Θέμα κατάργησης των φοροαπαλλαγών, αύξηση της φορολογίας του πετρελαίου κίνησης, γενική αναπροσαρμογή των φόρων και την κατάργηση των επιδοτήσεων για τη χρήση ορυκτών καυσίμων ανοίγει η Κομισιόν, με την έκθεσή της στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
Ιδιαίτερο βάρος ρίχνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην ενεργειακή πολιτική με κατεύθυνση της απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και τη σταδιακή χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας, μία εμμονή και με πιεστικά χρονοδιαγράμματα που δοκιμάζει τις αντοχές της ελληνικής και συνολικά της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Αναλυτικότερα η Κομισιόν συστήνει στην Ελλάδα την περαιτέρω ανάπτυξη λύσεων ευελιξίας χωρίς ορυκτά καύσιμα μέσω της προώθησης νέων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) (συμπεριλαμβανομένης της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, της αποθήκευσης ενέργειας και της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών) και την αναπροσαρμογή των ενεργειακών φόρων για την παροχή κινήτρων για την ηλεκτροδότηση.
Εισηγείται επίσης τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων για τα ορυκτά καύσιμα, ιδίως στον βιομηχανικό τομέα.
Αύξηση ΕΦΚ στο πετρέλαιο
Επώδυνη για τους κατόχους πετρελαιοκίνητων οχημάτων είναι η σύσταση τη Κομισιόν για την αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο ντίζελ κίνησης, ώστε να μην πριμοδοτείται η χρήση του, έναντι της βενζίνης.
Όπως παρατηρεί, στο πετρέλαιο κίνησης ο ΕΦΚ είναι «ιδιαίτερα χαμηλός» σε σύγκριση με τον ΕΦΚ στη βενζίνη, παρότι το πετρέλαιο κίνησης είναι πιο επιβλαβές για το περιβάλλον, που αποτελεί ευθεία σύσταση για την αύξηση του εφκ στο ντίζελ κίνησης.
Σήμερα, ο ΕΦΚ στο ντίζελ κίνησης είναι στα 410 ευρώ ανά χιλιόλιτρο και με τον ΦΠΑ (24%) η φορολογική επιβάρυνση διαμορφώνεται στα 508,40 ευρώ ανά χιλιόλιτρο.
Αντίστοιχα στην αμόλυβδη βενζίνη (95 οκτανίων) ο ΕΦΚ είναι σε πολύ υψηλότερα επίπεδα και συγκεκριμένα στα 700 ευρώ ανά χιλιόλιτρο και με την επιβολή και του ΦΠΑ η τελική επιβάρυνση για τον καταναλωτή εκτοξεύεται στα 868 ευρώ.
Φοροαπαλλαγές και ψηφιοποίηση εφορίας
Στο κεφάλαιο για το φορολογικό σύστημα η Κομισιόν συστήνει παρεμβάσεις για τη «βελτίωση της διαφάνειας του φορολογικού συστήματος μέσω της αξιολόγησης και του εξορθολογισμού των φορολογικών δαπανών και της συνέχισης της κεντρικοποίησης και της ψηφιοποίησης των τελωνειακών και φορολογικών ελέγχων».
Το δεύτερο σκέλος των συστάσεων, περί κεντρικοποίησης και ψηφιοποίησης των τελωνειακών και φορολογικών ελέγχων, είναι δράσεις τις οποίες ήδη έχει υλοποιήσει ή είναι στο στάδιο της υλοποίησης από την ΑΑΔΕ.
Η πρώτη σύσταση για την επαναξιολόγηση με σκοπό την κατάργηση φοροαπαλλαγών είναι θέμα αποφάσεων της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και επειδή συνεπάγεται αντιδράσεις και πολιτικό κόστος, είναι ένα ζήτημα που θα «ανοίξει» μετά τις εκλογές.
Την επανεξέταση και την κατάργηση φοροαπαλλαγών έχει ζητήσει και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, προκειμένου, αφενός να εξοικονομηθούν πόροι, αφετέρου για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης.
Ποιες είναι και πόσο κοστίζουν
Σύμφωνα με την τελευταία καταγραφή του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους ο αριθμός των φοροαπαλλαγών ανέρχεται σε 1.236 και το 2024 κόστισαν στον προϋπολογισμό το ποσό των 22,88 δισ. ευρώ, ενώ οι περισσότερες αφορούν τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και τη φορολογία ακινήτων νομικών προσώπων. Συγκεκριμένα, οι ισχύουσες φοροαπαλλαγές είναι οι ακόλουθες:
- Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων. Ισχύουν 252 φοροαπαλλαγές και κοστίζουν συνολικά 4,95 δισ. ευρώ, με το υψηλότερο δημοσιονομικό κόστος να έχει το αφορολόγητο όριο, που ανέρχεται σε 3,92 δισ. ευρώ. Στην ίδια λίστα υπάρχουν οι εκπτώσεις δαπανών μικρομεσαίων επιχειρήσεων, απαλλαγές στο εισόδημα από κεφάλαιο (μερίσματα, τόκοι, δικαιώματα, ακίνητη περιουσία), απαλλαγές – μειώσεις στο εισόδημα από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, στο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, από τα τεκμήρια και εκπτώσεις λόγω έκτακτων αναγκών (φυσικές καταστροφές, COVID-19, αύξηση κόστους, επίθεση Ρωσίας κ.λπ.).
- Φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων: Ισχύουν 265 φοροαπαλλαγές και κοστίζουν συνολικά 5,81 δισ. ευρώ. Αυτές αφορούν σε υποκειμενικές απαλλαγές νομικών προσώπων, απαλλαγές στο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, στα εισοδήματα από τόκους, δικαιώματα και μερίσματα βάσει διμερών συμβάσεων για την αποφυγή διπλής φορολόγησης, απαλλαγές από τη φορολογία ορισμένων εισοδημάτων, εκπτώσεις δαπανών – λοιπών ποσών, μειωμένους συντελεστές φορολογίας, μειώσεις φόρου, απαλλαγές κατά τον μετασχηματισμό επιχειρήσεων, αναπτυξιακούς νόμους και δαπάνες λόγω έκτακτων αναγκών (φυσικές καταστροφές, COVID-19, συνέπειες πολέμου στην Ουκρανία κ.λπ.).
- Φορολογία κεφαλαίου: Ισχύουν 129 εκπτώσεις και απαλλαγές, οι οποίες κοστίζουν 9,07 δισ. ευρώ, από τις οποίες επωφελήθηκαν συνολικά 4.981.442 φυσικά και νομικά πρόσωπα, τα οποία είχαν εκπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ, στον Ειδικό Φόρο Ακινήτων, στις μεταβιβάσεις, γονικές παροχές, κληρονομιές και δωρεές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η κατηγορία που έχει το υψηλότερο δημοσιονομικό κόστος είναι ο Ειδικός Φόρος Ακινήτων που επιβάλλεται σε ακίνητα, τα οποία ανήκουν σε υπεράκτιες εταιρείες. Η συγκεκριμένη απαλλαγή κόστισε το 2024 ποσό ύψους 6,35 δισ. ευρώ. Επίσης κατά κατηγορία φόρου οι κυριότερες απαλλαγές είναι:
- Στον φόρο μεταβίβασης ακινήτων είχαν δημοσιονομικό κόστος 2,43 δισ. ευρώ.
- Στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης κόστισαν 1,02 δισ. ευρώ.
- Στον ΦΠΑ 1,01 δισ. ευρώ, που αφορά κυρίως τους μειωμένους συντελεστές που ισχύουν στα νησιά.
- Στο τέλος ταξινόμησης οχημάτων και στον φόρο κατανάλωσης προϊόντων καφέ, κόστισαν 270 εκατ. ευρώ.