Μείωση τζίρου κατέγραψε η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων της Αθήνας κατά τη διάρκεια των Χειμερινών Εκπτώσεων 2026, σύμφωνα με έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών (ΕΣΑ). Η ανάγκη για θεσμικές αλλαγές αναδεικνύεται πλέον σε καθολικό αίτημα του εμπορικού κόσμου.
Η έρευνα του ΕΣΑ αποτυπώνει μια δύσκολη εικόνα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της πρωτεύουσας. Σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (44,6%) είδαν τον τζίρο τους να μειώνεται πάνω από 21%, ενώ το 43,2% έκλεισε την περίοδο με υψηλά αποθέματα, δεσμεύοντας πολύτιμη ρευστότητα για τη νέα σεζόν.
Παράλληλα, το 99,8% των συμμετεχόντων θεωρεί ότι η απελευθέρωση των προσφορών έχει αποδυναμώσει πλήρως τις θεσμοθετημένες εκπτώσεις, ενώ το 97,4% ζητά άμεση αλλαγή του θεσμικού πλαισίου (Ν.4965/2022) και περιορισμό των προσφορών.
Η «ασφυξία» των μικρομεσαίων επιχειρήσεων
Όπως τονίζει ο σύλλογος, η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος, η αύξηση των λειτουργικών εξόδων και ο αθέμιτος ανταγωνισμός δημιουργούν έναν «ασφυκτικό κλοιό» γύρω από το μικρομεσαίο εμπόριο.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγγάρης, σημείωσε ότι η έρευνα του ΕΣΑ σε 426 εμπορικά σημεία «καταγράφει μια πραγματικότητα που δεν επιδέχεται ωραιοποιήσεις». Όπως ανέφερε, οι φετινές εκπτώσεις όχι μόνο δεν τόνωσαν την αγορά, αλλά ανέδειξαν το βάθος του προβλήματος.
«Ο Ιανουάριος έκλεισε με πτώση τζίρου από 10% έως 20%, ενώ ο Φεβρουάριος κατέγραψε ακόμη μεγαλύτερη μείωση, από 20% έως 40%. Παρά τις μεγάλες εκπτώσεις και τη χρονική τους διάρκεια, η κατανάλωση παρέμεινε υποτονική», υπογράμμισε.
Ο ρόλος της ακρίβειας και του θεσμικού πλαισίου
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΣΑ, η κύρια αιτία είναι η δραματική μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος λόγω ακρίβειας. Όταν το εισόδημα εξανεμίζεται για βασικές ανάγκες, όπως ενέργεια, στέγαση και τρόφιμα, οι αγορές περιορίζονται ακόμη και σε περιόδους μεγάλων εκπτώσεων.
Παράλληλα, παρατηρείται μεταφορά σημαντικού μέρους του τζίρου από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις προς μεγάλες αλυσίδες, πολυεθνικές και διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες, γεγονός που εντείνει τον άνισο ανταγωνισμό και αποδυναμώνει τον εμπορικό ιστό των πόλεων.
Ο Νόμος 4965/2022, που απελευθέρωσε πλήρως τις προσφορές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, έχει οδηγήσει –σύμφωνα με τον ΕΣΑ– σε καθεστώς μόνιμων εκπτώσεων, με αποτέλεσμα να απαξιωθεί το βασικό εργαλείο ρευστοποίησης αποθεμάτων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Αίτημα για θεσμικές παρεμβάσεις
Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών απέστειλε πέντε επίσημα αιτήματα προς τον υπουργό Ανάπτυξης, ζητώντας συνάντηση για να παρουσιάσει τεκμηριωμένα τη συρρίκνωση του τζίρου των ΜμΕ, την απώλεια του εργαλείου των εκπτώσεων και την ένταση του άνισου ανταγωνισμού. Ωστόσο, όπως αναφέρει ο σύλλογος, δεν κατέστη δυνατό να πραγματοποιηθεί η συνάντηση.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα αποθέματα παραμένουν υψηλά, η ρευστότητα μειώνεται και τα λειτουργικά κόστη αυξάνονται. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο αριθμός των κενών καταστημάτων στους εμπορικούς δρόμους αυξάνεται ραγδαία.
Κίνδυνος για το μέλλον των ΜμΕ
Εάν δεν υπάρξουν άμεσα διορθωτικές παρεμβάσεις, ειδικά στο θεσμικό πλαίσιο των προσφορών, μέσα στα επόμενα δύο χρόνια το 50% των ΜμΕ κινδυνεύει να βάλει λουκέτο. Το πρόβλημα, όπως επισημαίνεται, δεν θα είναι μόνο οικονομικό.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις κρατούν ζωντανές τις πόλεις, δημιουργούν απασχόληση και συμβάλλουν στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Αν οι εμπορικοί δρόμοι γεμίσουν κενά καταστήματα, οι πόλεις θα ερημώσουν.
Τα αποτελέσματα της έρευνας λειτουργούν ως προειδοποίηση: χρειάζεται ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, αποκατάσταση ισορροπίας στον ανταγωνισμό και επαναξιολόγηση του πλαισίου προσφορών. «Η αγορά δεν ζητά προνόμια. Ζητά συνθήκες επιβίωσης», καταλήγει ο πρόεδρος του ΕΣΑ.