Αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή: συμφωνίες, απειλές και ασταθής εκεχειρία

Αναρτήσεις, δηλώσεις και διαψεύσεις διαδέχονται η μία την άλλη γύρω από τις συμφωνίες και τις απειλές στη Μέση Ανατολή, ενώ επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία για αποκλιμάκωση. Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και οι προειδοποιήσεις για ενδεχόμενο ξανακλείσιμό τους διαμορφώνουν ένα ασταθές σκηνικό που κρατά σε αγωνία τις διεθνείς αγορές.

Πέντε εβδομάδες μετά την έναρξη του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου κατά του Ιράν, η Τεχεράνη ανακοίνωσε το πλήρες άνοιγμα των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ για εμπορικά πλοία, τα οποία είχε προηγουμένως κλείσει προκαλώντας σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία.

Ωστόσο, η Ισλαμική Δημοκρατία απείλησε εκ νέου να κλείσει τα Στενά, εφόσον οι ΗΠΑ διατηρήσουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Η ανακοίνωση αυτή ήρθε μία ημέρα μετά την αρχική δήλωση για επαναλειτουργία των Στενών, που είχε χαιρετιστεί θετικά από τις αγορές και την Ουάσινγκτον.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι μια ειρηνευτική συμφωνία βρίσκεται «πολύ κοντά», προσθέτοντας πως το Ιράν συμφώνησε να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του, κεντρικό θέμα στις διαπραγματεύσεις. «Θα πάμε μαζί με το Ιράν» για να ανακτήσουμε το εμπλουτισμένο ουράνιο, ανέφερε ο Τραμπ, εκφράζοντας την πρόθεση να το μεταφέρει σύντομα στις ΗΠΑ.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, διέψευσε ότι έχει αποδεχθεί τη μεταφορά των αποθεμάτων της, προειδοποιώντας πως «αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί, τα Στενά του Ορμούζ δεν θα παραμείνουν ανοιχτά». Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ υπογράμμισε ότι τα πλοία θα διέρχονται μόνο με «την άδεια του Ιράν».

Αντίδραση των αγορών και πτώση στις τιμές του πετρελαίου

Η ανακοίνωση για το άνοιγμα των Στενών συνοδεύτηκε από σημαντική πτώση στις τιμές του πετρελαίου και άνοδο στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές χρηματαγορές. Οι επενδυτές είδαν σε αυτήν την εξέλιξη ένα πρώτο σημάδι σταθεροποίησης μετά από πέντε εβδομάδες έντονης αναταραχής.

Παράλληλα, ο Τραμπ επανέλαβε μέσω Truth Social ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα παραμείνει «πλήρως σε ισχύ» έως την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων και θα συνεχιστεί αν δεν υπάρξει συμφωνία. Οι συνομιλίες διεξάγονται υπό την αιγίδα του Πακιστάν, με στόχο έναν δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.

Κατά τη διάρκεια της πτήσης του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε πως ενδέχεται να τερματίσει την εκεχειρία με το Ιράν αν δεν επιτευχθεί μακροπρόθεσμη συμφωνία μέχρι την Τετάρτη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης του αποκλεισμού.

Εκεχειρία στον Λίβανο και προειδοποιήσεις

Για πρώτη φορά από την έναρξη των ισραηλινο-αμερικανικών επιθέσεων στο Ιράν, οι μάχες έχουν σταματήσει σε όλα τα μέτωπα. Στον Λίβανο, πολλοί εκτοπισμένοι επιστρέφουν στα σπίτια τους, παρά τις προειδοποιήσεις της ισραηλινής κυβέρνησης. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι το Ισραήλ «δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει» την αποστολή του για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.

Ο Τραμπ, που μεσολάβησε για τη δεκαήμερη εκεχειρία, δήλωσε με έντονο ύφος ότι «το Ισραήλ δεν θα βομβαρδίζει πλέον τον Λίβανο» και ότι αυτό έχει «απαγορευτεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες», καταλήγοντας με το χαρακτηριστικό «Φτάνει πια!!!».

Η κατάπαυση του πυρός ήρθε ύστερα από ενάμιση μήνα συγκρούσεων που στοίχισαν τη ζωή σε περίπου 2.300 Λιβανέζους και προκάλεσαν τον εκτοπισμό άνω του ενός εκατομμυρίου ανθρώπων. Παρά την εκεχειρία, ο ισραηλινός στρατός προειδοποιεί για ενδεχόμενες νέες εκκενώσεις, ενώ αναφέρθηκε ένας θάνατος από ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στο νότιο Λίβανο.