Η ενεργειακή μετάβαση στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας αναδεικνύεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια, αποκτώντας κεντρική θέση στον ευρωπαϊκό διάλογο για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την πράσινη οικονομία.
Η εξάρτηση του κλάδου από τα ορυκτά καύσιμα, σε συνδυασμό με τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, καθιστούν αναγκαία μια συντονισμένη και πολυεπίπεδη στρατηγική. Αυτή αποτυπώνεται στο «Όραμα 2040» και στην πρόσφατη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενεργειακή μετάβαση στον αλιευτικό τομέα.
Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο επιτακτική λόγω των οικονομικών δυσκολιών, της τεχνολογικής υστέρησης και της κοινωνικής σημασίας της αλιείας σε πολλές παράκτιες περιοχές της Ευρώπης.
Όπως δήλωσε στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων, Αντώνης Φιλιππής, «η γήρανση του αλιευτικού στόλου, τα χαμηλά περιθώρια κέρδους και η αδυναμία προσέλκυσης νέων επαγγελματιών συνθέτουν ένα περιβάλλον που περιορίζει τη δυνατότητα εκσυγχρονισμού», επισημαίνοντας ότι οι παράγοντες αυτοί καθιστούν την ενεργειακή μετάβαση ακόμη πιο απαιτητική.
Το υψηλό κόστος των νέων τεχνολογιών και η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση δυσχεραίνουν τη μετάβαση, κυρίως για την αλιεία μικρής κλίμακας, που αποτελεί σημαντικό τμήμα του ευρωπαϊκού τομέα.
Υποδομές και τεχνολογική αναβάθμιση
Η ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών στα λιμάνια θεωρείται κρίσιμη για τη χρήση καθαρών καυσίμων και τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Η αναβάθμιση των λιμενικών εγκαταστάσεων και η ενσωμάτωση φιλικών προς το περιβάλλον κινητήρων αποτελούν βασικούς άξονες της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
«Η επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης προϋποθέτει τη στενή συνεργασία μεταξύ ευρωπαϊκών θεσμών, κρατών-μελών και ιδιωτικού τομέα, με έμφαση στην κινητοποίηση επενδύσεων και στη δημιουργία αποτελεσματικών δημόσιων-ιδιωτικών συνεργασιών», ανέφερε ο κ. Φιλιππής.
Χρηματοδοτικά εργαλεία και πολιτικές στήριξης
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται σε εργαλεία όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, το πρόγραμμα «Ορίζων» και τα νέα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης, που ενισχύουν την έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογική αναβάθμιση του κλάδου.
Η διαθεσιμότητα χρηματοδότησης μέσω του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου είναι καθοριστική για την πρόοδο της μετάβασης. Παράλληλα, η τεχνολογική ετοιμότητα του στόλου και των παραγωγικών δομών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων βιωσιμότητας.
Κανονιστικές και διεθνείς προκλήσεις
Στο πρόσφατο συμβούλιο των υπουργών Γεωργίας της ΕΕ συζητήθηκε η ανάγκη για συνεκτική πολιτική που θα στηρίξει τη μετάβαση σε μοντέλο αλιείας χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Παράλληλα, τέθηκαν θέματα όπως η απλούστευση του θεσμικού πλαισίου, η διασφάλιση ισότιμου ανταγωνισμού και η ανάπτυξη αποτελεσματικών μηχανισμών χρηματοδότησης.
Ο κ. Φιλιππής υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας νέων επιχειρηματικών μοντέλων που θα ενισχύουν τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του τομέα, με αξιοποίηση της περιφερειακής συνεργασίας και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.
Ανησυχία προκαλεί η αυξανόμενη γραφειοκρατία από τη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία. Δημοσιεύματα από τη Γερμανία κάνουν λόγο για επιβάρυνση επιχειρήσεων και αρχών λόγω τροποποιήσεων στον Κανονισμό Ελέγχου Αλιείας και στον κανονισμό για την παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία.
Η εφαρμοστική πράξη για τη ζύγιση των αλιευτικών προϊόντων χαρακτηρίζεται δυσανάλογη, ενώ τίθεται ανάγκη παρεμβάσεων σε συστήματα όπως το πληροφοριακό σύστημα CATCH και η υποχρεωτική δήλωση αλιευμάτων στην ερασιτεχνική αλιεία, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις και εμπόδια.
Διεθνής διάσταση και προοπτικές
Η κατάσταση επιβαρύνεται διεθνώς λόγω των αδιεξόδων στη διαχείριση ιχθυαποθεμάτων. Η Γαλλία και η Ολλανδία ζητούν επανεκκίνηση διαπραγματεύσεων για συνολική συμφωνία σχετικά με το απόθεμα σκουμπριού στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό.
Η έλλειψη κοινής στρατηγικής έχει οδηγήσει σε επιδείνωση των αποθεμάτων, με σοβαρές κοινωνικοοικονομικές συνέπειες, ενισχύοντας την ανάγκη πολυμερούς συνεργασίας και κοινών κανόνων διαχείρισης.
Όπως τόνισε ο κ. Φιλιππής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ενεργειακή μετάβαση, η απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου και η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας αποτελούν αλληλένδετες προκλήσεις. Η επιτυχής αντιμετώπισή τους θα καθορίσει την πορεία της ευρωπαϊκής αλιείας και υδατοκαλλιέργειας τα επόμενα χρόνια, με στόχο τη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τομέα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
