Το ραντάρ των 75 εκατ. ευρώ και τα κρίσιμα συστήματα αεροναυτιλίας βάζουν σε «τροχιά απογείωσης» το νέο διεθνές Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου (Καστέλι), με ορίζοντα το φθινόπωρο του 2028 και αστερίσκο την επικείμενη απόφαση του ΣτΕ για τον λόφο Παπούρα.
Με χρονοδιάγραμμα σχεδόν 28 μηνών για την εγκατάσταση των συστημάτων αεροναυτιλίας, άναψαν οι μηχανές για την απογείωση του νέου Διεθνούς Αερολιμένας Ηρακλείου (Καστέλι).
Η προκήρυξη για την προμήθεια του ραντάρ και των κρίσιμων συστημάτων επικοινωνίας, προϋπολογισμού 75 εκατομμυρίων ευρών, ανοίγει τον δρόμο για να φτάσουμε στα θυρανοίξια το φθινόπωρο του 2028, με αστερίσκο την επικείμενη συζήτηση στο ΣτΕ για το μνημείο που αποκαλύφθηκε στον λόφο Παπούρα.
Όλη η προετοιμασία για την εγκατάσταση του ραντάρ και των ραδιοβοηθημάτων του αεροδρομίου από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) πάγωσε πριν σχεδόν δύο χρόνια, όταν, κατά τη διάρκεια των εργασιών στον λόφο 24, εντοπίστηκαν σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Η καθυστέρηση ναρκοθέτησε το χρονοδιάγραμμα για την εμπορική λειτουργία του αεροδρομίου, ενώ το υφιστάμενο «Νίκος Καζαντζάκης» έχει προ πολλού εξαντλήσει τις δυνατότητές του, ξεπερνώντας το 2025 για πρώτη φορά τους 10 εκατ. επιβάτες.
Το νέο διεθνές αεροδρόμιο Ηρακλείου θα έχει ολοκληρωθεί κατασκευαστικά το φετινό φθινόπωρο και εντός του 2027 θα είναι έτοιμο για δοκιμαστικές πτήσεις. Για να ξεπεραστούν οι χρονοβόρες διαδικασίες του δημοσίου και να συρρικνωθεί ο «κενός» χρόνος, κατά τον οποίο το αεροδρόμιο θα είναι μεν έτοιμο αλλά θα μένει καθηλωμένο ελλείψει ραντάρ -που μπορεί να εγείρει και αιτήματα αποζημίωσης-, ο διαγωνισμός ανατέθηκε στον παραχωρησιούχο.
Η τροποποίηση της 30ετούς σύμβασης παραχώρησης τον περασμένο Δεκέμβριο άνοιξε τον δρόμο, ώστε ο διαγωνισμός να «τρέξει» με ρυθμούς ιδιωτικού τομέα. Τον διαγωνισμό για τα συστήματα αεροναυτιλίας ανέλαβε να κάνει για λογαριασμό της ΥΠΑ η Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης Α.Ε., στην οποία μετέχουν το ελληνικό δημόσιο (45,9%), ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (32,46%) και ο ινδικός όμιλος GMR (21,64%).
Τις προδιαγραφές των συστημάτων θα τις καθορίσει η ΥΠΑ, η οποία θα δίνει και τις τελικές εγκρίσεις, ενώ η «αμοιβή» του ΔΑΗΚ θα ανέλθει σε 5,8 εκατ. ευρώ.
Το χρονοδιάγραμμα του διαγωνισμού
Προκειμένου να μην χαθεί άλλος χρόνος, έχοντας προχωρήσει στην προετοιμασία του διαγωνισμού, η διοίκηση του ΔΑΗΚ προέβη το προηγούμενο διάστημα και σε συζητήσεις με πιθανούς προμηθευτές.
Ο ανοιχτός διαγωνισμός, με πρώτο ορόσημο την εκδήλωση πρόθεσης συμμετοχής στις 20/02/2026, αφορά στον σχεδιασμό, την προμήθεια, τη δοκιμή, την εγκατάσταση, την ολοκλήρωση/διασύνδεση, την υλοποίηση και τη συντήρηση -αποκλειστικά στο πλαίσιο της εγγύησης- των συστημάτων αεροναυτιλίας του υπο κατασκευή αεροδρομίου Ηρακλείου Κρήτης.
Ειδικότερα, πρόκειται για τα συστήματα επικοινωνιών, πλοήγησης + RVR και επιτήρησης + MLAT + A-SMGCS, τον εφεδρικό Πύργο Ελέγχου, τον προσομοιωτή Πύργου Ελέγχου, τα μετεωρολογικά συστήματα κ.ά. Περιλαμβάνονται και όλες οι συναφείς υπηρεσίες ασφάλειας, εκπαίδευσης, αξιολόγησης συμμόρφωσης και/ή λοιπών υποστηρικτικών υπηρεσιών, που αφορούν τα υποσυστήματα των παραπάνω συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων προτάσεων για ανταλλακτικά.
Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 75 εκατ. ευρώ, τα οποία αποτελούν υποχρέωση του ελληνικού δημοσίου. Αφού δοθούν στους ενδιαφερόμενους τα έγγραφα της σύμβασης και γίνουν στις αρχές Μαρτίου οι επιτόπιες επισκέψεις των ενδιαφερόμενων, η προθεσμία για την εκδήλωση δεσμευτικού ενδιαφέροντος είναι η 24η Απριλίου 2026. Η διάρκεια του έργου προμήθειας και εγκατάστασης των συστημάτων αεροναυτιλίας είναι το ανώτερο 27,5 μήνες.
Ένας μήνας μετάθεση για το ΣτΕ
Έχοντας ήδη έρθει αντιμέτωπος με μία διετή παράταση, εξαιτίας της τροποποίησης του σχεδιασμού ώστε να ανταποκριθεί σε υψηλότερη επιβατική κίνηση, ο νέος αερολιμένας έχει ήδη χάσει το ορόσημο του Φεβρουαρίου του 2027. Η αποκάλυψη αρχαιολογικών ευρημάτων στον λόφο 24 (Παπούρα), όπου έχει εξαρχής χωροθετηθεί το ραντάρ, έφερε νέα καθυστέρηση λόγω των ανασκαφικών εργασιών.
Ως σήμερα οι σχετικές δαπάνες (μηχανήματα και προσωπικό) έχουν ανέλθει σε 15,5 εκατ. και βαρύνουν το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων.
Για να κλειδώσει η θέση του ραντάρ -που αποτελεί την καρδιά κάθε αεροδρομίου- αλλά και να κριθεί η τύχη του μνημείου, που αποτελεί μοναδικό αρχιτεκτόνημα της μινωικής εποχής, χρειάστηκε μελέτη 200 εναλλακτικών σημείων από την ΥΠΑ.
Όμως κανένα δεν κρίθηκε ως κατάλληλο. Έτσι, με απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), δόθηκε το πράσινο φως για τη συνύπαρξη ραντάρ και αρχαίων, με την αποκατάσταση, κατά το δυνατόν, του σχήματος του λόφου και του ευρύτερου τοπίου.
Αυτό δεν βρίσκει, όμως, σύμφωνους συλλόγους αρχαιολόγων και τον δήμο Μινώα Πεδιάδος που έχουν προσφύγει στο ΣτΕ. Η σχετική συζήτηση μετατέθηκε από τις αρχές Φεβρουαρίου στις 4 Μαρτίου. Παρότι εκτιμάται ότι δεν θα φέρει ανατροπές, κανείς δεν μπορεί να προδικάσει την απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου.
Πάντως, δρομολογώντας τις διαδικασίες για την εγκατάσταση των συστημάτων αεροναυτιλίας, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, ενέκρινε πριν ένα μήνα χρηματοδότηση 38,9 εκατ. ευρώ.
Αυτά προορίζονται για εργασίες για τον νέο χωροταξικό και λειτουργικό σχεδιασμό του Πύργου Ελέγχου, εργασίες στην περιοχή του επίμαχου λόφου Παπούρα, καθώς και μια σειρά συμπληρωματικών εργασιών για την υδροδότηση και τον βιολογικό καθαρισμό.
Επίσης, θα γίνουν μελέτες διαμόρφωσης των υποδομών εξυπηρέτησης εξοπλισμού αεροναυτιλίας εντός του χώρου του αεροδρομίου, της χωροθέτησης του εφεδρικού Πύργου Ελέγχου, των χωματουργικών εργασιών διαμόρφωσης του επιπέδου τοποθέτησης του εξοπλισμού, των κτηριακών εγκαταστάσεων μόνιμων συστημάτων αεροναυτιλίας, των εργασιών διαμόρφωσης και περίφραξης του περιβάλλοντος χώρου στους λόφους 24, 28 και του δρόμου πρόσβασης στη περιοχή του λόφου 28.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
