Η πιθανότητα μιας de facto διαίρεσης της Λωρίδας της Γάζας μεταξύ περιοχών υπό ισραηλινό και Χαμάς έλεγχο ενισχύεται, καθώς οι προσπάθειες προώθησης του σχεδίου Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου φαίνεται να χάνουν δυναμική, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters.
Έξι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που παρακολουθούν την υλοποίηση του σχεδίου αναφέρουν ότι η διαδικασία έχει σταματήσει και ότι η ανοικοδόμηση ενδέχεται να περιοριστεί στις περιοχές που ελέγχει το Ισραήλ, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνια διατήρηση της εδαφικής διαίρεσης.
Με βάση την πρώτη φάση του σχεδίου, που εφαρμόστηκε στις 10 Οκτωβρίου, οι ισραηλινές δυνάμεις ελέγχουν το 53% του παλαιστινιακού θύλακα, συμπεριλαμβανομένης της Ράφα και μεγάλου μέρους καλλιεργήσιμης γης. Οι περισσότεροι από τα δύο εκατομμύρια κάτοικοι ζουν πλέον σε καταυλισμούς και ερειπωμένες πόλεις στην περιοχή που παραμένει υπό τον έλεγχο της Χαμάς.
Η επόμενη φάση του σχεδίου προβλέπει περαιτέρω αναδίπλωση των ισραηλινών δυνάμεων, συγκρότηση μεταβατικής διοίκησης και ανάπτυξη πολυεθνούς δύναμης για τη διαχείριση της ασφάλειας, ενώ παράλληλα θα ξεκινήσει η ανοικοδόμηση. Ωστόσο, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή μηχανισμούς εφαρμογής. Η Χαμάς αρνείται τον αφοπλισμό, το Ισραήλ απορρίπτει τη συμμετοχή της Παλαιστινιακής Αρχής και επικρατεί αβεβαιότητα ως προς τη σύσταση της διεθνούς δύναμης.
Σύμφωνα με διπλωμάτες, οι κυβερνήσεις εμφανίζονται διστακτικές να αναπτύξουν στρατιωτικές δυνάμεις στη Γάζα, ειδικά εάν αυτό συνεπάγεται εμπλοκή σε συγκρούσεις με τη Χαμάς. Ευρωπαϊκές και αραβικές χώρες θέτουν ως προϋπόθεση τη διατήρηση της ειρήνης και όχι τη συμμετοχή σε ένοπλες επιχειρήσεις.
Προκλήσεις στην ανοικοδόμηση και διεθνείς αντιδράσεις
Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι οι πόροι για την ανοικοδόμηση θα διοχετευθούν σύντομα στις περιοχές υπό ισραηλινό έλεγχο, ακόμη και χωρίς την πλήρη υλοποίηση του σχεδίου. Η δημιουργία "μοντέλων περιοχών" για τους κατοίκους της Γάζας προτείνεται ως λύση, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η προσέγγιση ενισχύει τον μακροπρόθεσμο κατακερματισμό του θύλακα.
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει δηλώσει πως το Ισραήλ δεν επιδιώκει την ανακατάληψη ή διακυβέρνηση της Γάζας, αν και υπάρχουν πιέσεις από ακροδεξιούς υπουργούς για επανεγκατάσταση εβραϊκών οικισμών. Ο ισραηλινός στρατός έχει επίσης εκφράσει αντίθεση στη μόνιμη κατοχή του θύλακα, ενώ δίνει έμφαση στη διατήρηση ουδέτερης ζώνης κατά μήκος των συνόρων για την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων.
Στην πράξη, οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν τοποθετήσει κίτρινα τσιμεντένια μπλοκ για να ορίσουν τη γραμμή αναδίπλωσης και αναπτύσσουν υποδομές στην ελεγχόμενη ζώνη. Η παρουσία του στρατού αποσκοπεί στην αποτροπή εισόδου ενόπλων, με την ισραηλινή πλευρά να δηλώνει έτοιμη για αναδίπλωση όταν η Χαμάς εκπληρώσει τους όρους της συμφωνίας.
Διπλωματική στασιμότητα και ανθρωπιστικές συνέπειες
Στις περιοχές υπό τον έλεγχο της Χαμάς, η οργάνωση ενισχύει τη θέση της, αναπτύσσοντας αστυνομικές δυνάμεις και διαχειριζόμενη την παροχή τροφίμων. Ευρωπαίοι και αραβικοί κύκλοι επιθυμούν την επιστροφή της Παλαιστινιακής Αρχής στη Γάζα, αλλά το Ισραήλ αντιτίθεται σε αυτήν την προοπτική.
Χωρίς ουσιαστική αλλαγή στάσης από τη Χαμάς ή το Ισραήλ, ή ισχυρή πίεση των ΗΠΑ προς αποδοχή της Παλαιστινιακής Αρχής, το σχέδιο Τραμπ φαίνεται δύσκολο να προχωρήσει πέραν της εκεχειρίας. Το κόστος ανοικοδόμησης εκτιμάται στα 70 δισ. δολάρια, ενώ η χρηματοδότηση παραμένει αβέβαιη, καθώς οι χώρες του Κόλπου δεν προτίθενται να συμβάλουν χωρίς σαφή προοπτική ίδρυσης παλαιστινιακού κράτους.
Οποιαδήποτε de facto διαίρεση θα αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο στην προοπτική ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους και θα επιδεινώσει την ανθρωπιστική κρίση, με τον πληθυσμό να εξαρτάται πλήρως από διεθνή βοήθεια.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
