Με ιδιαίτερα υψηλή συμμετοχή και έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον πραγματοποιήθηκε το Διεθνές Συνέδριο «Γράφω, Μεταφράζω, Σκέφτομαι στην Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης» της Εταιρείας Συγγραφέων στο Ινστιτούτο Γκαίτε. Πρόκειται για το πρώτο συνέδριο στην Ελλάδα αφιερωμένο στη σχέση των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων και της Τεχνητής Νοημοσύνης με τη συγγραφή, τη μετάφραση, την εκπαίδευση και τα πνευματικά δικαιώματα. Η εκδήλωση αποτέλεσε κορυφαία δράση στο πλαίσιο των 45 χρόνων παρουσίας της Εταιρείας Συγγραφέων στον δημόσιο λόγο, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις και τις προοπτικές που δημιουργεί η χρήση της ΤΝ στο λογοτεχνικό πεδίο.
Ο Βρετανός καθηγητής Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Σπουδών Ντέιβιντ Μπέρι (David M. Berry) άνοιξε τις εργασίες του συνεδρίου, επισημαίνοντας πως τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα εγκαινίασαν μια νέα συγγραφική συνθήκη. Τόνισε τη σημασία της προφορικότητας και των αναγνωστικών στρατηγικών, προτείνοντας εναλλακτικές προσεγγίσεις που αντιστέκονται στην κανονικοποίηση.
Στο πρώτο στρογγυλό τραπέζι, με θέμα «Η λογοτεχνική δημιουργία στην εποχή των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων» και συντονιστή τον Νίκο Ερηνάκη, οι συγγραφείς Δημοσθένης Κούρτοβικ, Λίλα Κονομάρα και η ερευνήτρια Δέσποινα Καταπότη υπερασπίστηκαν την ανθρώπινη δημιουργικότητα. Υπογράμμισαν τη μοναδικότητα της ανθρώπινης συγκίνησης και ατομικότητας, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η ΤΝ δεν μπορεί να επιτύχει πραγματική «πρωτοτυπία» ή να προσεγγίσει την ανθρώπινη «μοναδικότητα».
Η ΤΝ στη μετάφραση και την εκπαίδευση
Ο Γερμανός φιλόσοφος Κρις Ντουάρτ (Christoph Durt) ανέλυσε θεωρητικά τα συστήματα LLM, όπως το ChatGPT, εξηγώντας γιατί δεν μπορούν να θεωρηθούν συγγραφείς ή συν-συγγραφείς. Όπως σημείωσε, ο «θάνατος του συγγραφέα» σηματοδοτεί την κατάρρευση μιας συγκεκριμένης αντίληψης της συγγραφής και όχι το τέλος της.
Στο δεύτερο στρογγυλό τραπέζι, με θέμα «Τα εργαλεία ΤΝ στη Μετάφραση: Είναι η ευκολία παγίδα;» και συντονιστή τον Χρήστο Αστερίου, οι μεταφραστές Βασίλης Μπαμπούρης, Λίζυ Τσιριμώκου, Θανάσης Χατζόπουλος και Κατερίνα Σχινά συζήτησαν τις επιπτώσεις της ΤΝ στο επάγγελμα του μεταφραστή. Παράλληλα, ανέδειξαν την αξία της ανθρώπινης επινοητικότητας και του γλωσσικού αισθήματος ως αναντικατάστατων ποιοτικών στοιχείων.
Ο Ολλανδός καθηγητής Τόμπιας Μπλάνκε (Tobias Blanke) εστίασε στην έννοια της βαθιάς μάθησης και στη βιομηχανική κλίμακα της μοντελοποίησης. Επεσήμανε ότι η πολιτιστική παραγωγή ακολουθεί πλέον βιομηχανική λογική, καθιστώντας δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ τέχνης και τεχνολογίας.
Στο τρίτο στρογγυλό τραπέζι, με θέμα «Η ΤΝ στην Εκπαίδευση. Ευκαιρία ή κερκόπορτα;» και συντονιστή τον Γιάννη Μπασκόζο, οι εκπαιδευτικοί Μαρία Φειδάκη, Μαρία Παπαδοπούλου, Βαγγέλης Ηλιόπουλος και Διονύσης Γούτσος εξέφρασαν ανησυχίες για την επίδραση της ΤΝ στις νεότερες γενιές. Υπογράμμισαν ωστόσο ότι η τεχνολογία δεν αποτελεί μονόδρομο, εφόσον υπάρξει θεσμική βούληση και παιδαγωγικά κριτήρια.
Η ανθρώπινη γραφή στο επίκεντρο
Η Γερμανίδα συγγραφέας και Αντιπρόεδρος του European Writers' Council, Μόνικα Πφούνμαϊερ (Monika Pfundmeier), μετέφερε την εμπειρία του οργανισμού, υπογραμμίζοντας ότι «η ανθρώπινη γραφή δεν γίνεται και δεν πρέπει να αντικατασταθεί από την ΤΝ». Κάλεσε τους δημιουργούς να συνεχίσουν να γράφουν και να αγωνίζονται σε έναν ριζικά μεταβαλλόμενο κόσμο.
Στο τελευταίο στρογγυλό τραπέζι, με θέμα «Κριτικές προσεγγίσεις των Μεγάλων Γλωσσικών Συστημάτων» και συντονίστρια την Τιτίκα Δημητρούλια, οι συγγραφείς Σταύρος Ζουμπουλάκης, Κώστας Κατσουλάρης, Μανώλης Πατηνιώτης και Νικόλας Σεβαστάκης συζήτησαν τις πολιτικές και οικονομικές διαστάσεις της ΤΝ. Τέθηκε το ζήτημα του δημοσίου ελέγχου απέναντι στους τεχνολογικούς κολοσσούς και αναδείχθηκε η ανάγκη για μια δημοκρατική και συμπεριληπτική κοινωνία.
Συμπεράσματα και προοπτικές
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με την ομιλία του Γάλλου φιλοσόφου και μαθηματικού Ντανιέλ Αντλέρ (Daniel Andler), ο οποίος αναφέρθηκε στη σχέση της ανθρώπινης νόησης και δημιουργικότητας με την επίλυση προβλημάτων. Η Γενική Γραμματέας Άννα Αφεντουλίδου και το μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων Νίκος Ερηνάκης παρουσίασαν τη σύνοψη των συμπερασμάτων, τονίζοντας ότι το συνέδριο συνέβαλε ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο για τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στις 27 και 28 Φεβρουαρίου, με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνδιοργάνωση με το Ινστιτούτο Γκαίτε, τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ και την Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
