Ο πληθωρισμός στις Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψε ισχυρή άνοδο τον Μάιο, ωστόσο ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδειξε να παραμένει ατάραχος, παρά την πίεση που δέχεται η οικονομία από την εκτίναξη των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Οι τιμές αυξήθηκαν κατά 4,2% σε ετήσια βάση, έναντι 3,8% τον Απρίλιο, σηματοδοτώντας σημαντική επιτάχυνση λίγους μήνες πριν από τις εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του ρεπουμπλικάνου προέδρου. Παρά τα δεδομένα, ο κ. Τραμπ δήλωσε στο Οβάλ Γραφείο ότι «οι αριθμοί είναι υπέροχοι (...) αγαπάω τον πληθωρισμό», προσθέτοντας πως ο δείκτης θα «πέσει σαν βράχος» μόλις λήξει ο πόλεμος εναντίον του Ιράν.
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Ο επικεφαλής της μειοψηφίας των δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, σχολίασε ότι «ο Τραμπ είπε, στ’ αλήθεια, ‘αγαπάω τον πληθωρισμό’. Μπροστά στις κάμερες. Για να τον ακούσουν όλοι οι Αμερικανοί. Η περιφρόνησή του για εσάς δεν έχει όρια». Ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, απάντησε ότι το σχόλιο «αποσπάστηκε από το πλαίσιό του» και διαστρεβλώθηκε.
Πληθωριστικές πιέσεις από τον πόλεμο
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η εκτόξευση των τιμών συνδέεται άμεσα με τον πόλεμο και τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν, που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου. Η αντίδραση της Τεχεράνης, με το κλείσιμο του στενού του Ορμούζ, οδήγησε σε εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου και συναφών προϊόντων, όπως τα πλαστικά και τα λιπάσματα.
Ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI), που είχε σταθεροποιηθεί γύρω στο 2,4% στις αρχές του 2026, εκτινάχθηκε τον Μάρτιο, φτάνοντας σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τον Απρίλιο του 2023. Οι μισθοί αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 3,4%, με ρυθμό σαφώς χαμηλότερο από εκείνον των τιμών.
Η αύξηση των τιμών των καυσίμων κατά 40,5% σε ετήσια βάση εξηγεί μεγάλο μέρος της ανόδου, ενώ ο βασικός πληθωρισμός —χωρίς ενέργεια και τρόφιμα— διαμορφώθηκε στο 2,9%, από 2,5% τον Φεβρουάριο.
Αβεβαιότητα για τη συνέχεια
Αναλυτές διαφωνούν ως προς τη διάρκεια του φαινομένου. Η Κάθι Μποστγιάντσικ, οικονομολόγος της Nationwide, εκτιμά ότι ο πληθωρισμός έχει φτάσει στην «κορύφωσή» του και θα επιβραδυνθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2026, εφόσον υπάρξει συμφωνία με το Ιράν για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ.
Ανάλογη αισιοδοξία εκφράζει η Νάνσι Φάντεν Χάουτεν της Oxford Economics, υπογραμμίζοντας τη «μείωση των τιμών των καυσίμων» τις τελευταίες ημέρες. Αντίθετα, η Νταϊάν Σουόνκ της KPMG θεωρεί ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλός για μεγαλύτερο διάστημα, κάνοντας λόγο για «επιπεδοποίηση» και προβλέποντας ότι η Federal Reserve ίσως χρειαστεί να αυξήσει τα επιτόκια για να συγκρατήσει τις τιμές.
Η στάση της Federal Reserve
Η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ, που έχει στόχο πληθωρισμό γύρω στο 2%, εκτιμά ότι το σοκ θα είναι προσωρινό. Δεν αναμένεται να αλλάξει τα επιτόκια στην επόμενη συνεδρίαση της επιτροπής νομισματικής πολιτικής, την πρώτη υπό τον Κέβιν Γουόρς, τον οποίο ο πρόεδρος Τραμπ όρισε διάδοχο του Τζερόμ Πάουελ.
Πριν από τον διορισμό του, ο κ. Γουόρς είχε ταχθεί υπέρ μειώσεων επιτοκίων, ωστόσο οι εξελίξεις στην οικονομία καθιστούν πλέον ένα τέτοιο ενδεχόμενο ιδιαίτερα αβέβαιο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
