«Μάχη» επιχειρηματικών ομίλων για το δεύτερο FSRU στην Ελλάδα

Η «μάχη» για το ποιος θα προχωρήσει πρώτος στην υλοποίηση δεύτερου FSRU στην Ελλάδα, μετά από εκείνο της Gastrade στην Αλεξανδρούπολη, φαίνεται πως κορυφώνεται, με τις επαφές των τελευταίων 24ώρων στην Ουάσιγκτον να εντείνουν τον ανταγωνισμό για το ποιος τελικά θα προχωρήσει άμεσα από τη θεωρία στην πράξη.

Εξάλλου, ήταν εξαρχής γνωστό πως το στοίχημα των επαφών ελληνικών ενεργειακών εταιρειών με αμερικανικούς κολοσσούς στο πλαίσιο της ημερίδας Transatlantic Gas Security Summit, δε θα αφορούσε μόνο την εξασφάλιση μακροχρόνιων συμβολαίων LNG και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του Κάθετου Διάδρομου, αλλά και την προσέλκυση τραπεζικής χρηματοδότησης για δεύτερο FSRU.

Άλλωστε, για να υποστηρίξουμε ένα σημαντικό μερίδιο στο κενό που θα αφήσει πίσω του το ρωσικό αέριο θα πρέπει να έχουμε και τις ανάλογες υποδομές.

Η Ελλάδα διεκδικεί μερίδιο στην «τρύπα» που αφήνει το ρωσικό αέριο

Σήμερα, το ελληνικό σύστημα φυσικού αερίου διαθέτει δύο βασικές πύλες εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η πρώτη είναι ο τερματικός σταθμός LNG στη Ρεβυθούσα, ο οποίος εδώ και χρόνια αποτελεί τον βασικό κορμό τροφοδοσίας της χώρας, ενώ η δεύτερη είναι το FSRU Αλεξανδρούπολης, που έχει ήδη ενταχθεί στο σύστημα και ενισχύει καθοριστικά τη δυναμικότητα εισαγωγών.

Η απόφαση της Ευρώπης για μπλόκο στο ρωσικό φυσικό αέριο από το 2027 θα έχει ως αποτέλεσμα ένα κενό περίπου 35 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου στη γηραιά ήπειρο έως το 2030, εκ των οποίων σήμερα περίπου τα μισά καλύπτονται από ρωσικό αέριο.

Η αντικατάσταση αυτών των ποσοτήτων, σε συνδυασμό με τις νέες ανάγκες και την αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης από την Ουκρανία μετά το τέλος του πολέμου, καθιστά σαφές πως οι υφιστάμενες υποδομές στη χώρα μας δεν επαρκούν.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, θα απαιτηθεί η ανάπτυξη ενός επιπλέον FSRU στην Ελλάδα πέρα από αυτό της Αλεξανδρούπολης, ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής δυναμικότητα για τις αυξημένες ροές LNG προς τις περιφερειακές αγορές, σε μία περίοδο που επιχειρούμε να αποτελέσουμε βασική πύλη εισόδου για το αμερικανικό LNG.

Κατά καιρούς έχουν τεθεί στο τραπέζι προτάσεις από διάφορες εταιρείες για τέτοιου είδους έργα. Πρόκειται για τη δεύτερη μονάδα του FSRU στην Αλεξανδρούπολη από την Gastrade, το FSRU της Θεσσαλονίκη που προωθεί η Helleniq Energy, καθώς και το έργο Διώρυγα Gas του ομίλου Motor Oil στην Κόρινθο, το οποίο πρόσφατα απεντάχθη από τον δεκαετές προγραμματισμό του ΔΕΣΦΑ.

Παράλληλα, εδώ και καιρό ακούγεται και η πρόθεση της Atlantic See LNG Trade να κάνει ένα ανάλογο έργο, κάτι που επιβεβαιώθηκε από τις δηλώσεις του Αλέξανδρου Εξάρχου στην Ουάσιγκτον. 

Ωστόσο, αυτή τη στιγμή η μεγάλη «μάχη» στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού διεξάγεται ανάμεσα στη Gastrade και την Atlantic, καθεμία από τις οποίες φιλοδοξεί, μέσω των εκεί επαφών της, να είναι εκείνη που θα προχωρήσει το έργο.

Τα σχέδια Gastrade για δεύτερο FSRU στη Θράκη

Τα σχέδια της Gastrade για το δεύτερο FSRU στην Αλεξανδρούπολη, έχοντας ως βασικό όπλο την τεχνογνωσία, έκανε γνωστά τον Δεκέμβριο ο Δημήτριος Κοπελούζος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου Κοπελούζου, σε συνάντηση με δημοσιογράφους.

Μέσω του εγχειρήματος αυτού, η εταιρεία στοχεύει στις αγορές του Κάθετου Διαδρόμου, διεκδικώντας, μεταξύ άλλων, σημαντικό μερίδιο της ζήτησης που θα προκύψει, 

Το κόστος του δεύτερου FSRU εκτιμάται ότι θα φτάσει τουλάχιστον τα 650 εκατ. ευρώ, ενώ σε αντίθεση με το υφιστάμενο (το οποίο κόστισε 489 εκατ. ευρώ και επιδοτήθηκε με 226 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ) δεν προβλέπεται να λάβει ευρωπαϊκή επιδότηση.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, Κωνσταντίνος Σιφναίος, πρόσφατα κατά την ξενάγηση δημοσιογράφων στο FSRU Αλεξανδρούπολης, χωρίς ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη, όλα τα έργα υποδομής απαιτούν μακροχρόνιες συμβάσεις δέσμευσης δυναμικότητας για να καταστούν βιώσιμα.

Όπως είχε κάνει τότε γνωστό, η εταιρεία βρισκόταν εδώ και καιρό σε συζητήσεις με αμερικανικά χρηματοδοτικά ιδρύματα, όπως η DFC και η EXIM, τα οποία είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον να συμμετέχουν στο έργο είτε χρηματοδοτικά είτε μετοχικά.

Άλλωστε, στην ευδοκίμηση των συζητήσεων αυτών αποσκοπούσε η παρουσία του κ. Σιφναίου στην Ουάσιγκτον.

Αξίζει να σημειώσουμε πως η κατασκευή του δεύτερου FSRU προβλέπεται σε απόσταση περίπου 8 χιλιομέτρων από τον υφιστάμενο τερματικό. Η άδεια έχει εκδοθεί από το 2022, οι περιβαλλοντικοί όροι εγκρίθηκαν πρόσφατα, ενώ η πιθανή έναρξη λειτουργίας του τοποθετείται εντός του 2028, εφόσον, βέβαια, η τελική επενδυτική απόφαση ληφθεί έως το πρώτο τρίμηνο του 2027.

Σύμφωνα με τον κ. Σιφναίο, το έργο συγκεντρώνει σημαντικά πλεονεκτήματα, μεταξύ των οποίων, η στρατηγική του θέση, η άμεση εγγύτητα στον TAP, η κοινωνική αποδοχή αλλά και η τεχνογνωσία της εταιρείας από τη λειτουργία του πρώτου FSRU.

Αξίζει να σημειώσουμε πως το νέο FSRU θα είναι μεγαλύτερης δυναμικότητας από εκείνο της Αλεξανδρούπολης, ενώ θα έχει καθαρά εξαγωγικό χαρακτήρα με στόχο κυρίως τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως Ουγγαρία, Σλοβακία, Ουκρανία και Μολδαβία.

Με τους τερματικούς σταθμούς της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, η εξαγωγική δυνατότητα της χώρας μας παραμένει περιορισμένη στα περίπου 2 bcm ετησίως. Η προσθήκη ενός δεύτερου FSRU θα μπορούσε να ανεβάσει τη συνολική εξαγωγική ικανότητα στα 7 bcm, καθιστώντας τη χώρα ουσιαστικό ενεργειακό κόμβο για την ευρύτερη περιοχή.

Ενδεικτικά, 50-60 φορτία LNG μεταφράζονται σε έσοδα περίπου 2 δισ. δολαρίων ετησίως, ή 30 δισ. δολάρια σε βάθος 15ετίας. Σε αντίθεση με το έργο της Αλεξανδρούπολης, πάντως, για το FSRU Θράκης ενδέχεται να μη χρειαστεί market test.

Στον σχεδιασμό του δεύτερου FSRU εξετάζεται διασύνδεση είτε με τον TAP είτε με το ΕΣΦΑ, ενισχύοντας περαιτέρω τη διασυνδεσιμότητα με τα Δυτικά Βαλκάνια και την Ιταλία.

Βλέψεις Εξάρχου για δύο FSRU

Την ίδια στιγμή στην Ουάσιγκτον βρίσκεται και η Atlantic SEE LNG Trade, κοινοπραξία του Ομίλου AKTOR και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, όπου δε στοχεύει μόνο στην εξασφάλιση μακροχρόνιων συμβολαίων LNG (όπως και έγινε), αλλά και στην υλοποίηση δύο FSRU.

Στο περιθώριο του Transatlantic Gas Security Summit η Atlantic SEE LNG Trade κλείδωσε μακροχρόνιες συμφωνίες πώλησης αμερικανικού LNG (έως 20 έτη), οι οποίες καλύπτουν ένα ευρύ γεωγραφικό τόξο, γεγονός που υποδηλώνει ότι μέσω Ελλάδας το LNG θα κατευθύνεται και σε αγορές πέραν του στενού άξονα του Κάθετου Διαδρόμου.

Συγκεκριμένα, η εταιρεία θα προμηθεύει με LNG:

• Tην δημόσια εταιρεία Bulgargaz της Βουλγαρίας με 1,5 bcm/έτος.
• Την Naftogaz  της Ουκρανίας με 1 bcm/έτος. 
• Tο Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας της Αλβανίας με έως και 1 bcm/έτος. 
• Τις Aluminij Industries και M.T. Abraham group  της Βοσνίας - Ερζεγοβίνης με 0,5 bcm/έτος.

Ωστόσο, οι συμφωνίες αυτές, σύμφωνα με δηλώσεις του κ. Εξάρχου από την Ουάσιγκτον, περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων, δύο νέα FSRU εκ των οποίων το ένα στην Ελλάδα (και το άλλο στην Αλβανία), για το οποίο δε χρειάζεται επιδότηση.

Όπως σημείωσε ο κ. Εξάρχου σε συνέντευξή του στο mononews.gr:  «Η Atlantic θα κάνει 2 FSRU το ένα εκτός Ελλάδας αλλά θα χρειαστεί και στην Ελλάδα. Εμείς δεν θέλουμε επιδότηση. Αυτό που χρειάζεται ένα τέτοιο σχέδιο για να είναι βιώσιμο είναι  μακροχρόνιες συμφωνίες και αυτές τις έχουμε».

«Ήδη, η Atlantic SEE LNG Trade αξιολογεί τη συμμετοχή της σε διάφορα έργα ενεργειακών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή, τα οποία κρίνονται ως απαραίτητα για την πλήρη ανάπτυξη του κάθετου διαδρόμου όπως πλωτές μονάδες αποθήκευσης και αεριοποίησης LNG (FSRU), έργα ενίσχυσης χωρητικότητας υφιστάμενων αγωγών αερίου (ή και νέων αγωγών αερίου ακόμη), καθώς και μονάδων παραγωγής ενέργειας με φυσικό αέριο.

Και αυτό γιατί οι μακροχρόνιες συμβάσεις αγοραπωλησίας, πέρα από σταθερές και προβλέψιμες τιμές, εξασφαλίζουν σταθερή ζήτηση η οποία διανοίγει προοπτικές για νέα έργα υποδομών ώστε το LNG να καλύψει όλο και περισσότερες ενεργειακές ανάγκες στην ευρύτερη περιοχή», αναφέρεται σε επίσημη ανακοίνωση της Atlantic See LNG Trade.

Θυμίζουμε πως ο κ. Εξάρχου είχε βρεθεί ξανά στον Λευκό Οίκο τον Δεκέμβριο, όπου ήρθε σε επαφή με αμερικανούς αξιωματούχους σχετικά με τη μεγιστοποίηση της μεταφοράς αμερικανικού LNG και σε άλλες χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όχι μόνο στην Ουκρανία και τη Ρουμανία, όπως προέβλεπαν οι συμφωνίες που υπογράφηκαν τον Νοέμβριο στο περιθώριο της P-TEC στο Ζάππειο.

Μάλιστα, όπως είχε αναφέρει σε συνέντευξή του στο Bloomberg, η χώρα χρειάζεται δεύτερη FSRU πριν από το 2030. «Η δυναμικότητα της Ρεβυθούσας και της νέας μονάδας στην Αλεξανδρούπολη, που θα λειτουργήσει από το 2026, φτάνει συνολικά τα 2 δισ. κυβικά μέτρα, τη στιγμή που οι ανάγκες της περιοχής για αμερικανικό LNG θα ξεπεράσουν τα 11-13 bcm από το 2027 και μετά», είχε πει.