοντας και αγορές εξειδικευμένων αμερικανικών οπλικών συστημάτων μέσω του προγράμματος Priority Ukraine Requirements List (PURL).
Ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ προανήγγειλε «ουσιαστικές ανακοινώσεις» για τη συνέχιση της στήριξης προς το Κίεβο, υπογραμμίζοντας ότι «η ευρωπαϊκή πλευρά θα πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος του βάρους», ενώ τόνισε την ανάγκη αποστολής σαφούς μηνύματος προς τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου.
Αμυντική βιομηχανία και καινοτομία
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής βάσης της Συμμαχίας. Στο περιθώριο της Συνόδου θα πραγματοποιηθεί το NATO Industrial Forum, με στόχο την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας, την επιτάχυνση των προμηθειών και τη συνεργασία κυβερνήσεων και βιομηχανίας.
Η ταχύτερη παραγωγή πυρομαχικών και συστημάτων αεράμυνας θεωρείται κρίσιμη, ώστε οι αυξημένες δαπάνες να μεταφραστούν σε πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες. Παράλληλα, δίνεται βαρύτητα στην καινοτομία και στην ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, καθώς η αξιοπιστία της αποτροπής εξαρτάται πλέον από την ταχύτητα μετατροπής των επενδύσεων σε επιχειρησιακή ισχύ.
Η τελική Διακήρυξη
Η τελική διακήρυξη της Συνόδου της Άγκυρας αναμένεται σύντομη, ακολουθώντας το πρότυπο της Συνόδου της Χάγης. Θα επαναβεβαιώνει την προσήλωση των Συμμάχων στη συλλογική άμυνα βάσει του άρθρου 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον και θα τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων, της δικαιότερης κατανομής των βαρών και της διατλαντικής ενότητας απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις ασφαλείας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
