Η πολιτική σταθερότητα είναι «το σημαντικότερο άυλο κεφάλαιο» μιας χώρας και προϋπόθεση για να συνεχίσει η ελληνική οικονομία να βελτιώνεται, τόνισε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Κυριακή μεσημέρι» στο ΕΡΤ News Radio 105,8, με τον Νότη Ανανιάδη.
Όπως είπε, σε ένα διεθνές περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων, δασμών και εμπορικών πολέμων, «χωρίς πολιτική σταθερότητα… είναι προϋπόθεση για όλα τα άλλα».
Ο κ. Στουρνάρας απέφυγε να σχολιάσει κομματικές εξελίξεις, αλλά επέμεινε στη σημασία της σταθερότητας για την εμπιστοσύνη και την οικονομική πορεία της χώρας. «Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι θα μπορεί αυτό να τεθεί υπό αμφισβήτηση, ένα κεκτημένο δηλαδή που έχουμε, το οποίο μας οδήγησε έξω από την κρίση», σημείωσε.
Παράλληλα αναγνώρισε ότι, παρότι «πάμε καλά», υπάρχουν νοικοκυριά που δυσκολεύονται: «Σαφώς υπάρχουν ευάλωτοι συμπολίτες μας… εκεί θα πρέπει να εστιάσουμε το πρόβλημα», ενώ υπογράμμισε ότι «κάθε χρόνο και οι κοινωνικές ανισότητες βελτιώνονται» σύμφωνα με τα στοιχεία που παρακολουθεί η ΤτΕ.
Στο εσωτερικό μέτωπο και στις επιπτώσεις δικαστικών αποφάσεων και ρυθμίσεων στα δάνεια, ο κ. Στουρνάρας ανέφερε ότι για την απόφαση του Αρείου Πάγου σχετικά με νοικοκυριά του νόμου Κατσέλη «δεν την έχουμε πάρει την απόφαση, δεν έχει καθαρογραφεί» και ότι «οι λεπτομέρειες παίζουν το σημαντικό ρόλο».
Δήλωσε όμως ότι θέλει να πιστεύει πως έχουν ληφθεί πρόνοιες «για να μη θιγεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα». Για τις ρυθμίσεις σε δάνεια ελβετικού φράγκου είπε ότι θεωρεί πως «η κυβέρνηση έχει κάνει το καλύτερο για τους δανειολήπτες προστατεύοντας βεβαίως και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», σημειώνοντας ότι η Τράπεζα της Ελλάδος είναι διαθέσιμη να παρέχει τεχνική βοήθεια.
Για την Τεχνητή Νοημοσύνη σημείωσε ότι οι δυνατότητες είναι μεγάλες, αλλά χρειάζεται χρόνος και εκπαίδευση για να περάσουν στην παραγωγικότητα.
«Δεν έχει σημασία μόνο η ανακάλυψη, αλλά και πώς εκπαιδεύεις τον κόσμο… να την αγκαλιάσει και να παράγει περισσότερο», είπε, εξηγώντας ότι υπάρχει χρονική υστέρηση ανάμεσα στις τεχνολογικές αλλαγές και στην αποτύπωσή τους στα στατιστικά παραγωγικότητας.
Μεγάλες δυνατότητες η ελληνική οικονομία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη συζήτηση για τους μισθούς, συνδέοντας τις δυνατότητες αυξήσεων με την ανάπτυξη και την παραγωγικότητα.
«Όσο η οικονομία αναπτύσσεται, όσο η παραγωγικότητα βελτιώνεται, βεβαίως έχουμε σημαντικές δυνατότητες να αυξηθούν και οι πραγματικοί μισθοί», είπε, προσθέτοντας ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται «αύξηση των πραγματικών μισθών» και ειδικά στον ιδιωτικό τομέα. «Σαφώς περισσότερο ο κατώτατος μισθός, αλλά και ο μέσος μισθός του ιδιωτικού τομέα έχει βελτιωθεί σε πραγματικούς όρους», τόνισε.
Για το Ταμείο Ανάκαμψης και τη συζήτηση ότι «τελειώνουν τα λεφτά», ο Διοικητής της ΤτΕ αντέκρουσε αυτή την εικόνα. «Δεν είναι απόλυτο ότι τελειώνει», ανέφερε, εξηγώντας ότι στο συνολικό μείγμα χρηματοδότησης πρέπει να συνυπολογίζονται και τα προγράμματα ΕΣΠΑ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, με βάση υπολογισμούς της ΤτΕ, «το παλιό ΕΣΠΑ με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, συν το νέο ΕΣΠΑ… δεν είναι και πολύ μεγάλη η διαφορά». Επισήμανε επίσης ότι «το κομμάτι των δανείων… θα συνεχίζουν να εκταμιεύονται δάνεια και μέχρι το 2029» και κατέληξε: «Δεν είναι αλήθεια ότι τελειώνουν τα λεφτά. Αυτό… είναι ένας μύθος».
Πέρα από τα ποσά, έδωσε έμφαση στο μακροπρόθεσμο αποτύπωμα των μεταρρυθμίσεων: «Κυρίως μακροπρόθεσμα είναι οι μεταρρυθμίσεις… που θα βοηθήσουν… και όχι τόσο πολύ τα λεφτά αυτά καθαυτά».
Ως παράδειγμα για το πώς η ψηφιοποίηση αποδίδει μετρήσιμα αποτελέσματα, ανέφερε τη βελτίωση στα φορολογικά έσοδα. «Δείτε λίγο πόσο καλά πάνε τα φορολογικά έσοδα… μέσω της ψηφιοποίησης των συναλλαγών», δήλωσε, περιγράφοντας τη διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS και την άμεση αποστολή στοιχείων στην ΑΑΔΕ.
Υποστήριξε ότι η εξέλιξη αυτή συνέβαλε στη μείωση του λεγόμενου κενού ΦΠΑ: «Αυτό λοιπόν έχει μειωθεί πια σχεδόν στο μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Απαντώντας στην κριτική ότι η ελληνική οικονομία στηρίζεται μόνο σε τουρισμό και ναυτιλία, ο κ. Στουρνάρας ήταν κατηγορηματικός:
«Όχι, δεν ισχύει αυτό… Η Ελλάδα έχει μια πολύ ισχυρή βιομηχανία σήμερα, εξάγουμε βιομηχανικά προϊόντα». Ειδικά για τον κλάδο του φαρμάκου ανέφερε ότι «το 10% ίσως και παραπάνω της παραγωγής φαρμάκων της Ευρώπης γίνεται από την Ελλάδα», ενώ υπογράμμισε πως η χώρα έχει διπλασιάσει το ποσοστό των εξαγωγών και είναι «πολύ πιο εξωστρεφής» σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο.
«Η Ελλάδα σήμερα θεωρείται από τις χώρες που αναπτύσσονται σημαντικά γρηγορότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης παράλληλα με τη μείωση δημοσίου χρέους», ανέφερε, σημειώνοντας ότι έτσι δημιουργείται χώρος για αυξήσεις πραγματικών μισθών και σταδιακή σύγκλιση.
Για τον πρωτογενή τομέα αναγνώρισε ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια, αναφέροντας ως παράδειγμα την ανάγκη για «αναδιάρθρωση καλλιεργειών» ώστε να αυξηθεί η παραγωγικότητα.
«Δεν λέω να γίνουμε Ολλανδία… και όμως… θερμοκήπια για παράδειγμα, τρόποι καλλιέργειας», υπογράμμισε, προτρέποντας να υιοθετηθούν «θετικά πράγματα από τους ευρωπαίους εταίρους μας».
Στο πεδίο της ενέργειας, ο Διοικητής της ΤτΕ εκτίμησε ότι η Ελλάδα έχει «πολύ μεγάλες δυνατότητες» να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο, τόσο στην πράσινη μετάβαση όσο και σε ενδιάμεσες λύσεις όπως το φυσικό αέριο.
«Χρειαζόμαστε ενδιάμεσα καύσιμα», είπε, προσθέτοντας ότι η χώρα μπορεί να παίξει ρόλο και στη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου. Αναφέρθηκε επίσης στις έρευνες για υδρογονάνθρακες, θέτοντας το ερώτημα: «Τη στιγμή δηλαδή που εισάγουμε… φυσικό αέριο ή πετρέλαιο… γιατί… να μην το βγάλουμε από τις ελληνικές θάλασσες;», διευκρινίζοντας όμως ότι κρίσιμο είναι «πότε αυτά θα φανούν στην πραγματικότητα».
Τέλος, για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών δήλωσε ότι υπάρχει «σημαντική βελτίωση το 2025 σε σχέση με το 2024», αν και το έλλειμμα παραμένει αυξημένο.
Το απέδωσε, μεταξύ άλλων, στο ότι η Ελλάδα «αναπτύσσεται γρηγορότερα από τους εταίρους της» με αποτέλεσμα αυξημένες εισαγωγές, ενώ τόνισε την ανάγκη για περισσότερη παραγωγή εξαγώγιμων αγαθών και «υποκατάστασης εισαγωγών», φέρνοντας ως παράδειγμα και το ενεργειακό.
Στο κλείσιμο της συνέντευξης, ερωτηθείς για την προοπτική τρίτης θητείας στην Τράπεζα της Ελλάδος, ο κ. Στουρνάρας δεν απάντησε στο αν θα επιδιωχθεί θεσμικά, αλλά ήταν σαφής για την προσωπική του επιθυμία: «Ναι. Θα ήταν μεγάλη τιμή. Αλλά δεν το αποφασίζω εγώ όμως».
Ενισχυμένη η Ευρώπη απέναντι στις ΗΠΑ
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο κ. Στουρνάρας αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, χωρίς να υιοθετεί σενάρια οικονομικού «πολέμου» με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο πλαίσιο αυτό, επανέλαβε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχωρά συστηματικά στην προετοιμασία του ψηφιακού ευρώ, με στόχο τη μείωση του κόστους συναλλαγών, την ενίσχυση της αυτονομίας στις πληρωμές και την ευρύτερη συμμετοχή των πολιτών στην ψηφιακή οικονομία.
Στη «μεγάλη εικόνα» της Ευρώπης, ο Διοικητής της ΤτΕ εμφανίστηκε καθησυχαστικός απέναντι στο ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν αμερικανικές πλατφόρμες πληρωμών ως “όπλο” απέναντι στην Ευρώπη, χαρακτηρίζοντας ένα τέτοιο σενάριο «αδιανόητο».
Παρ’ όλα αυτά, εξήγησε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προετοιμάζει το ψηφιακό ευρώ ώστε να ενισχυθεί η αυτονομία στις πληρωμές και να μειωθεί το κόστος.
«Στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα… ετοιμάζουμε το ψηφιακό ευρώ, για να μπορέσουμε, ακριβώς, να αποκτήσουμε μεγαλύτερη αυτονομία στις πληρωμές», είπε, προσθέτοντας ότι τεχνικά «είμαστε σχεδόν έτοιμοι» και αναμένουν τη συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την πολιτική απόφαση.
Ερωτηθείς για τον χρυσό που διατηρούν ευρωπαϊκές χώρες στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιβεβαίωσε ότι «πολλές ευρωπαϊκές χώρες και εμείς, ένα ποσοστό των αποθεματικών μας σε χρυσό το έχουμε στις ΗΠΑ», εξηγώντας ότι αυτό έγινε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο «για λόγους ασφαλείας».
Για υποθετικά σενάρια έντασης, σχολίασε ότι αν η κατάσταση έφτανε εκεί, «τότε αυτό είναι δευτερεύον πρόβλημα… γι’ αυτό πιστεύω δεν θα φτάσουμε εκεί».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
