Η Αυστραλία και η Ευρωπαϊκή Ένωση υπέγραψαν στην Καμπέρα ευρεία συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων, με στόχο την ενίσχυση του διμερούς εμπορίου, παρά τις έντονες αντιδράσεις ευρωπαίων αγροτών.
Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης επίσκεψης της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην Αυστραλία, ενώ οι δύο πλευρές βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενη αβεβαιότητα λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι δύο εταίροι δεσμεύτηκαν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στην άμυνα και να διευκολύνουν την ευρωπαϊκή πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά της Ωκεανίας.
Οι Βρυξέλλες και η Καμπέρα επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις εξαγωγικές τους αγορές, περιορίζοντας τις πιέσεις που δέχονται από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η ΕΕ αποτελεί σήμερα τον τρίτο σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Αυστραλίας και τη δεύτερη πηγή άμεσων ξένων επενδύσεων.
«Η ΕΕ και η Αυστραλία μπορεί γεωγραφικά να είναι πολύ απομακρυσμένες, αλλά δεν θα μπορούσαμε να βρισκόμαστε πιο κοντά ως προς το όραμά μας για τον κόσμο», δήλωσε η κ. φον ντερ Λάιεν.
Από την πλευρά του, ο αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι τόνισε: «Αυτή είναι σημαντική στιγμή για τη χώρα μας, εξασφαλίζουμε συμφωνία με τη δεύτερη οικονομία του κόσμου».
Συμβιβασμοί και επιπτώσεις
Οι διαφωνίες για τις προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης και την πρόσβαση των αυστραλών παραγωγών βοδινού στην ευρωπαϊκή αγορά ξεπεράστηκαν, επιτρέποντας την ολοκλήρωση της συμφωνίας ύστερα από οκτώ χρόνια διαπραγματεύσεων.
Ο συμβιβασμός προβλέπει ότι οι αυστραλοί παραγωγοί θα μπορούν να χρησιμοποιούν τον όρο «prosseco» στην εγχώρια αγορά, αλλά θα τον αποσύρουν από τις εξαγωγές τους μέσα σε δέκα χρόνια.
Παράλληλα, θα επιτραπεί η χρήση άλλων προστατευόμενων ονομασιών, όπως «φέτα» και «gruyère», εφόσον χρησιμοποιούνται ήδη για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες θα επωφεληθούν από την αύξηση του φορολογικού ορίου για τα πολυτελή οχήματα στην Αυστραλία, γεγονός που θα επιτρέψει την απαλλαγή των τριών τετάρτων των ηλεκτρικών οχημάτων από φόρους.
Η ΕΕ αναμένει αύξηση των εξαγωγών της στην Αυστραλία κατά ένα τρίτο την επόμενη δεκαετία, ενώ στους τομείς των γαλακτοκομικών και της αυτοκινητοβιομηχανίας η άνοδος εκτιμάται στο 50%.
Ποσοστώσεις και αντιδράσεις
Η ποσόστωση για το αυστραλιανό βοδινό που θα εισέρχεται στην ΕΕ θα δεκαπλασιαστεί την επόμενη δεκαετία, φθάνοντας τους 30.600 τόνους, εκ των οποίων το 55% αφορά κρέας ζώων εκτρεφόμενων με γρασίδι.
Το υπόλοιπο 45% θα επωφελείται από μειωμένους δασμούς 7,5%. Μόλις το ένα τρίτο αυτής της ποσόστωσης θα εφαρμοστεί την πρώτη πενταετία.
Επιπλέον, η ΕΕ θα επιτρέψει την εισαγωγή 25.000 τόνων αιγοπρόβειου κρέατος από ζώα εκτρεφόμενα με χορτάρι σταδιακά μέσα στην επόμενη επταετία.
Η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ μετά την έγκρισή της από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να αποφύγουν νέες αγροτικές κινητοποιήσεις, καθώς οι παραγωγοί ήδη αντιδρούν στη συμφωνία με τη Mercosur.
Η COPA-COGECA είχε προειδοποιήσει ότι για προϊόντα όπως το βοδινό, το αιγοπρόβειο και η ζάχαρη έγιναν «δυσανάλογες παραχωρήσεις», οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τους ευρωπαίους αγρότες και να προκαλέσουν στρεβλώσεις στην αγορά.
Γεωπολιτικές διαστάσεις
Παράλληλα, αξιωματούχοι της ΕΕ και της Αυστραλίας συζήτησαν για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο οποίος, σύμφωνα με τον διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ, απειλεί να προκαλέσει τη σοβαρότερη ενεργειακή κρίση από τη δεκαετία του 1970.
Η πρόεδρος της Κομισιόν φον ντερ Λάιεν απηύθυνε έκκληση για άμεση παύση των εχθροπραξιών, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «κρίσιμη» για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες.