Οι ελληνικές επιχειρήσεις πειραματίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη (AI), ωστόσο η πλήρης ενσωμάτωσή της παραμένει ζητούμενο. Σύμφωνα με νέα έρευνα σε περίπου 400 εταιρείες, το 45% έχει ήδη υιοθετήσει ή δοκιμάσει λύσεις AI, αλλά μόλις το 9% διαθέτει οργανωμένη δομή διακυβέρνησης και θεσμοθετημένο ρόλο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Παράλληλα, το 50% δηλώνει ότι η έλλειψη γνώσεων αποτελεί βασικό εμπόδιο, ενώ μόνο το 21% έχει συμμετάσχει σε εκπαιδευτικές δράσεις, αποκαλύπτοντας το χάσμα ανάμεσα στο ενδιαφέρον και την πραγματική επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Η μελέτη του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας, σε συνεργασία με τις BCG, Deloitte, EY-Parthenon και Octane, με τίτλο «AI Playbook: Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας της Ελληνικής Οικονομίας μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης», αποτυπώνει τη μεταβατική φάση της τεχνητής νοημοσύνης στη χώρα. Στόχος είναι να διερευνηθεί αν η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει την ΤΝ από πείραμα σε μοχλό παραγωγικότητας, ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας. Η μελέτη προτείνει ένα εθνικό playbook δράσης που φιλοδοξεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ φιλοδοξίας και υλοποίησης, παρέχοντας πρακτικά βήματα για την αξιοποίηση των τεχνολογιών AI προς ενίσχυση της παραγωγικότητας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας.
Κεντρικό στοιχείο της έρευνας αποτέλεσε η συμμετοχή περίπου 400 επιχειρήσεων από όλη τη χώρα, οι οποίες κατέθεσαν εμπειρίες και προτεραιότητες σχετικά με την υιοθέτηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Τα αποτελέσματα προσφέρουν μια αντιπροσωπευτική εικόνα για την ετοιμότητα της ελληνικής οικονομίας στην ψηφιακή εποχή.
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών στήριξε την πρωτοβουλία, διευκολύνοντας τη διανομή του ερωτηματολογίου στα μέλη του και ενισχύοντας την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
Ευρήματα της έρευνας και προοπτικές
Η μελέτη παρουσιάστηκε σε εκδήλωση του ΕΒΕΑ και του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας, όπου υπογραμμίστηκε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως εξισορροπητής και επιταχυντής ευκαιριών για μια οικονομία με κυρίαρχες μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μέσω της ΤΝ, οι ελληνικές εταιρείες μπορούν να ξεπεράσουν περιορισμούς, να καινοτομήσουν ταχύτερα και να αποκτήσουν πρόσβαση σε διεθνείς αγορές.
Οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν πλέον την ΤΝ ως βασικό μοχλό οργανωτικού μετασχηματισμού, με εφαρμογές που επικεντρώνονται στη βελτίωση της αποδοτικότητας, την εμπειρία πελάτη και τη μείωση κόστους. Παράλληλα, ζητούν ενημέρωση για κόστη, νομοθεσία, εκπαιδευτικά προγράμματα και θεσμικές δομές υποστήριξης, όπως ένα εθνικό AI Hub. Ωστόσο, παραμένουν επιφυλάξεις για επιπτώσεις στην απασχόληση και θέματα ασφάλειας δεδομένων.
Οι βασικές προκλήσεις
Η έρευνα εντοπίζει κρίσιμες προκλήσεις που εμποδίζουν τη συστηματική υιοθέτηση της ΤΝ. Πρώτον, το 50% των επιχειρήσεων αναφέρει έλλειψη δεξιοτήτων, ενώ μόλις το 21% έχει συμμετάσχει σε εκπαιδευτικές δράσεις. Το 79% ενημερώνεται κυρίως από τα ΜΜΕ και το διαδίκτυο, γεγονός που δείχνει περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένη γνώση.
Δεύτερον, η οργανωτική ετοιμότητα παραμένει χαμηλή: το 48% δεν διαθέτει υπεύθυνο ψηφιακού μετασχηματισμού, ενώ μόνο το 9% έχει θεσμοθετημένο ρόλο. Οι μικρές επιχειρήσεις εμφανίζουν ακόμη μεγαλύτερα κενά σε θεσμική δομή και μηχανισμούς διοίκησης έργων ΤΝ.
Τρίτον, η ενσωμάτωση της ΤΝ περιορίζεται κυρίως σε λειτουργίες που αφορούν τον πελάτη, όπως το μάρκετινγκ και η εξυπηρέτηση, ενώ η χρήση σε παραγωγή και οικονομική διαχείριση παραμένει χαμηλή. Το 23% εκφράζει ανησυχίες για την ασφάλεια δεδομένων, επιτείνοντας την επιφυλακτικότητα.
Επιπλέον, το χρηματοδοτικό περιβάλλον εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο. Το 71% των επιχειρήσεων έχει κύκλο εργασιών κάτω του 1 εκατ. ευρώ, ενώ το 26% αναφέρει το κόστος ως βασικό φραγμό. Μόλις το 5% θεωρεί τα υπάρχοντα χρηματοδοτικά εργαλεία επαρκή.
Παρά τις δυσκολίες, το 48% των επιχειρήσεων σχεδιάζει να επεκτείνει τη χρήση της ΤΝ τον επόμενο χρόνο. Ωστόσο, η απουσία σαφών δεικτών απόδοσης και οργανωτικής υποστήριξης δημιουργεί ένα «χάσμα υλοποίησης» μεταξύ πρόθεσης και αποτελέσματος.
Ένα εθνικό Playbook για τις μικρομεσαίες
Η μελέτη καταλήγει στην ανάγκη δημιουργίας ενός εθνικού Playbook υιοθέτησης της ΤΝ στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η πρόταση περιλαμβάνει συνδυασμό υποδομών, εκπαίδευσης, οργανωτικής αναβάθμισης και πλαισίου υπεύθυνης χρήσης της τεχνολογίας.
Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, «η επένδυση στην τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι μόνο τεχνολογική επιλογή, αλλά στρατηγική επιλογή εθνικής ανταγωνιστικότητας, παραγωγικότητας και κοινωνικής ευημερίας».