Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) προχώρησε στην πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2023, κατά 25 μονάδες βάσης (0,25), εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τους δανειολήπτες. Ωστόσο, τίποτε δεν θεωρείται δεδομένο ως προς το πότε και σε ποιο βαθμό θα ακολουθήσουν νέες αυξήσεις.
Όπως τόνισε η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, όλα θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου στο Ιράν. Η ίδια υπογράμμισε ότι η αβεβαιότητα είναι εξαιρετικά υψηλή και πως οι αποφάσεις θα λαμβάνονται «βήμα-βήμα, συνεδρίαση με συνεδρίαση».
Τα σενάρια της ΕΚΤ για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη
Σύμφωνα με Ευρωπαίους παράγοντες που έχουν εικόνα των διεργασιών στη Φρανκφούρτη, δύο βασικά σενάρια εξετάζει η ΕΚΤ για την πορεία των επιτοκίων. Το πρώτο προβλέπει παράταση του πολέμου και καθυστέρηση στην αποκατάσταση της ομαλότητας στη ναυσιπλοΐα των στενών του Ορμούζ. Με βάση αυτό το σενάριο, η Τράπεζα έχει καταρτίσει εναλλακτικές εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.
Στο ακραίο σενάριο, όπου οι εχθροπραξίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν παρατείνονται, ο πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει το 4% φέτος και να αγγίξει το 5,3% το 2027, πριν υποχωρήσει στο 3% το 2028. Αντίθετα, στο βασικό σενάριο μιας συντομότερης διάρκειας του πολέμου, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη εκτιμάται στο 3% για φέτος, στο 2,3% το 2027 και στο 2% το 2028.
Η διάρκεια του πολέμου θα καθορίσει, επομένως, τη διακύμανση του πληθωρισμού και, κατ’ επέκταση, τον ρυθμό και το ύψος των επόμενων αυξήσεων στα επιτόκια. Με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις, η ΕΚΤ ενδέχεται να προχωρήσει σε νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο, ενώ μία ακόμη κίνηση θεωρείται πιθανή προς το τέλος του έτους.
Το θετικό σενάριο και η πιθανότητα μείωσης επιτοκίων
Το δεύτερο σενάριο αφορά μια πιο θετική εξέλιξη, δηλαδή τη σύντομη λήξη του πολέμου. Ωστόσο, ακόμη και τότε, η πληθωριστική δυναμική που έχει προκληθεί από το ενεργειακό σοκ και τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα δεν θα εξαφανιστεί άμεσα. Η επιστροφή στην ομαλότητα θα απαιτήσει, σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, αρκετούς μήνες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΚΤ ενδέχεται να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, λόγω των υφιστάμενων πληθωριστικών πιέσεων. Παράλληλα, εφόσον διαπιστωθεί αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, η Τράπεζα δεν αποκλείεται να προχωρήσει σε μείωση επιτοκίων ακόμη και πριν από το τέλος του έτους, ανατρέποντας μέρος των σημερινών αυξήσεων.
Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση της Κριστίν Λαγκάρντ: «Δεν δεσμευόμαστε σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων». Η φράση αυτή αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο μειώσεων μέσα στο έτος, εφόσον ο πληθωρισμός κινηθεί προς τον στόχο του 2%. Παράλληλα, η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και ο εμπορικός πόλεμος αυξάνουν τον κίνδυνο επιβράδυνσης.
Οι επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή ανάπτυξη
Σύμφωνα με το ακραίο σενάριο της ΕΚΤ, ο ρυθμός ανάπτυξης της ευρωζώνης ενδέχεται να περιοριστεί στο 0,5% φέτος, έναντι 0,8% του βασικού σεναρίου. Για το 2027 προβλέπεται περαιτέρω κάμψη στο 0,4%, πριν ανακάμψει στο 1,6% το 2028, έναντι 1,5% του βασικού σεναρίου.
Έγκυρες πηγές επισημαίνουν ότι ακόμη κι αν ο πληθωρισμός επιστρέψει στο 2%, που αποτελεί την κύρια προτεραιότητα της ΕΚΤ, δεν αποκλείονται νέες μειώσεις επιτοκίων αν προκύψει κίνδυνος αποπληθωρισμού ή περαιτέρω επιβράδυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας το επόμενο διάστημα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
