Η καλλιέργεια της αγριοαγκινάρας αναδεικνύεται σε μια καινοτόμο πρόταση για την ελληνική γεωργία, μετατρέποντας ένα ανθεκτικό πολυετές φυτό σε ιδιαίτερα αποδοτική πηγή ενέργειας και βιοκαυσίμων.
Σύμφωνα με πολυετή πειραματικά δεδομένα του Εργαστηρίου Γεωργίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, που εφαρμόστηκαν σε πολλές περιοχές της χώρας, ο καθηγητής και διευθυντής του Εργαστηρίου κ. Νίκος Δαναλάτος δήλωσε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι το κόστος παραγωγής περιορίζεται σε λιγότερο από 25 ευρώ ανά τόνο ξηρής ουσίας.
Η καλλιέργεια απαιτεί προετοιμασία εδάφους και σπορά μόνο μία φορά ανά δεκαετία, με μοναδικές ετήσιες δαπάνες τη συγκομιδή και τη μεταφορά.
Η θερμογόνος δύναμη της βιομάζας κυμαίνεται από 17,5 έως 22 GJ/t, οδηγώντας σε κόστος θερμικής ενέργειας περίπου 1,3 ευρώ/GJ. Ακόμη και με την προσθήκη του κέρδους του αγρότη και του κόστους παραγωγής βιοκαυσίμου (πέλετ ή μπρικέτες), η τελική τιμή ενέργειας παραμένει κάτω από 8 ευρώ/GJ, όταν το πετρέλαιο στην Ελλάδα κοστίζει περί τα 28 ευρώ/GJ χωρίς φόρους.
Ενεργειακή απόδοση και παραγωγικότητα
Το ενεργειακό ισοζύγιο της αγριοαγκινάρας φτάνει το 1:27, ξεπερνώντας κατά πολύ άλλα βιοκαύσιμα, όπως η βιοαιθανόλη από αραβόσιτο (1:1,3) και το βιοντίζελ από ελαιοκράμβη (1:2,5). Αυτό την καθιστά τη πιο αποδοτική ενεργειακή καλλιέργεια παγκοσμίως.
Σε επίπεδο αποδόσεων, το φυτό παράγει 1,2-1,6 τόνους ξηρής βιομάζας ανά στρέμμα σε ξηρικές συνθήκες, ενώ με 2-3 αρδεύσεις μπορεί να ξεπεράσει τους 2,5 τόνους.
Οι αποδόσεις αυτές μεταφράζονται σε 600-800 κιλά ισοδύναμου πετρελαίου ανά στρέμμα για τις ξερικές καλλιέργειες και πάνω από 1,25 τόνους για τις αρδευόμενες.
Πολλαπλές χρήσεις και περιβαλλοντικά οφέλη
Εκτός από βιομάζα για πέλετ, οι σπόροι της αγριοαγκινάρας περιέχουν 25% έλαιο κατάλληλο για βιοντίζελ, ενώ η υψηλή περιεκτικότητα σε κυτταρίνη επιτρέπει την παραγωγή βιοαιθανόλης δεύτερης γενιάς.
Το φυτό περιέχει επίσης την ουσία κυναρίνη, με φαρμακευτικές ιδιότητες που συμβάλλουν στη βελτίωση της ηπατικής λειτουργίας και στη μείωση της χοληστερόλης.
Περιβαλλοντικά, η καλλιέργεια μειώνει τα αέρια του θερμοκηπίου κατά 3,2 kg CO2 ανά κιλό βιοντίζελ και περιορίζει τις εκπομπές οξειδίων του θείου κατά 99%.
Χρειάζεται ελάχιστο άζωτο, περιορίζοντας τη νιτρορύπανση, ενώ το πυκνό φύλλωμά της προστατεύει το έδαφος από διάβρωση και ερημοποίηση, φαινόμενα που απειλούν πάνω από το 35% των μεσογειακών περιοχών.
Οικονομική προοπτική για την ελληνική γεωργία
Όπως υπογραμμίζει ο κ. Δαναλάτος, «η αντικατάσταση 2 εκατ. στρεμμάτων σιτηρών σε ημιορεινές περιοχές της ημιξηρικής ζώνης με αγριοαγκινάρα θα μπορούσε να παράγει 1 εκατομμύριο TOE ετησίως ή το 12% των ενεργειακών αναγκών της χώρας».
Μια τέτοια εξέλιξη θα συνέβαλε στην ενίσχυση της αγροτικής οικονομίας, θα δημιουργούσε χιλιάδες θέσεις εργασίας και θα παρείχε στους καταναλωτές στερεά βιοκαύσιμα σε τιμές σημαντικά χαμηλότερες από εκείνες του πετρελαίου.