Το λιμάνι του Πειραιά διαδραματίζει κεντρικό ρόλο ως ο σημαντικότερος πολυτροπικός κόμβος στην Ελλάδα, συνδυάζοντας εμπορικές και επιβατικές δραστηριότητες, με έντονη κίνηση βαρέων οχημάτων.
Η διακίνηση φορτηγών στο λιμάνι προέρχεται κυρίως από δύο ροές: αφενός τα φορτηγά που μεταφέρονται με ακτοπλοϊκά πλοία στο επιβατηγό λιμάνι, και αφετέρου εκείνα που μεταφέρουν εμπορευματοκιβώτια από και προς τον Σταθμό Εμπορευματοκιβωτίων (ΣΕΠ).
Σύμφωνα με σχετική επιστολή του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ) προς τον Υφυπουργό Μεταφορών Κ. Κυρανάκη, παρουσιάστηκαν όλα τα στοιχεία για τη διακίνηση φορτηγών από και προς το λιμάνι, με στόχο να αξιοποιηθούν στον διάλογο με τις αρμόδιες οργανώσεις πριν τη λήψη κυκλοφοριακών μέτρων.
Η συνολική διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων στο εμπορικό λιμάνι το 2023 έφτασε τα 4.792.199 TEUs στις τρεις Προβλήτες, δηλαδή κατά μέσο όρο 13.100 TEUs ημερησίως.
Με βάση τη διεθνώς αποδεκτή προσέγγιση, περίπου 50% των containers που δεν είναι transshipment διακινούνται οδικώς, με αναλογία 1 φορτηγό ανά 1,5 TEUs.
Έτσι, εκτιμάται ότι 4.000-5.000 φορτηγά containers εισέρχονται ή εξέρχονται καθημερινά από το λιμάνι, προκαλώντας σημαντική επιβάρυνση στους οδικούς άξονες Σχιστού - Σκαραμαγκά - Αττικής Οδού και στους logistics κόμβους της Δυτικής Αττικής.
Στο επιβατηγό λιμάνι, τα φορτηγά που ταξιδεύουν με ακτοπλοΐα αποτελούν βασικό στοιχείο της νησιωτικής τροφοδοσίας. Η ακτοπλοϊκή διακίνηση φορτηγών από και προς τον Πειραιά εκτιμάται σε περίπου 350.000 μονάδες, με πρόβλεψη ανόδου σε 365.000-370.000 μονάδες το 2026.
Βάσει των δημοσιευμένων στοιχείων και της κυρίαρχης θέσης του Πειραιά, η συνολική ημερήσια διακίνηση φορτηγών που μεταφέρονται ακτοπλοϊκώς φθάνει τα 950-1.000 οχήματα.
Η καθημερινή διέλευση περίπου 1.000 βαρέων οχημάτων επιβαρύνει ιδιαίτερα τους άξονες Σχιστού - Λ. Ποσειδώνος - Λ. Πειραιώς - Λ. Θηβών και τους λιμενικούς κόμβους Ε2-Ε3. Αυτή η πίεση καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των buffer zones και την αναβάθμιση των οδικών συνδέσεων του λιμένα.
Συνολικά, η μέση ημερήσια διακίνηση φορτηγών που συνδέονται με το εμπορικό και επιβατηγό λιμάνι του Πειραιά ανέρχεται σε περίπου 5.000 οχήματα, με αυξημένη κίνηση τις ώρες αιχμής. Επιπλέον, 1.500-2.000 φορτηγά Δ.Χ. χρησιμοποιούν καθημερινά τον Κηφισό. Αυτή η κλίμακα εξηγεί την έντονη επιβάρυνση του οδικού δικτύου, των λιμενικών πυλών και των logistics κόμβων της περιοχής.
Η βασική συμφόρηση εντοπίζεται στους άξονες Λ. Ποσειδώνος - Ακτή Κονδύλη - Ακτή Ξαβερίου - Λ. Σχιστού - Σκαραμαγκάς - Περιφερειακή Αιγάλεω - Κερατσίνι και Δραπετσώνα, με συνδέσεις προς τον Κηφισό, την Αττική Οδό και τις εθνικές οδούς Αθηνών-Κορίνθου και Αθηνών-Θεσσαλονίκης.
Οι επιπτώσεις της κυκλοφοριακής συμφόρησης είναι σημαντικές, με απώλειες εργατοωρών και καθυστερήσεις στις παραδόσεις στην Αττική και την Κεντρική Ελλάδα. Το πρωινό τρίωρο 7-10 παραμένει ιδιαίτερα παραγωγικό για μεταφορείς και επιχειρήσεις.
Το ΕΒΕΠ, αποφεύγοντας προσωρινές λύσεις, τονίζει ότι οι μόνιμες παρεμβάσεις είναι τα τρία σημαντικά έργα: οι ανισόπεδοι κόμβοι στο Σκαραμαγκά, η διάνοιξη του οδικού άξονα Κάντζας - Θήβας και η σιδηροδρομική διασύνδεση του Πειραιά με την Ελευσίνα.