Η αυθεντικότητα αναδεικνύεται ως το κρίσιμο ζητούμενο για τον τουρισμό στην Κεντρική Μακεδονία, καθώς ο κλάδος καλείται να υπερβεί το παραδοσιακό μοντέλο «Ήλιος – Θάλασσα», που δεν ανταποκρίνεται πλέον στις απαιτήσεις της νέας γενιάς ταξιδιωτών, ιδιαίτερα της γενιάς Ζ.
Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από μελέτη για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του τουρισμού, η οποία παρουσιάστηκε σε συμμετοχικό εργαστήριο του One Stop Liaison Office του Μηχανισμού Υποστήριξης Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα ερεθίσματα που αντλούν οι επισκέπτες από τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία και τα κοινωνικά δίκτυα διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα. Ο τουριστικός κλάδος καλείται να απαντήσει με τολμηρές και καινοτόμες πρωτοβουλίες, προκειμένου να παραμείνει ανταγωνιστικός.
Στην Κεντρική Μακεδονία, ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της περιφερειακής οικονομίας, με τη Χαλκιδική να ξεχωρίζει ως ο δημοφιλέστερος προορισμός και πρώτη Περιφερειακή Ενότητα σε γαλάζιες σημαίες πανελλαδικά για το 2025.
Ωστόσο, το παραδοσιακό μοντέλο «ήλιος-θάλασσα» επιτείνει την εποχικότητα, περιορίζοντας την τουριστική δραστηριότητα σε λίγους μήνες.
«Μια ουσιαστική απάντηση σε αυτό το φαινόμενο αποτελεί η στρατηγική ενίσχυση των λεγόμενων “shoulder seasons” — δηλαδή της άνοιξης και του φθινοπώρου — που πλαισιώνουν την αιχμή του καλοκαιριού, ενώ ο οινοτουρισμός, ο περιπατητικός τουρισμός και ο τουρισμός υγείας και ο τουρισμός τρίτης ηλικίας αποτελούν ισχυρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που μπορούν να αμβλύνουν την εποχικότητα στην περιοχή», δήλωσε ο Αλέξανδρος Κατσόπουλος, διευθύνων σύμβουλος του ταξιδιωτικού πρακτορείου “People of the World”, στο πλαίσιο των δράσεων του One Stop Liaison Office της ΠΚΜ.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και νέες τεχνολογίες
Τα ευρήματα του One Stop Liaison Office και τα συμπεράσματα του εργαστηρίου που συνδιοργάνωσε ο Μηχανισμός με το «Δίκτυο ΣΠΕΙΡΑ+» συγκλίνουν σε ένα κοινό συμπέρασμα: η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών αποτελεί κομβική πρόκληση για τον τουρισμό της Περιφέρειας.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός επηρεάζεται από παράγοντες όπως οι γεωπολιτικές εξελίξεις, το υψηλό κόστος επενδύσεων, η επιφυλακτικότητα του ανθρώπινου δυναμικού απέναντι στην αλλαγή και η προσκόλληση των πελατών σε παραδοσιακές διαδικασίες.
Όλα αυτά λειτουργούν ανασταλτικά, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες τουριστικές επιχειρήσεις.
Παρά τις δυσκολίες, η έρευνα ανέδειξε έναν «ψηφιακό θησαυρό» εφαρμογών που μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα.
Το εργαστήριο αποτέλεσε σημείο συνάντησης ερευνητών και τεχνοβλαστών του «Δικτύου ΣΠΕΙΡΑ+», οι οποίοι παρουσίασαν καινοτόμες λύσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού τομέα.
Πράσινη και ψηφιακή μετάβαση
Προς την κατεύθυνση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, ο ερευνητικός συνεργάτης του ΕΚΕΤΑ-ΙΠΤΗΛ Θάνος Τσακίρης παρουσίασε τη χρήση τεχνολογιών επαυξημένης και εικονικής πραγματικότητας (AR/VR) για βιωματική πρόσβαση στον πολιτισμό.
Ο Ανδρέας Καργάκος, CEO της “OZZIE ROBOTICS” και βοηθός έρευνας στο ΕΚΕΤΑ/ΙΠΤΗΛ, παρουσίασε το αυτόνομο ρομπότ OzzieXL, σχεδιασμένο για την αναβάθμιση της εξυπηρέτησης σε τουριστικές υποδομές.
Η ερευνητική ομάδα ΙΠΠΑΛΟΣ του ΔΙ.ΠΑ.Ε. (Δρ. Γεώργιος Μίνος, Δρ. Θεόδωρος Κοσμάνης, Δρ. Δημήτριος Τζιουρτζιούμης) ανέδειξε τον ρόλο των προηγμένων υποβρύχιων οχημάτων (ROVs) για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την ανάδειξη των παράκτιων περιοχών.
Καινοτόμες λύσεις για την ανακύκλωση νερού σε ξενοδοχεία, που μειώνουν σημαντικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, παρουσίασε ο Δρ. Κωνσταντίνος Πλάκας, Κύριος Ερευνητής ΕΚΕΤΑ και CEO της εταιρείας-τεχνοβλαστού «AQUARTIUM IKE».
Ο Δρ. Σπύρος Αβδημιώτης, καθηγητής στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος και υποδιευθυντής του εργαστηρίου TourLab, παρουσίασε την τουριστική κάρτα Θεσσαλονίκης με τεχνολογία blockchain (Thessaloniki Tourism Blockchain).
«Η κάρτα αυτή λειτουργεί ως ένα “έξυπνο” ψηφιακό διαβατήριο, για διάφορες τουριστικές δραστηριότητες με τις οποίες είναι συνδεδεμένη, προσφέροντας παράλληλα εκπτώσεις και ειδικές προσφορές, ενώ κάθε συναλλαγή καταγράφεται με ασφάλεια», σημείωσε.
Ο ίδιος τόνισε την ανάγκη δημιουργίας Οργανισμών Διαχείρισης Προορισμού (DMO), οι οποίοι θα αναλάβουν τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη συστηματική καθοδήγηση του τουριστικού κλάδου στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
Η πρόκληση της γεφύρωσης έρευνας και αγοράς
Παρά την ύπαρξη ώριμων τεχνολογικών λύσεων και την ανάγκη εκσυγχρονισμού, το χάσμα μεταξύ έρευνας και αγοράς παραμένει αισθητό. Η γεφύρωσή του απαιτεί συντονισμένες δράσεις και στρατηγικές συνεργασίες.
Οι εμπειρογνώμονες του κλάδου υπογράμμισαν τη σημασία των συνεργατικών σχηματισμών (clusters), που επιτρέπουν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ενώσουν δυνάμεις, να μοιραστούν το κόστος της καινοτομίας και να επενδύσουν από κοινού σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης, οι οποίες θα ήταν απρόσιτες σε ατομικό επίπεδο.