Μια καινοτόμος πλατφόρμα ανάπτυξης εξατομικευμένων εμφυτευμάτων χόνδρου, που στοχεύει στην αποκατάσταση βλαβών σε μεγάλες αρθρώσεις αλλά και σε μεσοσπονδύλιους και κροταφογναθικούς δίσκους, βρίσκεται στα τελικά στάδια κατοχύρωσης πατέντας και προετοιμάζεται για την έναρξη κλινικών μελετών.
Η πλατφόρμα αναπτύχθηκε στο Εργαστήριο Φυσιολογίας του Ιατρικού Τμήματος ΑΠΘ/Κέντρο Βλαστοκυττάρων και Αναγεννητικής Ιατρικής και αφορά την παραγωγή ιστών που μπορούν να αντικαταστήσουν φθαρμένο χόνδρο, όπως σε περιπτώσεις τραυματικών κακώσεων ή αρθρίτιδας.
Η πατέντα για την πλατφόρμα κατατέθηκε τον περασμένο Μάρτιο στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας και πλέον βρίσκεται στην τελική φάση αξιολόγησης.
Παράλληλα, έχει ήδη δημιουργηθεί προϊόν χόνδρου με την ονομασία NEOTICA (Neo-tissue Cartilage), το οποίο έχει καταταχθεί από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων ως φάρμακο προηγμένων θεραπειών.
«Η τεχνολογία επιτρέπει τη δημιουργία “ζωντανών” εμφυτευμάτων προσαρμοσμένων στα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.
Μπορούμε να κατασκευάσουμε εξατομικευμένο χόνδρο, ανάλογα με το φύλο, την ηλικία, τη σωματική διάπλαση και το είδος της βλάβης», δηλώνει ο καθηγητής στο Εργαστήριο Φυσιολογίας του Ιατρικού Τμήματος ΑΠΘ, Αριστείδης Κριτής, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με αφορμή την παρουσίασή του με θέμα «Παθοφυσιολογία της εκφύλισης του μεσοσπονδύλιου δίσκου της σπονδυλικής στήλης.
Εφαρμογές της αναγεννητικής ιατρικής» στο 44ο Ετήσιο Συνέδριο της Ορθοπαιδικής Τραυματολογικής Εταιρείας Μακεδονίας-Θράκης.
«Ουσιαστικά φτιάχνουμε στο εργαστήριο έναν ιστό κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση του ελλείμματος του ασθενούς. Δεν πρόκειται για μεταμόσχευση οργάνου, αλλά για ιστό που δημιουργείται από τα δικά του κύτταρα και ενσωματώνεται στον οργανισμό», εξηγεί ο κ. Κριτής. Η ανάγκη για τέτοιες λύσεις, όπως σημειώνει, προκύπτει από τη φύση της εκφυλιστικής νόσου.
Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος, για παράδειγμα, είναι ιστός χωρίς άμεση αιμάτωση, ο οποίος με την πάροδο του χρόνου αφυδατώνεται, σκληραίνει και χάνει ύψος, οδηγώντας σε ρήξεις και κήλες που πιέζουν νεύρα και προκαλούν έντονο πόνο, όπως η ισχιαλγία.
«Μέχρι σήμερα, οι θεραπευτικές επιλογές αντιμετωπίζουν κυρίως τα συμπτώματα και όχι την αιτία. Η αναγεννητική ιατρική έρχεται να δώσει μια πιο ριζική λύση: την αποκατάσταση του ιστού και, δυνητικά, την αναστροφή της εκφυλιστικής διαδικασίας», προσθέτει ο κ. Κριτής.
Η διαδικασία δημιουργίας των εμφυτευμάτων
Η μέθοδος βασίζεται στη λήψη λιπώδους ιστού από τον ίδιο τον ασθενή. Από αυτόν τον ιστό απομονώνονται μεσεγχυματικά κύτταρα (βλαστοκύτταρα), τα οποία τοποθετούνται σε τρισδιάστατο ικρίωμα που «αντιγράφει» το έλλειμμα της βλάβης.
Μέσα σε ειδικούς κλιβάνους, τα κύτταρα μετατρέπονται σε χονδροκύτταρα, παράγοντας τις ουσίες για τη δημιουργία νέου χόνδρου που ενσωματώνεται στον οργανισμό.
Τα εμφυτεύματα χαρακτηρίζονται ως «4D», καθώς δεν έχουν μόνο τρισδιάστατη δομή αλλά εξελίσσονται δυναμικά στον χρόνο.
Το υλικό του ικριώματος αποδομείται σταδιακά, ενώ τα κύτταρα παράγουν νέα εξωκυττάρια μήτρα, διατηρώντας τη μηχανική αντοχή του ιστού. Η διαδικασία προσαρμόζεται ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες του ασθενούς.
Σύμφωνα με τον κ. Κριτή, τα εμφυτεύματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αρθρώσεις όπως το γόνατο, τον μεσοσπονδύλιο δίσκο και τον διάρθριο δίσκο της κροταφογναθικής άρθρωσης.
Αν και βρίσκονται ακόμη σε πειραματικό στάδιο, η τεχνολογία έχει δοκιμαστεί σε πειραματόζωα με ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Το επόμενο βήμα είναι η εφαρμογή της σε ασθενείς με χρόνιο πόνο και εκφυλιστικές βλάβες, κατόπιν συναίνεσης, στο πλαίσιο κλινικών μελετών.
Η τοποθέτηση των εμφυτευμάτων, ανάλογα με το μέγεθος της βλάβης, μπορεί να πραγματοποιηθεί αρθροσκοπικά ή με ανοιχτό χειρουργείο.
Όπως τονίζει ο καθηγητής, έχει ήδη διασφαλιστεί το απαραίτητο κανονιστικό πλαίσιο για τη μετάβαση σε κλινικές δοκιμές, καθώς έχει δοθεί άδεια ανάπτυξης φαρμάκων υπό δοκιμή και η εποπτεία έχει ανατεθεί στον ΕΟΦ. «Είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε σε κλινικές μελέτες, ώστε η τεχνολογία να εφαρμοστεί σε ανθρώπους», καταλήγει.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
