Νέες μεγάλες επενδύσεις αναμένονται στην ελληνική οικονομία, με αιχμή την ενέργεια, την τεχνολογία, την άμυνα και τη διαχείριση υδάτινων πόρων, όπως τόνισε ο Βασίλης Καραμούζης, Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας, μιλώντας στο Delphi Forum.
Ο κ. Καραμούζης σημείωσε ότι η αβεβαιότητα και η πολυπλοκότητα δεν αποτελούν πλέον προσωρινά φαινόμενα, αλλά μόνιμα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις.
Όπως ανέφερε, στόχος της Εθνικής Τράπεζας είναι να αντιλαμβάνεται έγκαιρα τις ανάγκες των πελατών της, να τις αξιολογεί και να προτείνει λύσεις με προστιθέμενη αξία, ακόμη και σε τομείς που οι ίδιες οι επιχειρήσεις μπορεί να μην έχουν εξετάσει.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κρίσεις δεν προκαλούνται πια από έναν μόνο παράγοντα, αλλά από τη σύμπτωση πολλών εξελίξεων.
Γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακές κρίσεις, προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, υγειονομικά ή άλλα εξωτερικά σοκ επηρεάζουν κρίσιμες παραμέτρους για τις επιχειρήσεις, από το κόστος χρηματοδότησης και τις πρώτες ύλες έως την ενέργεια, τους συναλλαγματικούς κινδύνους και τη διαχείριση διαθεσίμων.
Όπως εκτίμησε, οι αβεβαιότητες αυτές, σε συνδυασμό με το ρυθμιστικό πλαίσιο, την ανάγκη αξιοποίησης της τεχνολογίας και τη διαχείριση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, δημιουργούν μια δύσκολη εξίσωση για τις επιχειρήσεις.
Για τον λόγο αυτό, υπογράμμισε ότι απαιτούνται ουσιαστικές λύσεις με αποφασιστικότητα το αμέσως επόμενο διάστημα.
Ανθεκτική η ελληνική οικονομία με ισχυρές επιδόσεις επιχειρήσεων
Παρά τις δυσκολίες, ο κ. Καραμούζης επισήμανε ότι η ελληνική οικονομία έχει δείξει ανθεκτικότητα απέναντι στις διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών.
Οι επιχειρήσεις καταγράφουν ιστορικά υψηλά σε συνολικό κύκλο εργασιών και λειτουργικά κέρδη, ενώ το ΑΕΠ και η απασχόληση βρίσκονται, σε σταθερούς όρους, 16% υψηλότερα σε σχέση με το 2017.
Παράλληλα, οι πραγματικές επενδύσεις έχουν αυξηθεί κατά 70% και έχουν επιστρέψει στα επίπεδα του 2007, εξαιρουμένων των κατασκευών, οι οποίες επίσης κινούνται ανοδικά μετά το 2020. Ο συνολικός κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων ανήλθε σε 500 δισ. ευρώ και τα λειτουργικά κέρδη σε 43 δισ. ευρώ.
Μόνο το 2025 πραγματοποιήθηκαν συναλλαγές εξαγορών και συγχωνεύσεων ύψους 24 δισ. ευρώ, ενώ η καθαρή πιστωτική επέκταση ανήλθε σε περίπου 13 δισ. ευρώ.
Όπως δήλωσε, αυτό δείχνει ότι υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων που όχι μόνο αντέχουν, αλλά τα καταφέρνουν εξαιρετικά.
Τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των επιχειρήσεων, σύμφωνα με τον κ. Καραμούζη, είναι η μακροπρόθεσμη στρατηγική, η πειθαρχία στη διακυβέρνηση, η ισχυρή κεφαλαιακή διάρθρωση, η αποτελεσματική χρηματοοικονομική διαχείριση, η εξωστρέφεια, η διαφοροποίηση εσόδων, η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ουσιαστική ενσωμάτωση της βιωσιμότητας στο επιχειρηματικό μοντέλο.
Οι 4 τομείς επενδύσεων που βρίσκονται στο επίκεντρο
Αναφερόμενος στη στρατηγική των τραπεζών, ο κ. Καραμούζης σημείωσε ότι ζητούμενο για την Εθνική Τράπεζα είναι η κατανόηση του επιχειρηματικού μοντέλου κάθε πελάτη και ο σχεδιασμός χρηματοδοτικών δομών και εργαλείων διαχείρισης κινδύνων που μπορούν να παραμένουν αποτελεσματικά ακόμη και σε περιόδους κρίσης.
Όπως υπογράμμισε, η Εθνική Τράπεζα προσφέρει όλες τις μορφές χρηματοδότησης, ενώ αξιοποιεί τη δυνατότητά της να εξειδικεύει τις υπηρεσίες της ανά κλάδο και ανά βαθμό συνθετότητας. Παράλληλα, παρέχει, όπου χρειάζεται, υπηρεσίες hedging και investment banking, σε συνεργασία και με τη χρηματιστηριακή της.
Ο κ. Καραμούζης ανέδειξε τέσσερις τομείς ως κομβικούς στην τρέχουσα συγκυρία: την ενέργεια, την τεχνολογία, την άμυνα και τη διαχείριση υδάτινων πόρων.
Όπως τόνισε, και στους τέσσερις αυτούς τομείς η Εθνική Τράπεζα διαθέτει εμπειρία, τεχνογνωσία και ρευστότητα για να υποστηρίξει ένα ευρύ φάσμα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Στον τομέα της ενέργειας, σημείωσε ότι το τρίπτυχο παραγωγή, αποθήκευση και δίκτυο περνά σε μεγάλο βαθμό και μέσα από τις τράπεζες. Στο σκέλος της παραγωγής, όπως είπε, έχουν γίνει πολλά, αλλά υπάρχει ακόμη σημαντική απόσταση να καλυφθεί.
Με βάση τους εθνικούς στόχους για το 2030, εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν επενδύσεις άνω των 10-12 δισ. ευρώ για νέα έργα ηλεκτροπαραγωγής. Ο ετήσιος ρυθμός νέων επενδύσεων υπερβαίνει τα 1,5-2 δισ. ευρώ, δημιουργώντας αυξημένες ανάγκες για project finance, διμερή τραπεζικό δανεισμό και ομολογιακές δομές.
Ιδιαίτερη σημασία, όπως ανέφερε, έχει η διαχείριση της μεταβλητότητας των τιμών και η μακροχρόνια εξασφάλιση εσόδων μέσω συμβάσεων PPAs.
Για την αποθήκευση ενέργειας, ο κ. Καραμούζης τόνισε ότι η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί ταχύτερα, καθώς η αποθήκευση αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα των μονάδων παραγωγής από ΑΠΕ. Οι διασυνδέσεις και η ενίσχυση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούν, όπως είπε, τον τρίτο βασικό πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης και της ασφάλειας εφοδιασμού.
Τα εγκεκριμένα δεκαετή επενδυτικά προγράμματα του ΑΔΜΗΕ προβλέπουν επενδύσεις ύψους 5,5-6,1 δισ. ευρώ έως το 2034, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ υλοποιεί πολυετές πρόγραμμα άνω των 3 δισ. ευρώ για την ψηφιοποίηση και την ενίσχυση του δικτύου διανομής.
Στο πεδίο της τεχνολογίας, η Εθνική Τράπεζα έχει ήδη χρηματοδοτήσει διασυνοριακές και εγχώριες διασυνδέσεις καλωδίων ψηφιακών δεδομένων, όπως το East Med Corridor, που συνδέει ψηφιακά τη Μέση Ανατολή με την Ευρώπη. Παράλληλα, εντός του έτους αναμένεται η ολοκλήρωση της πρώτης μεγάλης συναλλαγής για data centers.
Σύμφωνα με τον κ. Καραμούζη, η τράπεζα έχει επίσης διαθέσει πόρους μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για την υποστήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού των επιχειρήσεων, αποκτώντας βαθιά γνώση των τεχνολογικών έργων.
Στον τομέα της άμυνας, ανέφερε ότι η χώρα εισέρχεται σε φάση αυξημένων και οικονομικά βιώσιμων επενδύσεων, τόσο σε εξοπλιστικά προγράμματα όσο και σε υποδομές. Σημαντικό μέρος των δαπανών αναμένεται να κατευθυνθεί και στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Μεσοπρόθεσμα, ο συνολικός προγραμματισμός δαπανών εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 10-12 δισ. ευρώ. Η τραπεζική συμμετοχή αναμένεται κυρίως σε επενδύσεις dual use τεχνολογιών, στη συμπληρωματική χρηματοδότηση της αλυσίδας αξίας και των προμηθευτών, καθώς και σε εγγυοδοτικά σχήματα, με αυξημένη προσοχή στη διαχείριση κινδύνων και στο θεσμικό πλαίσιο.
Τέλος, ο κ. Καραμούζης στάθηκε στη διαχείριση υδάτινων πόρων, η οποία αναδεικνύεται σε κρίσιμη επενδυτική προτεραιότητα, λόγω της κλιματικής αλλαγής και της αυξανόμενης υδατικής ανεπάρκειας, ιδίως σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές.
Όπως ανέφερε, την επόμενη δεκαετία εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν στην Ελλάδα επενδύσεις άνω των 3-4 δισ. ευρώ, με έμφαση σε έργα αφαλάτωσης, εκσυγχρονισμού δικτύων ύδρευσης, μείωσης απωλειών νερού, καθώς και σε μεγάλης κλίμακας υδροδοτικά και αρδευτικά έργα.