Αύξηση κόστους μεταφοράς και αναπροσαρμογή δρομολογίων για τα container ships μεγάλων ναυτιλιακών εταιρειών προκαλεί η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Η εμπόλεμη κατάσταση στον Περσικό Κόλπο έχει οδηγήσει αρκετούς liners σε αλλαγές διαδρομών, παράκαμψη κρίσιμων σημείων ναυσιπλοΐας και επιβολή πρόσθετων χρεώσεων για την κάλυψη του αυξημένου λειτουργικού κόστους.
Η αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές αρχίζει ήδη να αποτυπώνεται στους ναύλους των εμπορευματοκιβωτίων, εντείνοντας την πίεση στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Αύξηση λειτουργικού κόστους και επιβολή έκτακτων χρεώσεων
Η επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας στη Μέση Ανατολή δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις για τη διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα, επηρεάζοντας τη διαθεσιμότητα καυσίμων και τη λειτουργία των θαλάσσιων δικτύων μεταφοράς.
Η A.P. Moller-Maersk ανακοίνωσε την επιβολή έκτακτης χρέωσης καυσίμων (Emergency Bunker Surcharge - EBS) στο παγκόσμιο δίκτυό της, επικαλούμενη διαταραχές στη διαθεσιμότητα ναυτιλιακών καυσίμων λόγω της κατάστασης στον Περσικό Κόλπο. Το μέτρο τίθεται σε ισχύ στις 25 Μαρτίου 2026 και θα επανεξετάζεται ανά δεκατέσσερις ημέρες, ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς.
Η εταιρεία επισημαίνει ότι το προσωρινό τέλος EBS είναι αναγκαίο για τη διασφάλιση πρόσβασης στα απαιτούμενα καύσιμα και τη διατήρηση της σταθερότητας του παγκόσμιου δικτύου μεταφοράς φορτίων. Θα εφαρμόζεται παγκοσμίως, χωρίς εξαιρέσεις, και θα προσαρμόζεται περιοδικά, με τα επικαιροποιημένα επίπεδα να δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της Maersk.
Αντίστοιχα, η CMA CGM ανακοίνωσε επιβολή έκτακτης χρέωσης καυσίμων (Emergency Fuel Surcharge - EFS) από τις 16 Μαρτίου 2026, λόγω της έντονης ανόδου του κόστους καυσίμων και της αστάθειας στη Μέση Ανατολή. Η κίνηση αυτή αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη πίεση που δέχεται ο κλάδος των θαλάσσιων μεταφορών από τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Άνοδος στα ναύλα των εμπορευματοκιβωτίων
Σύμφωνα με τη ναυτιλιακή συμβουλευτική εταιρεία Drewry, ο Παγκόσμιος Δείκτης Εμπορευματοκιβωτίων (WCI) αυξήθηκε κατά 8%, φτάνοντας τα 2.123 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών. Η άνοδος αποδίδεται κυρίως στην αύξηση τιμών στη διαδρομή Ασίας - Ευρώπης, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και οι ναύλοι στη γραμμή Transpacific (Ασία - Βόρεια Αμερική).
Ειδικότερα, οι τιμές spot στη γραμμή Σανγκάη - Ρότερνταμ αυξήθηκαν κατά 19%, στα 2.443 δολάρια, ενώ στη Σανγκάη - Γένοβα σημείωσαν άνοδο 10%, στα 3.120 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο. Για την επόμενη εβδομάδα έχουν ανακοινωθεί πέντε μόνο ακυρώσεις δρομολογίων στην αγορά Ασίας - Ευρώπης, γεγονός που δείχνει προσπάθεια διατήρησης της χωρητικότητας και των τιμών.
Αντίστοιχη τάση καταγράφεται και στη διαδρομή Ασίας - Ηνωμένων Πολιτειών. Οι τιμές από Σαγκάη προς Λος Άντζελες αυξήθηκαν κατά 4% στα 2.503 δολάρια, ενώ προς Νέα Υόρκη ενισχύθηκαν κατά 3%, στα 3.080 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο.
Παράκαμψη της Ερυθράς Θάλασσας και επιπτώσεις στα λιμάνια
Αυξημένη παραμένει η κίνηση των container ship που επιλέγουν την παράκαμψη της Ερυθράς Θάλασσας μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η επιλογή αυτή συνεπάγεται υψηλότερο κόστος μεταφοράς και μεγαλύτερη διάρκεια ταξιδιών.
Σύμφωνα με τη Drewry, την περίοδο έως 8 Μαρτίου, 314 πλοία ακολούθησαν τη διαδρομή γύρω από την Αφρική, έναντι 309 την προηγούμενη περίοδο. Παράλληλα, 64 πλοία διέσχισαν τη Διώρυγα του Σουέζ, έναντι 44 την προηγούμενη περίοδο, ένδειξη ότι ορισμένοι μεταφορείς εξετάζουν σταδιακή επιστροφή στις διελεύσεις μέσω Ερυθράς Θάλασσας.
Η κρίση έχει πλήξει και βασικούς περιφερειακούς κόμβους μεταφόρτωσης. Στο λιμάνι Jebel Ali των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση εμπορευματοκιβωτίων στη Μέση Ανατολή, η δραστηριότητα μειώθηκε δραματικά. Οι εβδομαδιαίες προσεγγίσεις containerships έπεσαν από περίπου 100 τον Φεβρουάριο σε μόλις 18 την εβδομάδα που έληξε στις 8 Μαρτίου, ενώ τις τελευταίες ημέρες δεν καταγράφηκε καμία προσέγγιση πλοίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
