Σχεδόν 1 δισ. ευρώ είναι η χρηματοδότηση που αιτούνται Ελλάδα και Κύπρος από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων μέσω της επιστολής που απέστειλαν πριν από μία εβδομάδα για τo έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης (GSI).
Με τα πορίσματα της μελέτης δέουσας επιμέλειας να αποτελούν το καθοριστικό στοιχείο για την αποδοχή ή όχι του αιτήματος από την πλευρά της Τράπεζας, το χρονοδιάγραμμα προβλέπει η τελική απόφαση (θετική ή αρνητική) να έχει ληφθεί το αργότερο σε έξι μήνες από τώρα.
Θυμίζουμε πως μέσω κοινής επιστολής, που απέστειλαν την περασμένη Δευτέρα στον αντιπρόεδρο της ΕΤΕπ, Ιωάννη Τσακίρη, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου και ο Κύπριος ομόλογός του, Μιχαήλ Δαμιανός, ζητούσαν τη χρηματοδότηση του GSI, κατόπιν μελέτης δέουσας επιμέλειας (due diligence).
Στο 50% του κόστους η χρηματοδότηση, εντός 6 μηνών η απόφαση
To έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου αναμένεται να κοστίσει συνολικά περί τα 2 δισ. ευρώ, με την γρήγορη υλοποίησή του να αποτελεί προϋπόθεση για να εκταμιευθούν τα 657 εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό Connecting Europe Facility (CEF).
Κύκλοι κοντά στην ΕΤΕπ, επιβεβαιώνουν τα όσα είχαμε γράψει σε ρεπορτάζ προ ημερών, δηλαδή πως η χρηματοδότηση που έχουν αιτηθεί Αθήνα και Λευκωσία αντιστοιχεί περίπου στο 50% του συνολικού κόστους, δηλαδή ανέρχεται κοντά στο 1 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το έργο θα επανεξεταστεί με τους όρους της Τράπεζας, η οποία εμφανίζεται θετική να προχωρήσει σε χρηματοδότηση, εφόσον πληροί τις προδιαγραφές και τους όρους των έργων που εγκρίνει η ίδια.
«Εμείς ως τράπεζα έχουμε συγκεκριμένες προδιαγραφές που εξετάζουμε όλα τα έργα, υπάρχουν κάποια κριτήρια που πρέπει να τηρούνται για να χρηματοδοτήσουμε κάποιο έργο.
Δεν το έχουμε επανεξετάσει ακόμα αλλά στόχος είναι να το κάνουμε το συντομότερο δυνατό», αναφέρουν.
Όπως επισημαίνουν, στόχος είναι η τελική απόφαση για χρηματοδότηση ή όχι του έργου να έχει ληφθεί εντός των επόμενων έξι μηνών.
Άλλωστε, θυμίζουμε, πως η ΕΤΕπ έχει προχωρήσει το 2025 σε έγκριση των έργων διασύνδεσης της Δωδεκανήσου και του Β Αιγαίου που υπολογίζεται ότι θα κοστίσουν πάνω από 5 δισ. ευρώ.
Τι συμβαίνει με την επικαιροποίηση των μελετών
Θυμίζουμε πως περί τα τέλη Νοεμβρίου του 2025 από κοινού ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, είχαν προαναγγείλει την επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών δεδομένων του έργου, με στόχο όπως είχαν τονίσει αμφότεροι την προσέλκυση ισχυρών επενδυτών.
Μάλιστα, οι δύο πλευρές είχαν αναφέρει πως θα ανέθεταν την επικαιροποίηση των μελετών απευθείας σε κάποιον διεθνή οίκο.
Παρόλα αυτά, κάτι τέτοιο δεν προκύπτει στην παρούσα φάση. Αυτό που γνωρίζουμε μέχρι τώρα είναι πως οι δύο κυβερνήσεις διά των υπουργών τους έχουν αναθέσει στον θεσμικό χρηματοδότη, δηλαδή στην ΕΤΕπ, το due diligence, δηλαδή τη χρηματοοικονομική αποτίμηση για πιθανή χρηματοδότηση, το οποίο αποτελεί κατά μια έννοια μελέτη οικονομικής βιωσιμότητας.
Πηγές με γνώση του θέματος, εξηγούν πως το due diligence με έναν έμμεσο τρόπο αποτελεί μία έρευνα υπό την έννοια περισσότερο της προετοιμασίας, ενώ όπως επισημαίνουν, μέχρι στιγμής, δεν ταυτίζεται με την έρευνα σκοπιμότητας και παραμένει άγνωστο τι θα ακολουθήσει.
Θετικό βήμα η ένταξη στα ΕΣΕΚ
Ελλάδα και Κύπρος, όπως έγινε γνωστό και μέσω της επιστολής τους, έχουν συμπεριλάβει το GSI στα Εθνικά τους Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα, υπογραμμίζοντας ότι τον Σεπτέμβριο του 2024 Αθήνα και Λευκωσία υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης σχετικά με την περαιτέρω πορεία του έργου.
Μάλιστα, το παραπάνω βήμα, αξιολογείται ως ιδιαίτερα θετικό από τις πηγές της Τράπεζας, οι οποίες υπενθυμίζουν πως «εάν δεν είχε ενταχθεί στα ΕΣΕΚ δε θα μπορούσαμε καν να συζητάμε για χρηματοδότηση του έργου. Την προηγούμενη φορά δεν ήταν στα ΕΣΕΚ, τώρα είναι».
Να θυμίσουμε πως η ΕΤΕπ είχε απορρίψει παλιότερα αίτημα ύψους 600 εκατ. ευρώ του που είχε υποβάλει ο EuroAsia Interconnector, ο προηγούμενος φορέας υλοποίησης.
Μάλιστα, μετά την αδυναμία εξασφάλισης χρηματοδότησης, ο φορέας υλοποίησης άλλαξε, και το έργο ανέλαβε ο ΑΔΜΗΕ.
Τι θα σηματοδοτούσε η έγκριση χρηματοδότησης
Πάντως, μία πιθανή συμμετοχή της ΕΤΕπ είναι κρίσιμη, καθώς το δάνειο της θα συμπαρασύρει το κόστος του συνολικού δανεισμού σε χαμηλότερα επίπεδα, κάνοντας το έργο βιώσιμο για ιδιώτες επενδυτές.
Παράλληλα, η συμμετοχή της ενισχύει την εμπιστοσύνη συνολικά στο έργο, γιατί η έγκριση δανείου από αυτήν προϋποθέτει εξαντλητικό τεχνο-οικονομικό έλεγχο.
Αντίθετα, η μη συμμετοχή της κάνει το έργο πιο ακριβό και μη βιώσιμο από οικονομικής άποψης, και καταδεικνύει στα μεγάλα επενδυτικά ταμεία ότι το έργο έχει ρίσκο που είναι δύσκολα διαχειρίσιμο, είναι, δηλαδή, σαν να τους διώχνει.
Πέρα, όμως, από τους επενδυτές, η συμμετοχή της είναι καθοριστική και για τις τράπεζες, ελληνικές ή ξένες. Χωρίς την ΕτΕΠ το επιτόκιο για τα δάνεια που θα δώσουν (αν δώσουν) θα είναι μάλλον υψηλότερο, αντιλαμβανόμενες ότι το έργο ενέχει μεγαλύτερο ρίσκο.
Η Κομισιόν συνεχίζει να υποστηρίζει τον GSI
Η Κομισιόν έχει εκφράσει από την πρώτη στιγμή τη στήριξή της απέναντι στο έργο, με ποιο πρόσφατο παράδειγμα, το μήνυμα στήριξης που έστειλε από την Κύπρο η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Όπως τόνισε, μεταξύ άλλων, σε συνέντευξή της στην Καθημερινή Κύπρου, η ΕΕ επιδιώκει την επιτάχυνση των κινήσεων για το grid’s package για τα ευρωπαϊκά ηλεκτρικά δίκτυα.
«Για να μετασχηματίσουμε το ενεργειακό μας σύστημα, το πακέτο αυτό πρέπει να εγκριθεί μέχρι το καλοκαίρι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Great Sea Interconnector, σημείωσε, «είναι ένα από τα οκτώ δίκτυα ενέργειας υψηλής στρατηγικής σημασίας που περιλαμβάνονται στη δέσμη μέτρων, γεγονός που επιβεβαιώνει την κορυφαία στρατηγική του σημασία για την ΕΕ και τη δέσμευσή μας για την ολοκλήρωσή του».
«Εργαζόμαστε για να προωθήσουμε ταχύτερα αυτά τα έργα μέσω ισχυρότερου πολιτικού συντονισμού και στοχευμένων μέτρων», κατέληξε.