Την ανάγκη για μια ρεαλιστική και ισορροπημένη μετάβαση στη ναυτιλία ανέδειξε ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας, σε παρέμβασή του στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2026, εκφράζοντας έντονες επιφυλάξεις απέναντι στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για την απανθρακοποίηση του κλάδου.
Όπως τόνισε, η Ευρώπη σχεδιάζει τη μετάβαση με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, εστιάζοντας στα εναλλακτικά καύσιμα και στους στόχους μείωσης εκπομπών, χωρίς όμως να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές δυνατότητες της αγοράς. «Πολλά από αυτά δεν είναι εφαρμόσιμα», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ισορροπία ανάμεσα στη φιλοδοξία και τον ρεαλισμό.
Ο υπουργός προειδοποίησε ότι η επιβολή εκτεταμένης φορολόγησης για τις μηδενικές εκπομπές, με εκτιμώμενο κόστος έως 130 δισ. ευρώ το 2027 και 100-300 δισ. ευρώ το 2035, ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την οικονομία. Όπως εξήγησε, το βάρος αυτό θα μετακυλιστεί στους ναυλωτές και, τελικά, στην πραγματική οικονομία, προκαλώντας αυξήσεις τιμών και ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων.
«Η Ευρώπη ήδη δοκιμάζεται από την ακρίβεια, τους πολέμους και την ενεργειακή κρίση. Δεν μπορεί να προστεθεί ένα τέτοιο βάρος πάνω από τις κοινωνίες», σημείωσε, ζητώντας την υιοθέτηση εφαρμόσιμων λύσεων.
Αυξημένος κίνδυνος στη ναυσιπλοΐα του Ορμούζ
Αναφερόμενος στην κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, ο Βασίλης Κικίλιας έκανε λόγο για εμπόλεμη συνθήκη που εγκυμονεί υψηλό ρίσκο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Πρώτη προτεραιότητα, όπως είπε, αποτελεί η προστασία της ανθρώπινης ζωής, καθώς πρόκειται για κρίσιμο σημείο της ενεργειακής αλυσίδας και του παγκόσμιου εμπορίου.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το 80%-90% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται δια θαλάσσης, ενώ από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται το 20% του πετρελαίου και το 25% του φυσικού αερίου. Η διατάραξη των ροών ενέργειας και πρώτων υλών εντείνει τις πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία, αυξάνοντας τους κινδύνους για την ενεργειακή ασφάλεια.
Ο κ. Κικίλιας αναφέρθηκε και στην παρουσία ελληνικών πλοίων στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι 11 πλοία με ελληνική σημαία βρίσκονται εντός του Περσικού Κόλπου και 27 εκτός των Στενών. Το υπουργείο, όπως είπε, βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τα πληρώματα, παρέχοντας οδηγίες και υποστήριξη, ενώ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί επαναπατρισμοί όσων ναυτικών το ζήτησαν.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, υπενθυμίζοντας ότι δεκάδες πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις στην περιοχή. «Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα τελειώσει αυτή η κατάσταση και ποια θα είναι τα απόνερά της», σημείωσε, τονίζοντας την ανάγκη διαρκούς εγρήγορσης.
Στήριξη ακτοπλοΐας και ενίσχυση της ναυτικής απασχόλησης
Αναφορικά με την ακτοπλοΐα, ο υπουργός ανέφερε ότι η κυβέρνηση διαθέτει 55-57 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των εταιρειών, προκειμένου να αποτραπούν αυξήσεις εισιτηρίων, παρά τις πιέσεις από το αυξημένο κόστος καυσίμων. «Μέχρι τώρα δεν έχουν αυξηθεί τα εισιτήρια και θα είμαστε εδώ για να συνεχίσουμε να στηρίζουμε την κοινωνία», υπογράμμισε.
Η ακτοπλοΐα, όπως είπε, αποτελεί κρίσιμο κρίκο για τον τουρισμό και την οικονομία, ωστόσο η αβεβαιότητα παραμένει λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων. Παράλληλα, ο κ. Κικίλιας στάθηκε στα προβλήματα της ναυτικής εκπαίδευσης και της έλλειψης προσωπικού, τονίζοντας ότι η σύγχρονη ναυτιλία προσφέρει υψηλές απολαβές και σταθερή επαγγελματική προοπτική.
Οι αμοιβές, σύμφωνα με τον υπουργό, φτάνουν έως και 17.000 ευρώ για καπετάνιους LNG, 16.000 ευρώ σε δεξαμενόπλοια και 15.000 ευρώ για μηχανικούς. Οι συνθήκες εργασίας έχουν βελτιωθεί, με μικρότερα συμβόλαια και σύγχρονες παροχές, όπως πρόσβαση στο διαδίκτυο και συχνές επιστροφές στη στεριά.
Ο Βασίλης Κικίλιας υπογράμμισε ότι το υπουργείο θα εντείνει τις δράσεις ενημέρωσης σε σχολεία και περιφέρειες, ώστε να αναδειχθούν οι ευκαιρίες του ναυτικού επαγγέλματος και να επιστρέψει η νέα γενιά στη θάλασσα. «Είναι το κλειδί για την επόμενη γενιά, ώστε τα παιδιά να μείνουν στη χώρα, να δημιουργήσουν και να προχωρήσουν», σημείωσε.
Λασκαρίδης: Ρεαλισμός στην πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας
Ο Έλληνας πλοιοκτήτης Πάνος Λασκαρίδης, από την πλευρά του, επεσήμανε ότι η πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας δεν μπορεί να στηρίζεται σε θεωρητικούς στόχους χωρίς τεχνολογική και επιχειρησιακή βάση. Η έλλειψη ώριμων καυσίμων και υποδομών, όπως είπε, καθιστά τη μετάβαση ιδιαίτερα σύνθετη, ενώ η υπερβολική πίεση προς τον κλάδο δεν ανταποκρίνεται στη συμβολή του στις παγκόσμιες εκπομπές.
Αναφερόμενος στις γεωπολιτικές εξελίξεις, υπογράμμισε ότι η ασφάλεια των πληρωμάτων αποτελεί πρώτη προτεραιότητα σε ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου, όπως τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, σημείωσε ότι η άποψη πως κάθε κρίση ενισχύει συνολικά τη ναυτιλία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθώς οι επιπτώσεις διαφέρουν ανά κλάδο.
Ο κ. Λασκαρίδης στάθηκε επίσης στο διαχρονικό πρόβλημα της έλλειψης ναυτικών, το οποίο χαρακτήρισε διεθνές φαινόμενο, συνδεδεμένο με κοινωνικές αλλαγές και απομάκρυνση των νέων από τη θάλασσα. Το έλλειμμα αυτό, όπως τόνισε, επηρεάζει συνολικά τη λειτουργία της ναυτιλίας, στερώντας από τις εταιρείες έμπειρα στελέχη και τεχνογνωσία.
Τέλος, ανέδειξε τη γεωοικονομική βαρύτητα της ελληνικής ναυτιλίας, χαρακτηρίζοντάς την στρατηγικό πλεονέκτημα για τη χώρα. Η αξιοποίηση αυτής της ισχύος, όπως είπε, απαιτεί ενεργότερη παρουσία των θεσμικών φορέων και καλύτερο συντονισμό με την Πολιτεία για τη διαμόρφωση πολιτικών που θα υπηρετούν τα εθνικά συμφέροντα.