Τα ήπια σενάρια για τον αντίκτυπο στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή έχουν πλέον ξεπεραστεί, μετά την πρόσφατη κλιμάκωση με επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής.
Οι διεθνείς οίκοι προβλέπουν ότι οι τιμές των ορυκτών καυσίμων θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ιδίως όσον αφορά το φυσικό αέριο. Ακόμη κι αν ο πόλεμος έληγε σύντομα και αποκαθίστατο η ασφάλεια στα Στενά του Χορμούζ, η προσφορά ενεργειακών πόρων από τις χώρες του Περσικού Κόλπου θα παρέμενε μειωμένη λόγω των ζημιών στις παραγωγικές εγκαταστάσεις και του χρόνου που απαιτείται για την αποκατάστασή τους.
Παρότι δεν υπάρχει πλήρης εικόνα για την έκταση των ζημιών που προκάλεσαν οι πύραυλοι του Ισραήλ και του Ιράν σε ενεργειακές υποδομές, ο αντίκτυπος στη συνολική προσφορά από τον Κόλπο θεωρείται δεδομένος. Όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις, τόσο εντείνεται η ανησυχία των αγορών για ένα ενεργειακό σοκ μεγάλης διάρκειας.
Οι τιμές του μπρεντ ξεπέρασαν την Πέμπτη τα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο στην αγορά του Άμστερνταμ έφτασε τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η άνοδος αυτή σημειώθηκε μετά την επίθεση του Ισραήλ στο κοίτασμα South Pars του Ιράν και την απάντηση της Τεχεράνης με επιθέσεις σε πετρελαιοπηγές και εγκαταστάσεις φυσικού αερίου σε Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Σαουδική Αραβία.
Το σοκ είναι εντονότερο στην αγορά φυσικού αερίου. Σύμφωνα με το Reuters, η εξαγωγική δυναμικότητα του Κατάρ, που αντιστοιχεί στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς, θα μειωθεί κατά 17% τα επόμενα 3-5 χρόνια λόγω ζημιών από ιρανικούς πυραύλους. Η αγορά φυσικού αερίου είναι πιο ευάλωτη, καθώς δεν διαθέτει αδρανή παραγωγική ικανότητα ή στρατηγικά αποθέματα. Αντίθετα, η αγορά πετρελαίου είχε πλεονάζουσα προσφορά και υπάρχει συμφωνία για αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών από τα παγκόσμια στρατηγικά αποθέματα.
Προβλέψεις διεθνών οίκων
Μετά τις επιθέσεις του Ιράν, αναλυτές της Citi προβλέπουν αύξηση της τιμής του μπρεντ στα 120 δολάρια μέσα στους επόμενους μήνες, με σταδιακή υποχώρηση στα 70-80 δολάρια έως το 2026. Σε δυσμενές σενάριο, με περαιτέρω διαταραχές στον Κόλπο, η Citi εκτιμά ότι η τιμή θα μπορούσε να φθάσει τα 150 δολάρια, νέο ιστορικό ρεκόρ μετά τα 147,5 δολάρια του 2008.
Η Goldman Sachs προέβλεπε επίσης ότι η τιμή του μπρεντ θα μπορούσε να καταγράψει νέο υψηλό, εφόσον η ναυσιπλοΐα μέσω του Χορμούζ παρέμενε περιορισμένη καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαρτίου.
Πιο αισιόδοξος εμφανίζεται ο οίκος Fitch. Σε έκθεσή του, που συντάχθηκε όταν το μπρεντ βρισκόταν κάτω από τα 100 δολάρια, προέβλεπε διακύμανση στην περιοχή των 90-100 δολαρίων τον Μάρτιο και πτώση στα 65 δολάρια το δεύτερο εξάμηνο του 2026 λόγω υπερβάλλουσας προσφοράς. Ωστόσο, η πρόβλεψη αυτή φαίνεται πλέον ξεπερασμένη, καθώς το μπρεντ έχει ήδη υπερβεί τα 110 δολάρια και έχουν σημειωθεί νέες ζημιές σε ενεργειακές υποδομές.
Εκτιμήσεις της ΕΚΤ
Αντίστοιχα, ξεπερασμένο θεωρείται και το βασικό σενάριο της ΕΚΤ στις μακροοικονομικές προβλέψεις της, που ανακοινώθηκαν την Πέμπτη αλλά είχαν καταρτιστεί στις 11 Μαρτίου. Το σενάριο αυτό προέβλεπε μέση τιμή πετρελαίου στα 81,3 δολάρια και φυσικού αερίου στα 46,4 ευρώ για το 2026.
Η ΕΚΤ, αναγνωρίζοντας τη μεγάλη αβεβαιότητα για τη διάρκεια και την ένταση του πολέμου, διαμόρφωσε δύο εναλλακτικά σενάρια: ένα «δυσμενές» και ένα «σφοδρό», που προβλέπουν υψηλότερες τιμές ενέργειας.
Στο δυσμενές σενάριο, η διαταραχή στην προσφορά ενέργειας συνεχίζεται έως το γ΄ τρίμηνο του 2026, με μείωση 40% στη μεταφορά πετρελαίου και LNG από τα Στενά του Χορμούζ. Η ομαλοποίηση αρχίζει από το δ΄ τρίμηνο, με την τιμή του μπρεντ στα 119 δολάρια και του φυσικού αερίου στα 87 ευρώ.
Στο σφοδρό σενάριο, οι διαταραχές παρατείνονται έως το τέλος του 2026, με μείωση 60% στη μεταφορά πετρελαίου και LNG και αργή ομαλοποίηση από το α΄ τρίμηνο του 2027, λόγω εκτεταμένων ζημιών στις υποδομές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
