Το Ισραήλ απέρριψε πρόταση του Λιβάνου για απευθείας συνομιλίες, χαρακτηρίζοντάς την καθυστερημένη και περιορισμένης σημασίας. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η κυβέρνηση του Λιβάνου συμμερίζεται τον στόχο του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ, ωστόσο αδυνατεί να αναλάβει δράση χωρίς να διακινδυνεύσει έναν νέο εμφύλιο πόλεμο.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, εξέφρασε την προθυμία της χώρας να ξεκινήσει άμεσες διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, επιδιώκοντας τον τερματισμό της σύγκρουσης που ξέσπασε στις 2 Μαρτίου, όταν η Χεζμπολάχ ενεπλάκη στον περιφερειακό πόλεμο υποστηρίζοντας το Ιράν.
Δύο πηγές που γνωρίζουν τη θέση του Αούν ανέφεραν ότι έχει αρχίσει να συγκροτεί διαπραγματευτική αντιπροσωπεία και σε ιδιωτικές συζητήσεις δήλωσε έτοιμος να προχωρήσει ακόμη και σε εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ. «Όλα είναι στο τραπέζι», δήλωσε τρίτη πηγή στο Reuters.
Η πρωτοβουλία του Λιβάνου αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη εσωτερική αντίθεση στη διατήρηση της Χεζμπολάχ ως ένοπλης οργάνωσης. Η κυβέρνηση μάλιστα απαγόρευσε πρόσφατα στη Χεζμπολάχ να πραγματοποιεί στρατιωτικές δραστηριότητες.
Ωστόσο, η οργάνωση εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρό οπλοστάσιο και ευρεία στήριξη μεταξύ των σιιτών μουσουλμάνων, καθιστώντας δύσκολη την εφαρμογή των κυβερνητικών αποφάσεων σε ένα εύθραυστο κράτος που βιώνει μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους μετά τον εμφύλιο πόλεμο του 1975-1990.
Αποστασιοποίηση Ισραήλ και ΗΠΑ
Ο Αούν ενημέρωσε τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ότι δεν έχει λάβει απάντηση στην πρότασή του, σύμφωνα με ανακοίνωση της προεδρίας. Παρά το γεγονός ότι μια τέτοια προσφορά θα θεωρούνταν παλαιότερα σημαντικό διπλωματικό άνοιγμα, η αντίδραση Ισραήλ και ΗΠΑ ήταν περιορισμένη.
Πηγές ανέφεραν πως η αδυναμία του Λιβάνου να ελέγξει τη Χεζμπολάχ και να αποτρέψει την επίθεσή της στις 2 Μαρτίου έχει πλήξει την αξιοπιστία της Βηρυτού. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκίντεον Σάαρ, δήλωσε στους «Times of Israel» ότι η χώρα του είναι έτοιμη για διάλογο, αλλά «ο διάλογος με την κυβέρνηση του Λιβάνου δεν μπορεί να σταματήσει τα πυρά από το λιβανέζικο έδαφος».
Αντίστοιχα, ο πρέσβης του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη, Ντάνι Ντάνον, τόνισε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ότι δεν μπορούν να υπάρξουν διαπραγματεύσεις «ενόσω εκτοξεύονται πύραυλοι προς τα βόρεια σύνορά μας». Ο ίδιος πρόσθεσε: «Ήρθε η ώρα να αποφασίσουμε: ο Λίβανος θα μείνει στα λόγια ή θα δράσει πραγματικά;»
Η προεδρία του Λιβάνου, το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ και το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο. Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ επικοινωνούν τακτικά με τις λιβανέζικες αρχές, χωρίς να σχολιάζουν ιδιωτικές διπλωματικές συνομιλίες.
Το «παράθυρο» που έκλεισε
Τον τελευταίο χρόνο, οι αρχές του Λιβάνου επιχειρούν να κατασχέσουν τα όπλα της Χεζμπολάχ στο νότιο τμήμα της χώρας, με περιορισμένα αποτελέσματα. Παρά τις προσπάθειες, η οργάνωση κατάφερε να επανεξοπλιστεί και να ενισχύσει τις θέσεις της, ενώ ο στρατός διαβεβαιώνει ότι έχει τον επιχειρησιακό έλεγχο της περιοχής.
Μετά το ξέσπασμα του νέου πολέμου, οι αρχές συνέλαβαν περίπου 50 άτομα για παράνομη οπλοκατοχή, ύποπτα μέλη της Χεζμπολάχ, ωστόσο αρκετοί αφέθηκαν ελεύθεροι μετά την καταβολή μικρού προστίμου. Όταν ο Λίβανος απευθύνθηκε στις ΗΠΑ για να προωθήσει την πρόταση διαπραγματεύσεων, η απάντηση ήταν αρνητική. «Είπαν ότι το 2025 ήταν το παράθυρό μας για να αντιμετωπίσουμε τη Χεζμπολάχ και δεν το κάναμε», δήλωσε λιβανέζος αξιωματούχος.
Πηγές που γνωρίζουν τη χάραξη πολιτικής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή εκτιμούν ότι η Ουάσινγκτον έχει περιορισμένες δυνατότητες εμπλοκής λόγω του πολέμου με το Ιράν, αφήνοντας το Ισραήλ να χειριστεί τη Βηρυτό όπως θεωρεί σκόπιμο.
Αδιέξοδο μεταξύ πολέμου και εσωτερικής σύγκρουσης
Το Ισραήλ ζητά από τον λιβανέζικο στρατό να καταστρέψει τις θέσεις εκτόξευσης πυραύλων και drones της Χεζμπολάχ και να κατασχέσει τον οπλισμό της. Ο λιβανέζικος στρατός, ωστόσο, αποφεύγει την άμεση σύγκρουση, φοβούμενος ότι θα προκαλέσει εσωτερική διάσπαση.
«Αυτό είναι το πρόβλημα: ο Λίβανος δεν μπορεί να ανταποκριθεί. Και το καταλαβαίνω αυτό. Πρόκειται για μια πολυθρησκευτική κοινωνία και ο Λίβανος δεν έχει την πολυτέλεια να κηρύξει πόλεμο σε μια κοινότητα», δήλωσε στο Reuters ο Μάικλ Γιανγκ του Κέντρου Κάρνεγκι Μέσης Ανατολής.