Σύμφωνα με τη μελέτη «Tech care of yourself - Future Wellness Primer» της Bank of America, ο σύγχρονος άνθρωπος περνά σχεδόν επτά ώρες την ημέρα μπροστά από μια οθόνη, αφιερώνοντας πέντε φορές περισσότερο χρόνο στα social media απ’ ό,τι σε πραγματικές κοινωνικές επαφές. Σε βάθος ζωής, αυτό μεταφράζεται σε πέντε χρόνια και τέσσερις μήνες μέσα σε feeds, notifications και scrolling.
Η ανάλυση αποκαλύπτει ότι ο μέσος ενήλικας στις ΗΠΑ θα περάσει συνολικά 44 χρόνια της ζωής του μπροστά σε οθόνες. Ο χρόνος αυτός, σε ετήσια βάση, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την κατασκευή 131.000 Πυραμίδων της Γκίζας, ενώ η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας έχει ήδη σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία και την οικονομία.
Η διττή φύση της τεχνολογίας
Η τεχνολογία αποτελεί ταυτόχρονα επιταχυντή προόδου και πηγή κινδύνων. Η εκτεταμένη χρήση της συνδέεται με αυξανόμενα προβλήματα όπως η μοναξιά, το άγχος, η παχυσαρκία, η μυωπία και η κατάθλιψη, με το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα να φτάνει τα 7 τρισ. δολάρια ετησίως, δηλαδή περίπου το 6% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Περίπου το 66% των ανθρώπων παγκοσμίως χρησιμοποιεί ήδη τεχνητή νοημοσύνη σε τακτική βάση, ενώ 1,8 δισ. έχουν δοκιμάσει εργαλεία AI. Η εξάπλωση συνοδεύεται από φαινόμενα όπως η αύξηση των deepfakes κατά 500 φορές την περίοδο 2018-2024, αλλά και η ταχεία υιοθέτηση εφαρμογών AI για καθημερινές ανάγκες.
Σωματική και ψυχική επιβάρυνση
Η παρατεταμένη χρήση οθονών έχει μετρήσιμες επιπτώσεις στο σώμα. Όταν το κεφάλι γέρνει προς τα εμπρός σε γωνία 60 μοιρών, το φορτίο στον αυχένα αυξάνεται έξι φορές, ενώ η καθιστική ζωή ενισχύει τον κίνδυνο παχυσαρκίας. Οι οικονομικές επιπτώσεις της παχυσαρκίας εκτιμάται ότι έως το 2035 θα ξεπεράσουν το σημερινό ΑΕΠ της Ιαπωνίας.
Σε ψυχολογικό επίπεδο, η συνεχής ροή πληροφοριών προκαλεί υπερδιέγερση και γνωστική κόπωση. Η επαναφορά της συγκέντρωσης μετά από μία διακοπή μπορεί να απαιτεί έως 23 λεπτά, ενώ η διάρκεια προσοχής της γενιάς Ζ θεωρείται μικρότερη ακόμη και από εκείνη ενός χρυσόψαρου.
Η κοινωνική διάσταση της αποσύνδεσης
Η μοναξιά εμφανίζεται πλέον με συχνότητα αντίστοιχη της παχυσαρκίας και του διαβήτη. Η κοινωνική αποσύνδεση έχει επιπτώσεις στην υγεία συγκρίσιμες με το κάπνισμα έως και 15 τσιγάρων ημερησίως. Το ποσοστό ενηλίκων στις ΗΠΑ χωρίς στενούς φίλους έχει αυξηθεί τέσσερις φορές από το 1990, ενώ η γενιά Ζ παρουσιάζει τα υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς.
Παράλληλα, οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που λειτουργούν ως companions έχουν αυξηθεί επτά φορές μέσα σε τρία χρόνια, με κύρια χρήση τη θεραπεία και τη συντροφικότητα.
Η οικονομία της ευεξίας
Η έννοια της ευεξίας αποκτά κεντρικό ρόλο ως ενεργή επιδίωξη δραστηριοτήτων και τρόπων ζωής που οδηγούν σε συνολική υγεία. Περιλαμβάνει οκτώ διαστάσεις: σωματική, νοητική, συναισθηματική, κοινωνική, πνευματική, επαγγελματική, οικονομική και περιβαλλοντική.
Η παγκόσμια οικονομία της ευεξίας έχει φτάσει τα 7 τρισ. δολάρια και αναμένεται να αγγίξει τα 10 τρισ. έως το 2029, ξεπερνώντας κλάδους όπως η πληροφορική και η φαρμακοβιομηχανία. Στους βασικούς τομείς περιλαμβάνονται η προσωπική φροντίδα, η υγιεινή διατροφή, η φυσική δραστηριότητα, ο τουρισμός ευεξίας και η ψυχική υγεία.
Ψηφιακή αποτοξίνωση και τεχνολογία ευεξίας
Η Bank of America αναδεικνύει τρεις πυλώνες ανάπτυξης: την ενίσχυση της κοινωνικής σύνδεσης, τις τεχνολογικές λύσεις ευεξίας και τις ατομικές επιλογές που σχετίζονται με τη φροντίδα του εαυτού. Στο πλαίσιο αυτό, η ψηφιακή αποτοξίνωση (digital detox) προβάλλει ως μέσο αποφόρτισης από τη συνεχή συνδεσιμότητα.
Οι φορετές συσκευές και οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπουν τη συλλογή δεδομένων, όπως καρδιακός ρυθμός και πρότυπα ύπνου, προσφέροντας εξατομικευμένες οδηγίες για τη διαχείριση της υγείας. Το 31% των χρηστών χρησιμοποιεί γενετική τεχνητή νοημοσύνη για συμβουλές ευεξίας και το 24% για υποστήριξη ψυχικής υγείας.
Τα δεδομένα ως μοχλός πρόληψης και φροντίδας
Η ανάπτυξη των ψηφιακών λύσεων σχετίζεται με τα κενά στα συστήματα υγείας, καθώς υπάρχουν 92% λιγότεροι επαγγελματίες ψυχικής υγείας σε σχέση με τους γιατρούς. Οι ψηφιακές υπηρεσίες, όπως η εικονική θεραπεία, διευρύνουν την πρόσβαση και μειώνουν το κόστος.
Κάθε άνθρωπος εκτιμάται ότι θα παράγει δεδομένα ισοδύναμα με 300 εκατ. βιβλία στη διάρκεια της ζωής του, ανοίγοντας νέες προοπτικές για πρόληψη, διάγνωση και παρακολούθηση. Τα ανθρωποειδή ρομπότ αναμένεται να φτάσουν τα 3 δισ. μονάδες έως το 2060, με χρήση σε υπηρεσίες, εκπαίδευση και φροντίδα.
Η έκθεση της Bank of America καταλήγει ότι η ταχεία ενσωμάτωση της τεχνολογίας στην καθημερινότητα καθιστά την ευεξία βασικό πλαίσιο διαχείρισης των επιπτώσεων αυτής της μετάβασης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news