Αυξημένα τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων το πρώτο τετράμηνο

Φρέναραν οι μεταβιβάσεις των οικοδομών και οικοπέδων τον Απρίλιο, όπως προκύπτει από τον φόρο μεταβίβασης που βεβαίωσε η ΑΑΔΕ, ενώ ανοδικά κινήθηκαν οι εισπράξεις από φόρους δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών.

Συνολικά στο πρώτο τετράμηνο του 2026 η κτηματαγορά εμφανίζει θετική πορεία, με τις συναλλαγές ακινήτων να μην δείχνουν να κάμπτονται από τη συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών και από την αβεβαιότητα λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που ήταν εντονότερη ειδικά το δίμηνο Μαρτίου – Απριλίου.

Σύμφωνα με τα αναλυτικά στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο συνολικός φόρος μεταβίβασης ακινήτων που εισπράχθηκε από μεταβιβάσεις οικοδομών, οικοπέδων και αγροτεμαχίων τον περασμένο Απρίλιο υποχώρησε σε 44,32 εκατ. ευρώ, από 49,73 εκατ. ευρώ που εισπράχθηκαν τον Απρίλιο του 2025, σημειώνοντας μείωση κατά 10,9%. Αναλυτικότερα:

• Ο φόρος μεταβίβασης που βεβαιώθηκε στις αγοραπωλησίες οικοδομών ανήλθε σε 37,30 εκατ. ευρώ από 39,92 εκατ. ευρώ που βεβαιώθηκε πέρυσι τον ίδιο μήνα, σημειώνοντας μείωση κατά 6,6%.
• Στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροκτημάτων, βεβαιώθηκε ΦΜΑ ύψους 7,02 εκατ. ευρώ, από 9,81 εκατ. ευρώ, πέρυσι, καταγράφοντας μείωση κατά 28,4%.

Ανοδικό το α’  τετράμηνο

Παρά τη βουτιά των εσόδων του προϋπολογισμού από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων τον Απρίλιο, το πρόσημο είναι θετικό για το πρώτο τετράμηνο του έτους.

Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού από τον ΦΜΑ (επί κτιρίων και οικοπέδων) ανήλθαν σε 193,69 εκατ. ευρώ, έναντι 180,59 εκατ. ευρώ το πρώτο τετράμηνο του 2025 σημειώνοντας αύξηση κατά 7,3%.

Αναλυτικότερα, ο φόρος μεταβίβασης που βεβαιώθηκε στις μεταβιβάσεις των οικοδομών κατά το α΄ τετράμηνο του 2026 ανήλθε σε 162,83 εκατ. ευρώ, έναντι 149,76 εκατ. ευρώ το πρώτο τετράμηνο του 2025 καταγράφοντας αύξηση κατά 8,7%.

Σχεδόν στάσιμος ήταν ο ΦΜΑ που βεβαιώθηκε στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροκτημάτων, καθώς ανήλθε σε 30,86 εκατ. ευρώ, από 30,83 εκατ. ευρώ πέρυσι (αύξηση 0,1%).

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η κάμψη του Απριλίου αποτελεί μια συγκυριακή διόρθωση ή την πρώτη ένδειξη επιβράδυνσης σε μια αγορά που τα τελευταία χρόνια κινείται με έντονα ανοδικούς ρυθμούς. 

Προς το παρόν, πάντως, τα στοιχεία του πρώτου τετραμήνου συνηγορούν υπέρ της ανθεκτικότητας της κτηματαγοράς, η οποία εξακολουθεί να στηρίζει σημαντικό μέρος της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς και των φορολογικών εσόδων.

Κληρονομιές και δωρεές - γονικές παροχές

Αύξηση παρουσίασαν τον Απρίλιο και συνολικά το α΄ τετράμηνο οι φόροι επί δωρεών, γονικών παροχών και αποδοχών κληρονομιών.

Συνολικά οι φόροι που καταλογίστηκαν τον Απρίλιο διαμορφώθηκαν σε 20,18 εκατ. ευρώ, από 19,60 εκατ. ευρώ, πέρυσι τον ίδιο μήνα σημειώνοντας αύξηση 3%.

Οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών ανήλθαν τον Απρίλιο σε 15,15 εκατ. ευρώ, από 15,08 εκατ. ευρώ πέρυσι, παρουσιάζοντας αύξηση 0,5%, ενώ οι φόροι και τέλη δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών που βεβαιώθηκαν ήταν 5,03 εκατ. ευρώ, από 4,52 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο του 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 11,3%.

Συνολικά το πρώτο τετράμηνο του τρέχοντας έτους, οι φόροι και τα τέλη επί δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών που βεβαιώθηκαν ανήλθαν σε 80,57 εκατ. ευρώ, από 76,55 εκατ. ευρώ το πρώτο τετράμηνο του 2025, αυξημένοι κατά 5,3%.

Οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών που βεβαιώθηκαν το α΄ τετράμηνο ανήλθαν σε 61,86 εκατ. ευρώ, από 61,45 εκατ. ευρώ πέρυσι, σημειώνοντας αύξηση 0,8%, ενώ οι «φόροι και τέλη δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών»  αυξήθηκαν κατά 23,1%, και ανήλθαν σε 18,71 εκατ. ευρώ από 15,20  εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Υπενθυμίζεται, ότι για τις γονικές παροχές και στις δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού σε ευθεία γραμμή (γονείς σε τέκνα, παππούδες σε εγγόνια και το αντίστροφο) ισχύει από τον Οκτώβριο του 2021 το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ.

Συνεπώς, διευκρινίζουν στελέχη της ΑΑΔΕ, οι φόροι που βεβαιώνονται αφορούν συναλλαγές που υπερβαίνουν το συγκεκριμένο όριο ή αφορούν δωρεές πιο μακρινών συγγενών ή ενδεχομένως και φόρους και πρόστιμα στις περιπτώσεις που επιχειρείται καταστρατήγηση των διατάξεων του αφορολόγητου.

Οι προοπτικές

Η αγορά των ακινήτων παρότι δοκιμάζεται από σειρά προκλήσεων, εντούτοις κινείται σταθερά ανοδικά από το 2017 και μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2026, με τις τιμές των κατοικιών να καταγράφουν διαδοχικά ρεκόρ. Οι παράγοντες που θα επηρεάσουν την εξέλιξή της στο προσεχές διάστημα, μεταξύ άλλων, είναι:

1. Η διαρκής άνοδος των τιμών και με ρυθμό υψηλότερο εκείνου των εισοδημάτων με αποτέλεσμα να δυσκολεύει η απόκτηση κατοικίας.
2. Το υψηλό κόστος κατασκευής, λόγω ανατιμήσεων οικοδομικών υλικών και εργασιών.
3. Η περιορισμένη προσφορά νεόδμητων κατοικιών, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη ζήτηση. 
4. Οι δυσκολίες χρηματοδότησης, λόγω αυστηρών πιστοδοτικών κριτηρίων και υψηκλών επιτοκίων.
5. Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις που έχουν περιορίσει το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση σε αρκετές περιοχές.
6. Οι αυξομειώσεις της ζήτησης από το εξωτερικό.