Οι καρδιαγγειακές παθήσεις εξακολουθούν να αποτελούν την κύρια αιτία πρόωρου θανάτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με περίπου 1,7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως και οικονομική επιβάρυνση που εκτιμάται στα 282 δισ. ευρώ. Ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς άμεση δράση, το κόστος και οι επιπτώσεις αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά έως το 2050.
Στην Ελλάδα, τα καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένουν η βασική αιτία θανάτου για άνδρες και γυναίκες.
Παράγοντες όπως το υψηλό ποσοστό καπνίσματος, η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, η παχυσαρκία, αλλά και η αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση και ηχορύπανση, εντείνουν τους κινδύνους, καθιστώντας την πρόληψη ακόμη πιο επιτακτική.
Τα στοιχεία αυτά ανέδειξε ο καθηγητής Καρδιολογίας του ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ), κ. Κωνσταντίνος Τούτουζας, σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο περιθώριο των Πανελλήνιων Σεμιναρίων των Ομάδων Εργασίας της ΕΚΕ, που πραγματοποιούνται στη Θεσσαλονίκη.
Ευρωπαϊκό σχέδιο για την πρόληψη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε πρόσφατα το EU Safe Hearts Plan, την πρώτη ολοκληρωμένη στρατηγική για την πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των καρδιαγγειακών παθήσεων.
Το σχέδιο δίνει έμφαση στην πρόληψη, την αντιμετώπιση παραγόντων κινδύνου όπως το κάπνισμα και η ανθυγιεινή διατροφή, αλλά και στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών εργαλείων για τη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία.
Σύμφωνα με τον κ. Τούτουζα, η ΕΚΕ έχει καταθέσει προτάσεις για την ενίσχυση των προγραμμάτων πρόληψης, την κάλυψη νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών, τη δημιουργία Κέντρων Καρδιαγγειακής Αποκατάστασης και δράσεις ενημέρωσης του κοινού.
Παράλληλα, προτείνεται η ένταξη μαθημάτων πρόληψης και προαγωγής υγείας στα σχολεία.
«Στόχος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας είναι ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Καρδιαγγειακών Νοσημάτων, με τη στήριξη της Πολιτείας, ώστε να μειωθεί ουσιαστικά η θνητότητα και η νοσηρότητα τα επόμενα χρόνια προς όφελος της κοινωνίας», σημειώνει ο κ. Τούτουζας.
Οι προτάσεις της ΕΚΕ
Η ΕΚΕ εισηγείται την υποχρεωτική εφαρμογή θρομβόλυσης σε απομακρυσμένες περιοχές και τη θεσμοθέτηση της Καρδιακής Αποκατάστασης για ασθενείς μετά από έμφραγμα ή μεγάλες επεμβάσεις.
Ο κ. Τούτουζας επισημαίνει ότι η θρομβόλυση σε περιοχές χωρίς Αιμοδυναμικό Τμήμα μπορεί να σώσει ζωές, καθώς η έγκαιρη επαναιμάτωση του μυοκαρδίου αποτελεί θεμέλιο της θεραπείας του οξέος εμφράγματος.
Οι ασθενείς που προσέρχονται εντός 12 ωρών από την έναρξη των συμπτωμάτων πρέπει να λαμβάνουν άμεσα θεραπεία επαναιμάτωσης, είτε με αγγειοπλαστική είτε με ινωδολυτική θεραπεία.
Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με διεθνείς οδηγίες και επιστημονικά δεδομένα, προλαμβάνει κατά μέσο όρο 30 πρώιμους θανάτους ανά 1.000 ασθενείς όταν εφαρμόζεται εντός έξι ωρών. Η προνοσοκομειακή εφαρμογή της θρομβόλυσης, όπου υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές, θεωρείται βέλτιστη πρακτική.
Εξειδικευμένο προσωπικό μπορεί να αξιολογεί το ηλεκτροκαρδιογράφημα επί τόπου ή απομακρυσμένα, με στόχο τη χορήγηση του φαρμάκου εντός 10 λεπτών από τη διάγνωση. Μετά τη θρομβόλυση, ο ασθενής πρέπει να μεταφέρεται άμεσα σε νοσοκομείο με Αιμοδυναμικό Τμήμα για στεφανιογραφία εντός 24 ωρών.
Η ΕΚΕ προτείνει, επίσης, την εκπαίδευση γενικών ιατρών και παθολόγων στις στρατηγικές επαναιμάτωσης, καθώς και την αξιοποίηση της τηλεϊατρικής για συνεχή υποστήριξη και καθοδήγηση των γιατρών που διενεργούν θρομβόλυση σε απομακρυσμένες περιοχές. Η πρόταση έχει ήδη υποβληθεί στο Υπουργείο Υγείας, με την ΕΚΕ να αναμένει σύντομα θετικές εξελίξεις.
«Τέλος, ιδιαίτερα σημαντική θεωρούμε τη θεσμοθέτηση της Καρδιακής Αποκατάστασης μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου και μείζονες επεμβάσεις όπως by pass ή TAVI.
Οι ασθενείς πρέπει να συμμετέχουν σε ολοκληρωμένα προγράμματα αποκατάστασης με τη συνεργασία εξειδικευμένων ιατρών και φυσικοθεραπευτών, για μια ολιστική αντιμετώπιση της υγείας τους», καταλήγει ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας.