Τη σημασία της βιωσιμότητας ως θεμελιώδους πυλώνα ανάπτυξης τόνισαν εκπρόσωποι της επιχειρηματικής και ακαδημαϊκής κοινότητας στη συζήτηση με θέμα «Οικοσύστημα Βιωσιμότητας: Η απάντηση στη μακροζωία της οικονομίας και της κοινωνίας», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, 2026.
Η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος των UNI-PHARMA και InterMed, Τζούλια Τσέτη, υπογράμμισε ότι η βιωσιμότητα αποτελεί κρίσιμο κριτήριο για τον κλάδο των βιοεπιστημών, καθώς συνδέεται άμεσα με τη δημόσια υγεία και την ποιότητα ζωής. Όπως ανέφερε, η «οικονομία της μακροζωίας» στηρίζεται σε καινοτόμα φάρμακα και παρεμβάσεις στη γενετική και την κυτταρική δομή, που απαιτούν υψηλής κατάρτισης ανθρώπινο δυναμικό.
Η κ. Τσέτη έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη στήριξης των νέων επιστημόνων ώστε να παραμείνουν στη χώρα, επισημαίνοντας το υψηλό επίπεδο των δημόσιων πανεπιστημίων. Αναφερόμενη στην εμπειρία της πανδημίας, σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλάζει προτεραιότητες, δίνοντας πλέον αυξημένη σημασία στην άμυνα, ωστόσο απαιτείται συνέπεια στη στρατηγική της.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι εργαζόμενοι αποτελούν βασικό σύμμαχο κάθε επιχείρησης, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο του ανθρώπου. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας και της ρομποτικής, όπως είπε, καθιστά αναγκαίο έναν συνεχή διάλογο για τους κανόνες εφαρμογής τους, βασισμένο στην ηθική και την ενσυναίσθηση.
Η πρόκληση για τις επιχειρήσεις και τα κριτήρια ESG
Η πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του CSR Hellas, Αλεξάνδρα Πάλη, επισήμανε ότι οι επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, όπου η υπεύθυνη κατανάλωση και τα κριτήρια ESG επιβραβεύουν όσες προσαρμόζονται. Υπενθύμισε ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας και χρειάζονται στήριξη μέσω κατάρτισης και χρηματοδότησης από θεσμούς, περιφέρειες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κ. Πάλη υπογράμμισε ότι η υιοθέτηση κοινών πρακτικών στην εφοδιαστική αλυσίδα ενισχύει την ανθεκτικότητα της οικονομίας, προειδοποιώντας πως όσες επιχειρήσεις δεν προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα κινδυνεύουν να αποκλειστούν. Επισήμανε ακόμη ότι η ευθύνη των επιχειρήσεων εκτείνεται πέρα από τα εθνικά τους όρια, καθώς οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι, η πρόσβαση σε πόρους και οι κανόνες διακυβέρνησης επηρεάζουν τη συνολική λειτουργία τους.
Αναφερόμενη στις διαφοροποιήσεις μεταξύ αγορών, τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει αυστηρότερο πλαίσιο σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο τα κριτήρια βιωσιμότητας είναι απαραίτητα για κάθε αγορά. Όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, σημείωσε ότι αποτελεί ήδη μέρος της καθημερινότητας των επιχειρήσεων, διευκρινίζοντας πως δεν αντικαθιστά τον ανθρώπινο παράγοντα, αλλά συμβάλλει στην απλούστευση διαδικασιών.
Η ολιστική διάσταση της βιωσιμότητας
Ο καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ανδρέας Παπανδρέου, εξήγησε ότι η έννοια της βιωσιμότητας, αν και έχει τις ρίζες της στον 18ο αιώνα, εξελίχθηκε από όραμα σε τάση και τελικά σε αναγκαιότητα. Στο παρελθόν η έμφαση δινόταν στο ΑΕΠ, παραμελώντας κοινωνικές διαστάσεις της ευημερίας, ενώ σήμερα η τεχνολογική πρόοδος επιτρέπει την ακριβέστερη μέτρηση και διαχείριση των επιπτώσεων.
Αναφερόμενος στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, σημείωσε ότι μπορεί να αποτελέσει είτε βάρος είτε μοχλό ανάπτυξης, ανάλογα με τον σχεδιασμό της. Η ενεργειακή μετάβαση, όπως είπε, είναι πρωτόγνωρη, καθώς καθορίζεται κυρίως από την πολιτική και όχι από την αγορά, γεγονός που συνεπάγεται κόστος. Παρά το χαμηλό κόστος της ηλιακής ενέργειας, εξακολουθούν να λείπουν οι μηχανισμοί υποστήριξης για την πλήρη αξιοποίησή της.
Ο κ. Παπανδρέου υπογράμμισε ότι η Κίνα πρωτοπορεί στις μορφές καθαρής ενέργειας και ότι η μετάβαση μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανταγωνιστικότητας, εφόσον συνδυαστεί με επενδύσεις και συντονισμό. Κατέληξε ότι το μεγαλύτερο ρίσκο για επιχειρήσεις και κοινωνία είναι η μη επένδυση στη βιωσιμότητα, επισημαίνοντας τη γεωπολιτική της διάσταση και φέρνοντας ως παράδειγμα τη ναυτιλία, όπου αναπτύσσονται συνεργασίες για πράσινες διαδρομές και καύσιμα μηδενικών εκπομπών.