Το James Webb ανιχνεύει τον αρχαιότερο και πιο μακρινό γαλαξία

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, σε συνεργασία με τη NASA, την ESA και την Καναδική Υπηρεσία Διαστήματος (CSA), επιβεβαίωσε την ύπαρξη ενός εξαιρετικά φωτεινού γαλαξία που υπήρχε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.

Ο γαλαξίας MoM-z14 προσφέρει σημαντικά δεδομένα για το χρονολόγιο της ιστορίας του Σύμπαντος και αναδεικνύει πόσο διαφορετική ήταν η πρώιμη κοσμική εποχή σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις των αστρονόμων.

Η επιστημονική ανακάλυψη έγινε από ομάδα του Ινστιτούτου Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας Kavli του MIT, όπως αναφέρεται σε δημοσίευση στο περιοδικό «Open Journal of Astrophysics».

Με τη χρήση του φασματογράφου NIRSpec του James Webb, οι αστρονόμοι διαπίστωσαν ότι το φως του MoM-z14 έχει ταξιδέψει περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια, επιμηκυνόμενο και μετατοπιζόμενο προς τα ερυθρά μήκη κύματος λόγω της διαστολής του Σύμπαντος.

Ο γαλαξίας αυτός ανήκει σε μια ολοένα αυξανόμενη κατηγορία απροσδόκητα φωτεινών γαλαξιών του πρώιμου Σύμπαντος, που αριθμούν περίπου 100 φορές περισσότερους από ό,τι προέβλεπαν οι θεωρίες πριν την εκτόξευση του Webb.

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που εξετάζουν οι ερευνητές είναι ο αρχαιότερος πληθυσμός αστεριών στον Γαλαξία μας, τα οποία λειτουργούν ως «απολιθώματα του πρώιμου Σύμπαντος». Ορισμένα από αυτά εμφανίζουν υψηλές συγκεντρώσεις αζώτου, χαρακτηριστικό που παρατηρείται και στις πρώιμες γαλαξιακές παρατηρήσεις του Webb, συμπεριλαμβανομένου του MoM-z14.

Δεδομένης της ηλικίας του MoM-z14, το περιορισμένο χρονικό διάστημα μετά τη Μεγάλη Έκρηξη δεν επέτρεψε πολλές γενιές αστεριών να παράγουν τόσο άζωτο. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι το πυκνό περιβάλλον του πρώιμου Σύμπαντος υποστήριξε τη δημιουργία υπερμεγεθών αστεριών, τα οποία παρήγαγαν μεγαλύτερες ποσότητες αζώτου σε σχέση με τα σημερινά αστέρια.

Επιπλέον, ο MoM-z14 παρουσιάζει ενδείξεις ότι συμβάλλει στην απομάκρυνση της πυκνής ομίχλης υδρογόνου του πρώιμου Σύμπαντος. Ένας από τους βασικούς στόχους του Webb είναι ο καθορισμός του χρονοδιαγράμματος αυτής της περιόδου «εκκαθάρισης», γνωστής ως επαναϊονισμός, κατά την οποία το φως των πρώτων αστεριών άρχισε να διαπερνά το πυκνό υδρογόνο και να ταξιδεύει στο διάστημα. Ο MoM-z14 αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τη χαρτογράφηση αυτής της κοσμικής εποχής.