«Restart» στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, ύστερα από μήνες «παγώματος», φαίνεται να είναι ο βασικός σκοπός της σημερινής κρίσιμης συνάντησης όλων των εμπλεκόμενων μερών στη Λευκωσία.
Η συνάντηση αναμένεται να λάβει χώρα σήμερα το απόγευμα στο περιθώριο του άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, που διεξάγεται στις 12 και 13 Μαΐου στη Λευκωσία και αναμένεται να επικεντρωθεί στις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης και ειδικότερα στο κοινό αίτημα Αθήνας και Λευκωσίας προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για χρηματοδότηση του GSI.
Στο τετ α τετ αναμένεται να συμμετάσχουν ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν, οι υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου Σταύρος Παπασταύρου και Μιχάλης Δαμιανός, καθώς και ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, Γιάννης Τσακίρης, αλλά και ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης.
Το αίτημα προς την ΕΤΕπ και το due diligence
Σύμφωνα με πηγές κοντά στον ΑΔΜΗΕ, δεν τίθεται πλέον θέμα για μελέτη βιωσιμότητας, αλλά θέμα αποτίμησης μέσω του due diligence, που θα πραγματοποιηθεί από την ίδια την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Από πλευράς ΕΤΕπ επισημαίνεται ότι η διαδικασία δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, καθώς το επίσημο αίτημα χρηματοδότησης κατατέθηκε μόλις πριν από δύο εβδομάδες και απαιτείται επίσημο αίτημα από τον promoter του έργου, δηλαδή τον ΑΔΜΗΕ, ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία.
Ως γνωστόν, τα πορίσματα της μελέτης δέουσας επιμέλειας, τα οποία θα βγουν σε 6-7 μήνες από τη στιγμή που θα εκκινήσει η διαδικασία από την ΕΤΕπ, θα αποτελέσουν το καθοριστικό στοιχείο για την αποδοχή ή όχι του αιτήματος από την πλευρά της Τράπεζας.
Πηγές της τράπεζας σημειώνουν ότι «υπάρχει συγκεκριμένο αίτημα για χρηματοδότηση και αυτό θα συζητηθεί και διά ζώσης», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η ΕΤΕπ εξετάζει εκατοντάδες αιτήματα και η διαδικασία απαιτεί χρόνο.
Στο 50% του κόστους η χρηματοδότηση
To έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου αναμένεται να κοστίσει συνολικά περί τα 2 δισ. ευρώ, με την γρήγορη υλοποίησή του να αποτελεί προϋπόθεση για να εκταμιευθούν τα 657 εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό Connecting Europe Facility (CEF).
Κύκλοι κοντά στην ΕΤΕπ, έχουν επιβεβαιώσει τα όσα είχαμε γράψει σε ρεπορτάζ προ ημερών, δηλαδή πως η χρηματοδότηση που έχουν αιτηθεί Αθήνα και Λευκωσία αντιστοιχεί περίπου στο 50% του συνολικού κόστους, δηλαδή ανέρχεται κοντά στο 1 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, ανεξαρτήτως του αιτήματος των δύο πλευρών, το due diligence αναμένεται να είναι αυτό που θα καθορίσει το ύψος της τελικής χρηματοδότησης.
Η στάση της Κύπρου και η επαναδέσμευση στο GSI
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν στο BD πηγές με πολύ καλή γνώση του θέματος, η σημερινή συνάντηση μόνο τυπικό χαρακτήρα δεν έχει.
Άλλωστε, και το γεγονός πως ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός συνυπέγραψε με την ελληνική πλευρά το αίτημα προς την ΕΤΕπ ερμηνεύεται ως ένδειξη πολιτικής επαναδέσμευσης της Λευκωσίας στο GSI.
Επιπλέον, ο Επίτροπος Ενέργειας φαίνεται να παίρνει προσωπικά πρωτοβουλία για να εξασφαλίσει νέα πολιτική δέσμευση της κυπριακής πλευράς για το καλώδιο, αναγνωρίζοντας πως εκεί οφείλονται οι βασικοί λόγοι «παγώματος» του έργου.
Θυμίζουμε πως ο Νταν Γιόργκενσεν ήταν από τους πρώτους Ευρωπαίους αξιωματούχους που είχαν ξεκαθαρίσει δημόσια ότι δεν απαιτείται νέα μελέτη βιωσιμότητας για το project, καθώς αυτή είχε ήδη ολοκληρωθεί όταν η ηλεκτρική διασύνδεση εντάχθηκε στη λίστα των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI/PMI).
Προσδοκίες για κοινό ανακοινωθέν
Σύμφωνα με πληροφορίες, στη συνάντηση, πέρα από τη χρηματοδότηση, θα εξεταστεί η πρόοδος των διαδικασιών, τα προβλήματα που υπάρχουν, καθώς και οι οικονομικές εκκρεμότητες γύρω από το έργο.
Μάλιστα, πηγές εκτιμούν ότι πιθανότατα θα υπάρξει κοινό ανακοινωθέν μετά τη συνάντηση, το οποίο θα επιβεβαιώνει τη βούληση όλων των πλευρών να συνεχιστεί το project.
«Μόνο και μόνο που θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι Ελλάδα και Κύπρος, δεδομένων των εκκρεμοτήτων, είναι κάτι», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι θα θεωρηθεί ιδιαίτερα θετική εξέλιξη εφόσον προκύψουν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για τα επόμενα βήματα.
Χαμηλοί τόνοι από την Αθήνα λόγω Τουρκίας
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πηγές με γνώση των διεργασιών, η ελληνική πλευρά επιλέγει να κρατήσει χαμηλούς τόνους γύρω από το project, ώστε να μην προκληθεί περαιτέρω ένταση με την Τουρκία.
Όπως αναφέρουν, η Άγκυρα έχει ήδη εκφράσει την αντίθεσή της στις κινήσεις της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και εκτιμάται ότι θα επανέλθει δυναμικά στο ζήτημα μόλις ολοκληρωθεί ο κύκλος των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα το μέτωπο με το Ιράν.
Θυμίζουμε πως την περασμένη εβδομάδα, η Άγκυρα απέστειλε επιστολή στον ΟΗΕ αμφισβητώντας τη συμφωνία Κύπρου - Αιγύπτου για την αξιοποίηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ, η οποία είχε υπογραφεί στις 30 Μαρτίου.
Παράλληλα, σύμφωνα με αποκαλύψεις του Bloomberg, η Τουρκία ετοιμάζει νομοσχέδιο για τη διεκδίκηση θαλάσσιας δικαιοδοσίας σε αμφισβητούμενες περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για συμμετοχή στο έργο
Πάντως, μία πιθανή συμμετοχή της ΕΤΕπ είναι κρίσιμη, καθώς το δάνειο της θα συμπαρασύρει το κόστος του συνολικού δανεισμού σε χαμηλότερα επίπεδα, κάνοντας το έργο βιώσιμο για ιδιώτες επενδυτές.
Άλλωστε, πολλοί είναι οι ευρωπαϊκοί «παίκτες», που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις γύρω από το GSI, παραμένοντας «alert» για πιθανή συμμετοχή στο έργο ανά πάσα στιγμή.
Αντίθετα, παίκτες όπως η TAQA (η οποία είχε υπογράψει και MoU), εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί αυτή την περίοδο, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή στρέφουν το ενδιαφέρον της κυρίως σε εγχώρια projects.