2021 – 2026: Η 5ετία της «απογείωσης» των τραπεζικών μετοχών

Εξαπλασιάστηκαν οι τιμές των τραπεζικών μετοχών στο διάστημα Ιούνιος 2021 – Ιούνιος 2026, με τον κλάδο να υπεραποδίδει εντυπωσιακά έναντι του Γενικού Δείκτη του Χρηματιστηρίου Αθηνών.

Οι τράπεζες, μετά από μια μακρά περίοδο πολλαπλών καταστροφών που προκάλεσε η παρατεταμένη κρίση η οποία ξέσπασε στη χώρα το 2010, δρέπουν τους καρπούς της επιστροφής της χώρας στην κανονικότητα, της εξυγίανσης των ισολογισμών τους και των εντυπωσιακών επιδόσεών τους, ως αποτέλεσμα της ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Δείκτης Τραπεζών ενισχύθηκε στο διάστημα 25.6.2021 – 26.6.2026 κατά 377%, έναντι 170% του Γενικού Δείκτη.

Από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, τη μεγαλύτερη απόδοση στην τελευταία πενταετία καταγράφει η Τράπεζα Πειραιώς, η οποία από τα 1,497 ευρώ στις 25 Ιουνίου 2021 εκτινάχθηκε στα 8,876 ευρώ στις 26 Ιουνίου 2026, σημειώνοντας άνοδο 493%.

Πολύ κοντά ακολουθεί η Εθνική Τράπεζα, με τη μετοχή να ενισχύεται κατά 492%, από τα 2,533 ευρώ στα 15 ευρώ.

Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Eurobank, η οποία από τα 0,86 ευρώ ανήλθε στα 4,089 ευρώ, καταγράφοντας κέρδη 375%, ενώ η Alpha Bank ολοκληρώνει την τετράδα με άνοδο 247%, καθώς η μετοχή της κινήθηκε από τα 1,1225 ευρώ στα 3,90 ευρώ.

Σημειώνεται, πάντως, ότι η Τράπεζα Πειραιώς, με την αύξηση κεφαλαίου που πραγματοποίησε τον Μάιο του 2021, ουσιαστικά ανακεφαλαιοποιήθηκε για τέταρτη φορά και οι παλαιοί μέτοχοι, που δεν συμμετείχαν στη νέα ΑΜΚ, έχασαν την αξία της συμμετοχής τους.

Η υπεραπόδοση των τραπεζικών μετοχών οφείλεται στο ότι ξεκινούσαν από πολύ χαμηλή βάση αποτίμησης μετά την κρίση. 

Στη συνέχεια, το ράλι τροφοδότησαν, συνδυαστικά, η εξυγίανση των ισολογισμών, η εκτόξευση της κερδοφορίας, η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και η επιστροφή των μερισμάτων, δημιουργώντας ένα από τα εντυπωσιακά τραπεζικά turnaround story στην Ευρώπη την τελευταία πενταετία.

Οι 9 λόγοι που οδήγησαν την «απογείωση»

Εννέα ήταν οι βασικοί λόγοι αιτίες που τροφοδότησαν το χρηματιστηριακό ράλι των τραπεζικών μετοχών. Η βάση ωστόσο για την ανάκαμψη ήταν η σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας, η έξοδος από την κρίση και η κυβερνητική αλλαγή του 2019 που επιτάχυνε την ανάκαμψη της οικονομίας.

Έτσι οι τράπεζες άφησαν πίσω την μάχη της επιβίωσης και πέρασαν σε φάση ανάοτυξης και ισχυρής κερδοφορίας, γεγονός που οδήγησε τους επενδυτές σε πλήρη επαναξιολόγηση των προοπτικών τους.

1. Ολοκληρώθηκε η εξυγίανση των ισολογισμών τους. Με τη συμβολή του προγράμματος «Ηρακλής» και των μεγάλων τιτλοποιήσεων, τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα μειώθηκαν από επίπεδα άνω του 35%-40% σε ποσοστά κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι ελληνικές τράπεζες έπαψαν να θεωρούνται ειδική περίπτωση υψηλού κινδύνου και άρχισαν να αποτιμώνται ως κανονικές ευρωπαϊκές τράπεζες.
2. Η άνοδος των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από το 2022 εκτόξευσε τα καθαρά έσοδα από τόκους. Η ταχεία ανατιμολόγηση των δανείων, σε συνδυασμό με το χαμηλό κόστος των καταθέσεων, οδήγησε σε ιστορικά υψηλή κερδοφορία και σε αποδόσεις ιδίων κεφαλαίων που σε αρκετές περιπτώσεις ξεπέρασαν το 15%.
3. Οι τράπεζες επέστρεψαν στη διανομή μερισμάτων μετά από περισσότερο από μία δεκαετία, ενώ προχώρησαν και σε προγράμματα επαναγοράς ιδίων μετοχών. Η επιστροφή κεφαλαίου στους μετόχους αποτέλεσε σημείο καμπής για πολλούς διεθνείς επενδυτές, οι οποίοι πλέον αντιμετωπίζουν τις ελληνικές τράπεζες ως επενδύσεις εισοδήματος και όχι μόνο υπεραξιών.
4. Η ελληνική οικονομία βελτιώθηκε θεαματικά. Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, η ισχυρή πορεία του τουρισμού, η δημοσιονομική σταθερότητα και οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης δημιούργησαν ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον για τον τραπεζικό κλάδο.
5. Μετά από πολλά χρόνια απομόχλευσης, η πιστωτική επέκταση επέστρεψε. Οι επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις αυξήθηκαν σημαντικά, ιδιαίτερα μέσω των επενδυτικών προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης, ενισχύοντας τόσο τα έσοδα από τόκους όσο και τις προμήθειες.
6. Οι  κεφαλαιακοί δείκτες των τραπεζών ενισχύθηκαν σημαντικά, ενώ το κόστος κινδύνου υποχώρησε αισθητά. Οι τράπεζες απέκτησαν πλέον τη δυνατότητα να δημιουργούν οργανικά κεφάλαιο μέσω της κερδοφορίας τους, χωρίς να εξαρτώνται από έκτακτες κινήσεις ενίσχυσης.
7. Οι αποτιμήσεις από τις οποίες ξεκίνησαν το 2021 ήταν εξαιρετικά χαμηλές. Οι ελληνικές τράπεζες διαπραγματεύονταν με σημαντικό discount έναντι των ευρωπαϊκών ομοειδών τους, καθώς οι αγορές εξακολουθούσαν να ενσωματώνουν υψηλό ελληνικό κίνδυνο. Η σταδιακή υποχώρηση αυτού του risk premium οδήγησε σε ισχυρή αναβάθμιση των αποτιμήσεων.
8. Η εντυπωσιακή βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών προσέλκυσε ξανά μεγάλα διεθνή επενδυτικά κεφάλαια. Θεσμικοί επενδυτές, μεγάλα ξένα funds και passive χαρτοφυλάκια αύξησαν σημαντικά τις τοποθετήσεις τους στις ελληνικές τράπεζες, ενισχύοντας περαιτέρω τη ζήτηση για τις μετοχές τους.
9. Αλλαξε συνολικά το επενδυτικό αφήγμα για τις ελληνικές τράπεζες. Το 2021 οι ελληνικές τράπεζες θεωρούνταν ακόμη ιστορία αναδιάρθρωσης (turnaround story). Πέντε χρόνια αργότερα, η αγορά τις αντιμετωπίζει ως τράπεζες με υψηλή και επαναλαμβανόμενη κερδοφορία, ισχυρή κεφαλαιακή βάση, σταθερή μερισματική πολιτική και καθοριστικό ρόλο στη χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας. Η αλλαγή αυτή οδήγησε σε ένα από τα μεγαλύτερα re-rating τραπεζικών μετοχών στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια.