Σε Β. Μακεδονία - Βουλγαρία το φτηνό ρεύμα των ΑΠΕ, υψηλές τιμές στην Ελλάδα

Στις μπαταρίες «αποθήκες» της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας καταλήγει η φθηνή, πράσινη ενέργεια που που παράγουν οι ΑΠΕ στην Ελλάδα, αλλά δεν μπορεί να απορροφηθεί από το ελληνικό ηλεκτρικό δίκτυο, εξ αιτίας των μεγάλων καθυστερήσεων που έχουν σημειωθεί στον τομέα της αποθήκευσης, που στερούν το πλεονέκτημα των χαμηλότερων τιμών, ιδίως το βράδυ.

Μπορεί οι πρώτες μπαταρίες να έχουν κάνει την είσοδό τους στο σύστημα ωστόσο, η μεγάλη καθυστέρηση με την οποία έγινε σε συνδυασμό με τον αργό ρυθμό προόδου και την δυσανάλογη ανάπτυξη των ΑΠΕ, αυξάνει ολοένα και περισσότερο τις μηδενικές και αρνητικές τιμές και κατ’ επέκταση τις περικοπές ενέργειας, ζημιώνοντας επενδυτές και καταναλωτές.

Θυμίζουμε πως σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης αναμένεται να προσεγγίσει τα 700 MW έως το τέλος του 2026.

Στο 40% φέτος οι περικοπές

Σύμφωνα με όσα ανέφερε η Θάλεια Βαλκούμα, Πρόεδρος και CEO της FARIA Renewables, λίγες ημέρες πριν στο περιθώριο του Energy Transition Summit, η ανάπτυξη των τεχνολογιών δεν ήταν ισορροπημένη, καθώς τα φωτοβολταϊκά αναπτύχθηκαν πολύ ταχύτερα από τις υπόλοιπες μορφές ΑΠΕ και τις λύσεις αποθήκευσης, ενώ τα δίκτυα δεν ενισχύθηκαν επαρκώς ώστε να διαχειριστούν τις νέες ποσότητες ενέργειας.

Όπως υπενθύμισε η ίδια, οι περικοπές παραγωγής στην Ελλάδα έφτασαν το 20% το 2024, ενώ υπάρχουν εκτιμήσεις ότι φέτος ενδέχεται να αγγίξουν ακόμη και το 30%-40% της ηλιακής παραγωγής.

Σε Βόρεια Μακεδονία και Βουλγαρία η φθηνή ενέργεια

Η ανάγκη άμεσης επιτάχυνσης στον τομέα της αποθήκευσης αποτελεί κοινή παραδοχή της αγοράς ενέργειας.

Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, κατά την τοποθέτησή του στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών, αναφέρθηκε στην ανάγκη να επιταχυνθεί η αποθήκευση, εξηγώντας πως σήμερα «λειτουργούμε υπό το βάρος του μπλακ άουτ στην Ιβηρική χερσόνησο» και η εξισορρόπηση του συστήματος γίνεται «μέσω περικοπών και μέσω εξαγωγών».

Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η Ελλάδα χάνει το πλεονέκτημα των χαμηλότερων τιμών, καθώς «η φθηνή δική μας ενέργεια συνεχίζεται να αποθηκεύεται σε Βουλγαρία και Βόρεια Μακεδονία το βράδυ».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αύξηση της αποθηκευτικής ικανότητας της χώρας θα της δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα για την καλύτερη αξιοποίηση της καθαρής ενέργειας που παράγει, τη μείωση των τιμών στον τελικό καταναλωτή και τη βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής.

Οι καθυστερήσεις είναι πολιτική επιλογή

Ιδιαίτερα επικριτικός για την υστέρηση της χώρας στην ανάπτυξη μονάδων αποθήκευσης εμφανίστηκε και ο Παντελής Κάπρος, Ομότιμος Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στο πλαίσιο του ίδιου συνεδρίου, τονίζοντας ότι «απαιτείται να αναπτυχθεί με ακόμα μεγαλύτερη ταχύτητα η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας».

«Στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία έχουν προχωρήσει, στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση που δεν οφείλεται σε λάθος, αλλά σε άποψη», σημείωσε, καταγγέλλοντας ότι μετά το 2023 η χώρα εγκατέλειψε τη μέχρι τότε προωθητική της στάση απέναντι στις ΑΠΕ.

«Η αποθήκευση για εμάς δεν αφορά μόνο την τιμή που φτάνει στον καταναλωτή αλλά και τη σταθεροποίηση του συστήματος», είπε, διαπιστώνοντας ότι είμαστε πολύ πίσω στο θέμα αυτό.

Όπως ανέφερε, η απουσία επαρκών υποδομών αποθήκευσης περιορίζει τη δυνατότητα να περάσει το όφελος της φθηνότερης ενέργειας στη λαϊκή κατανάλωση.

Ο ίδιος απέρριψε κατηγορηματικά το «δόγμα» ότι οι ανανεώσιμες κόστισαν ακριβά στους καταναλωτές, τονίζοντας πως «ποτέ δεν ζημιώθηκε το κράτος από τις επενδύσεις σε ΑΠΕ. Τα χρήματα ανακυκλώνονται, δεν υπάρχει δημοσιονομικό πρόβλημα».

Μάλιστα, για τον ίδιο αποτελεί «παράδοξο» το γεγονός ότι μια αγορά κεφαλαιουχικής φύσης, όπως αυτή της ηλεκτρικής ενέργειας, εξαρτάται από τις διακυμάνσεις μιας ασταθούς χρηματιστηριακής αγοράς και ζήτησε την οργάνωση αγοράς διμερών συμβολαίων με τη στήριξη του κράτους ως μηχανισμό αντιστάθμισης.

«Ο τομέας της ενέργειας στην Ελλάδα χρειάζεται μια σοβαρή μεταρρύθμιση. Έχει εγκαταλειφθεί ένα κομμάτι των μεταρρυθμίσεων κι απορώ γιατί - γίνεται για γεωπολιτικούς λόγους με αιχμή τους υδρογονάνθρακες;», διερωτήθηκε.

Η Ευρώπη επιταχύνει τις επενδύσεις, πίσω η Ελλάδα

Θυμίζουμε πως σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης στην Ελλάδα αναμένεται να προσεγγίσει τα 700 MW έως το τέλος του 2026, ενώ έως και σήμερα έχουν ηλεκτριστεί περίπου 150 MW, ενώ σε τελικό στάδιο βρίσκονται περίπου 300 MW.

Την ίδια στιγμή, η αγορά αποθήκευσης ενέργειας στην υπόλοιπη Ευρώπη αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς, καθώς όλο και περισσότερες χώρες επενδύουν σε μεγάλα έργα μπαταριών για να στηρίξουν τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια των δικτύων τους.

Τα στοιχεία για την εγκατεστημένη ισχύ, όπως αυτά αποτυπώνονται στο ευρωπαϊκό μητρώο αποθήκευσης ενέργειας, δείχνουν ότι η Γερμανία βρίσκεται στην πρώτη θέση με 9,41 GW.

Ακολουθούν η Ιταλία με 9,04 GW και η Ισπανία και η Γαλλία με 7,65 GW και 6,49 GW αντίστοιχα.

Χώρες όπως η Αυστρία και η Ελβετία, έχουν εγκατεστημένη ισχύ άνω των 4 GW, ενώ η Πορτογαλία πλησιάζει τα 3 GW.

Η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη χαμηλότερα στη σχετική κατάταξη, με την εγκατεστημένη ισχύ περίπου 0,78 GW.

Ωστόσο, στην ελληνική αγορά βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλα projects αποθήκευσης που αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά τη δυναμικότητα της χώρας τα επόμενα χρόνια.

Το θέμα είναι πόσο γρήγορα θα προχωρήσουμε, ώστε να μείνουμε ακόμη πιο πίσω στην κούρσα του ανταγωνισμού.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το μεγάλο έργο αποθήκευσης 330 MW στη Λάρισα, το οποίο αναπτύσσει η Metlen και αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία το τρίτο τρίμηνο του 2026, αποτελώντας το μεγαλύτερο αυτόνομο σύστημα αποθήκευσης στην Ελλάδα και ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη.