Τα μέλη της Συμμαχίας για τη Μείωση της Σπατάλης Τροφίμων στην Ελλάδα προχωρούν σε συντονισμένη εκστρατεία ενημέρωσης και δράσης κατά τη διάρκεια της εβδομάδας 29 Σεπτεμβρίου έως 5 Οκτωβρίου 2025.
Η 29η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον ΟΗΕ ως Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τις Απώλειες και τη Σπατάλη Τροφίμων. Στόχος της ημέρας αυτής είναι η ανάδειξη των σοβαρών επιπτώσεων του φαινομένου σε περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, καθώς και η ενίσχυση των παγκόσμιων προσπαθειών για την επίτευξη του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης 12.3, που προβλέπει μείωση της σπατάλης κατά 50% έως το 2030.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η μείωση της σπατάλης τροφίμων αποτελεί βασική προτεραιότητα για την καλύτερη αξιοποίηση των παραγόμενων τροφίμων, την αντιμετώπιση της επισιτιστικής ανασφάλειας, τη βελτίωση της διατροφής, τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τη διαχείριση των περιορισμένων φυσικών πόρων.
Η ΕΚΠΟΙΖΩ, σε ανακοίνωσή της, υπογραμμίζει την ανάγκη εντατικοποίησης των προσπαθειών από όλους τους φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Απευθύνει κάλεσμα για δράση σε παραγωγούς, επιχειρήσεις, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, καθώς και σε κάθε καταναλωτή ξεχωριστά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη θεσπίσει νομικά δεσμευτικούς στόχους για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων έως το 2030. Τα κράτη-μέλη καλούνται να εφαρμόσουν αποτελεσματικές δημόσιες πολιτικές και να ενισχύσουν τη συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών.
Στην Ελλάδα, 85 συνεργαζόμενοι φορείς, επιχειρήσεις, οργανώσεις και πανεπιστήμια έχουν συστρατευθεί στη Συμμαχία για τη Μείωση της Σπατάλης Τροφίμων, η οποία λειτουργεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Τα μέλη της Συμμαχίας υλοποιούν πρωτοβουλίες με σημαντικό περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα. Δίνεται έμφαση στην ενημέρωση, την εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία, με προτεραιότητα στην πρόληψη και την αξιοποίηση των τροφίμων για ανθρώπινη κατανάλωση μέσω δωρεών και στήριξης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Παράλληλα, η Συμμαχία καταθέτει προτάσεις προς τις αρμόδιες Αρχές για τη διαμόρφωση και εφαρμογή δημόσιας πολιτικής γύρω από το ζήτημα.
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, «η σπατάλη τροφίμων μάς αφορά όλους. Είμαστε όλοι μέρος της λύσης. Ως ενεργοί πολίτες, δεδομένου μάλιστα ότι το 50% της συνολικής σπατάλης τροφίμων συντελείται στα νοικοκυριά, καλούμαστε να συμβάλλουμε στη συλλογική προσπάθεια. Αρκεί και μόνο η υιοθέτηση ορισμένων απλών πρακτικών στην καθημερινότητά μας, ενώ μειώνοντας τη σπατάλη τροφίμων εξοικονομούμε χρήματα και παράλληλα συμβάλλουμε στον μετριασμό της κλιματικής κρίσης».
Η ΕΚΠΟΙΖΩ παρουσιάζει στοιχεία σχετικά με το θέμα. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, πάνω από 59 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων σπαταλώνται ετησίως σε όλη την αλυσίδα αξίας, με το ετήσιο κόστος να ανέρχεται σε 132 δισ. ευρώ. Πάνω από το 54% αυτής της σπατάλης πραγματοποιείται στα νοικοκυριά (Ευρωπαϊκή Επιτροπή / Eurostat, 2024).
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 8-10% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σχετίζεται με τη σπατάλη τροφίμων (IPCC, 2019).
Στην Ελλάδα, η ετήσια σπατάλη τροφίμων ξεπερνά τους 2 εκατομμύρια τόνους, ενώ το 11,2% του πληθυσμού αντιμετωπίζει επισιτιστική ανασφάλεια (ΕΛΣΤΑΤ, 2024).
Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας καλεί τους καταναλωτές να συμβάλουν σε ένα πιο βιώσιμο και δίκαιο σύστημα τροφίμων.
Σύμφωνα με τον FAO, το 13% των τροφίμων παγκοσμίως - 1,25 δισεκατομμύρια τόνοι - χάθηκαν μετά τη συγκομιδή και πριν φτάσουν στα ράφια το 2021. Το 19% των τροφίμων - 1,05 δισεκατομμύρια τόνοι - σπαταλήθηκε από νοικοκυριά, υπηρεσίες εστίασης και λιανικό εμπόριο το 2022.
Τα νοικοκυριά ευθύνονται για το 60% της παγκόσμιας σπατάλης τροφίμων, ενώ το 28,9% του παγκόσμιου πληθυσμού αντιμετώπιζε επισιτιστική ανασφάλεια το 2023. Ένας στους έντεκα ανθρώπους ήρθε αντιμέτωπος με την πείνα το ίδιο έτος.
Η απώλεια και η σπατάλη τροφίμων ευθύνονται για το 8-10% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.
Το πρόβλημα έχει και κοινωνικές διαστάσεις: το 2023, στην ΕΕ το 8,5% των πολιτών δεν είχε τη δυνατότητα για ένα γεύμα με κρέας, ψάρι ή ισοδύναμο χορτοφαγικό κάθε δεύτερη μέρα. Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 11,2%, ενώ για τα φτωχά νοικοκυριά έφτασε το 34,4%.
Η οργάνωση των καταναλωτών προτείνει:
1. Να αγοράζουμε μόνο όσα πραγματικά χρειαζόμαστε.
2. Να αποθηκεύουμε σωστά τα περισσεύματα τροφίμων, διατηρώντας τα στο ψυγείο ή στην κατάψυξη για μελλοντική χρήση.
3. Να ενημερωνόμαστε για τις ετικέτες ημερομηνιών: η ένδειξη «ανάλωση έως» αφορά την ασφάλεια, ενώ η «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» σχετίζεται με την ποιότητα.
4. Να δωρίζουμε τρόφιμα που δεν καταναλώνουμε σε τοπικές τράπεζες τροφίμων, οργανώσεις ή να τα μοιραζόμαστε με άλλους.
Όπως αναφέρεται, «η πρόσβαση στην τροφή αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα. Ενώνουμε τις δυνάμεις μας για να προάγουμε την κοινωνική συνοχή και την αλληλεγγύη ώστε όλοι οι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση στην τροφή σε όλο τον κόσμο».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
