Μέχρι τέλος του μήνα θα υπάρξει συνάντηση υπουργών Ενέργειας στις ΗΠΑ για να υπάρχει ένα σχέδιο για το πώς θα προχωρήσει το έργο του Κάθετου Διαδρόμου, όπως σημείωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ. Παπασταύρου στο Athens Εnergy Summit που πραγματοποιείται στο Ζάππειο.
Όπως τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, «ο κάθετος διάδρομος δεν είναι μόνο το φυσικό αέριο, είναι κάτι στρατηγικό. Μιλάμε για μια ενδοχώρα 100 εκατομμυρίων ανθρώπων με τη χώρα μας βασικό κρίκο».
Απαραίτητη η επιτυχία για τον Κάθετο Διάδρομο
Για τον Κάθετο Διάδρομο και την βιωσιμότητα του εγχειρήματος, ο κ. Παπασταύρου σημείωσε πως είναι ένα απαιτητικό εγχείρημα χωρίς προηγούμενο με μοναδική στρατηγική σημασία για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Δεν έχει υπάρξει ποτέ ξανά ένα κοινό προϊόν που έρχεται στην Ελλάδα και πάει στην Ουκρανία, σημείωσε χαρακτηριστικά. Τόνισε πως από τη φύση του είναι δύσκολο εγχείρημα γιατί παρεμβαίνουν 5 δημόσιες επιχειρήσεις εμπορίας και 5 ρυθμιστικές αρχές. «Πρέπει να γίνει ένα προϊόν ελκυστικό. Δεν υπάρχει άλλο προϊόν που να παρουσιάζουν 5 χώρες σαν ένα και να συμφωνήσουν στο κόστος, κλπ».
Ο υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέφερε ότι όταν πήγε στις ΗΠΑ τον Μάιο, το κόστος για το Route 1 ήταν στα 9,90 και μετά έπεσε στα 7,50 και τώρα είναι κάτω από 6,50 ευρώ και είναι ανταγωνιστικό. «Δεν έπεσε μόνο του. Πήγαμε με την Γκάλι στη Βουλγαρία, ήρθαν οι διαχειριστές στην Αθήνα» σημείωσε.
Δήλωσε πως τον Δεκέμβριο για πρώτη φορά υπάρχουν άλλοι δύο δρόμοι, (Route 2 και 3), «που δεν έχουμε καταφέρει να έχουμε την ίδια ανταγωνιστικότητα στο κόστος». Ανέφερε πως στην πρώτη δημοπρασία τον Δεκέμβριο για το Route 2 μια εβδομάδα πριν η Κομισιόν έστειλε επιστολή και έκανε παρέμβαση.
«Υπάρχει παιδική ασθένεια. Είναι απαιτητικό έργο χρειάζεται υπομονή και επιμονή», ενώ υπογράμμισε ότι τη Δευτέρα βγήκε η απόφαση από 25 κράτη της ΕΕ για πλήρη απεξάρτηση το 2027 από το ρωσικό αέριο. «Άρα η Ευρώπη είπε τελειώνουμε από το ρωσικό αέριο»., υπογραμμίζοντας ότι ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας, Μπέργκαμ είχε πει ότι η επιτυχία του κάθετου διαδρόμου από την Ελλάδα προς τα πάνω μπορεί να έχει μεγαλύτερη επιτυχία στη σταθερότητα απ’ ότι έχει το ΝΑΤΟ. «Η εκτίμηση που έχω είναι ότι όλοι θα εργαστούν από κοινού για να κάνουν το εγχείρημα να πετύχει» δήλωσε χαρακτηριστικά.
Για την πιθανότητα εξάρτησης από τις ΗΠΑ, ο κ. Παπασταύρου δήλωσε ότι «είδαμε που μας οδήγησε το 2022 η εξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Το αμερικανικό LNG χρειάζεται αφού πρέπει να αντικαταστήσουμε το ρωσικό. Δε νομίζω ότι οι ΗΠΑ θέλουν να είναι ο μόνος προμηθευτής. Η Ευρώπη και η Αμερική σε πολλά διαφωνούν άλλα συμφωνούν στο ότι ο κάθετος διάδρομος πρέπει να πετύχει και να απεξαρτηθούμε από το ρωσικό αέριο».
Οι συμβάσεις με τη Chevron
Όπως επισήμανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, «ο τομέας υδρογονανθράκων είναι σημαντικός για τη χώρα μας», αναφέροντας ότι οι 4 συμβάσεις έχουν περάσει από το Ελεγκτικό Συνέδριο και ακολουθεί το στάδιο της υπογραφής. «Τις επόμενες δύο εβδομάδες μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου θα έρθουν από τη Chevron εδώ να υπογράψουν με HelleniQ Energy και μετά θα πάνε στη Βουλή οι συμβάσεις. Οι έρευνες θα ξεκινήσουν την άνοιξη του 2026».
Σχετικά με το οτι η Τουρκία θέλει να κάνει αντίστοιχες συμφωνίες με τη Chevron και την ExxonMobil, ο κ. Παπασταύρου είπε πως η ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο αν είναι επιτυχής, η επένδυση που πρέπει να γίνει είναι 6 με 7 δις. ευρώ.
«Φαντάζομαι όλες οι χώρες, Ισραήλ, Ιταλία, κλπ θέλουν όλες να αναπτύξουν τα κοιτάσματα που έχουν».
Σημαντικό έργο ο GSI
Για το Gsi ειπε υπήρχαν πολλά αμφίσημα μηνύματα το δεύτερο μισό του 2025 αλλά «αυτό που κρατάω είναι οτι υπάρχει μια ομόφωνη απόφαση των δύο κυβερνήσεων για επικαιροποίηση από έναν πολύ αξιόλογο οίκο το Φεβρουάριο» εκφράζοντας την πεποίθηση πως θα υπάρξουν ανακοινώσεις.
Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι υπάρχει μια ιστορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Ινδίας μια συμφωνία ορόσημο που γεωπολιτικά φέρνει πιο κοντά την Ινδία και τον Imec με την Ελλάδα να είναι μια πύλη εισόδου. «Άρα και η διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου είναι ένα κομμάτι ενός ευρύτερου παζλ».
Η μεγάλη εικόνα πέρα από τις προθέσεις Ελλάδας και Κύπρου πάει για μεγαλύτερη διασύνδεση «και αυτό είναι ευνοϊκό». Ανέφερε πως η επικαιροποίηση των ερευνών θα δώσει ώθηση σε επενδυτές τόσο από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού όσο και από τη Μέση Ανατολή.
«Υπάρχει ενδιαφέρον επί της αρχής και από Αμερική και από Μέση Ανατολή γιατί είναι κομμάτι ενός ευρύτερου πρότζεκτ. Γενικά νομίζω υπάρχει ένα ευρύτερο πλαίσιο πολύ πιο ευνοϊκό. Για την Κομισιόν άλλωστε ο GSI είναι στις ενεργειακές λεωφόρους» σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Παπασταύρου.
Όσον αναφορά το βιομηχανικό ρεύμα, ανέφερε ότι «είμαστε κοντά σε μια διευθέτηση. Η Ελλάδα θέλει να μπορεί να προχωρήσει σε ενέργειες για να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητας αλλά πρέπει να γίνεται με βάση το κοινοτικό πλαίσιο. «Η διεργασία με την Κομισιόν δεν χαρακτηρίζεται από ταχύτητα αλλά είμαστε κοντά».