Από τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα μέχρι τη Silicon Valley, τη Νέα Υόρκη και τα μεγαλύτερα AI labs του πλανήτη, δύο Έλληνες επιστήμονες βρίσκονται σήμερα στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας μάχης για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Δύο Έλληνες ερευνητές και επιχειρηματίες της Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο της παγκόσμιας τεχνολογικής κούρσας, χτίζοντας εταιρείες με αποτιμήσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων και συμμετέχοντας ενεργά στη διαμόρφωση της επόμενης γενιάς AI.
Ο Γιάννης Αντώνογλου της Reflection AI και ο Αναστάσης Γερμανίδης της Runway, ανήκουν σε μια νέα γενιά Ελλήνων founders, και ηγούνται δύο από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες AI διεθνώς, με συνολικές αποτιμήσεις που προσεγγίζουν τα 30 δισ. δολάρια και έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον τεχνολογικών κολοσσών όπως η Meta.
Οι δύο εταιρείες κινούνται σε διαφορετικά πεδία της AI, ωστόσο έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό. Eπιχειρούν να χτίσουν βασικές υποδομές και μοντέλα πάνω στα οποία θα στηθεί η επόμενη εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Η Reflection AI, που ιδρύθηκε από τον Γιάννη Αντώνογλου μετά την πολυετή του παρουσία στη DeepMind, έχει ήδη αποτίμηση που ξεπερνά τα 25 δισ. δολάρια, ενώ η Runway του Αναστάση Γερμανίδη αποτιμάται περίπου στα 5,3 δισ. δολάρια, αποτελώντας μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες εταιρείες generative AI video παγκοσμίως.
Η εταιρεία των 25 δισ. με ελληνικό DNA
Ο Γιάννης Αντώνογλου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε Ηλεκτρολόγος Μηχανικός στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Στη συνέχεια βρέθηκε στο Εδιμβούργο για μεταπτυχιακές σπουδές στην Τεχνητή Νοημοσύνη και το 2012 εντάχθηκε στη DeepMind, όταν η εταιρεία αριθμούσε μόλις μερικές δεκάδες εργαζομένους. Στη διάρκεια της παρουσίας του στη DeepMind συμμετείχε σε μερικά από τα σημαντικότερα projects στην ιστορία της σύγχρονης AI, όπως τα Deep Q-Networks, το AlphaGo, το AlphaZero και το MuZero.
Ο ίδιος περιγράφει το reinforcement learning ως το επόμενο μεγάλο βήμα στην εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης, δηλαδή συστήματα που «μαθαίνουν» μέσω δοκιμής και λάθους και βελτιώνονται διαρκώς.
Πριν αποχωρήσει από τη Google DeepMind, είχε αναλάβει το reinforcement learning κομμάτι του Gemini, του μεγάλου foundation model της Google, σε μια περίοδο που – όπως λέει – η εταιρεία αναδιοργανώθηκε πλήρως μετά την εμφάνιση του ChatGPT.
Το 2024 ίδρυσε τη Reflection AI, με στόχο τη δημιουργία open-source AI models και sovereign AI υποδομών, δηλαδή μοντέλα που μπορούν να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν μέσα στις υποδομές μιας κυβέρνησης, μιας εταιρείας ή ενός οργανισμού χωρίς εξάρτηση από τρίτους cloud providers.
Μέχρι στιγμής η Reflection AI έχει σηκώσει πάνω από 4 δισ. δολάρια από επενδυτές, όπως ανέφερε ο κ. Αντώνογλου. Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, η Nvidia έχει επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στην εταιρεία, ενώ η JPMorgan εξετάζει συμμετοχή σε νέο γύρο χρηματοδότησης ύψους 2,5 δισ. δολαρίων.
Όπως εξηγεί ο ίδιος, η λογική είναι ότι μια κυβέρνηση ή μια μεγάλη επιχείρηση θα πρέπει να μπορεί να διαθέτει το δικό της AI stack, να εκπαιδεύει τα μοντέλα πάνω στα δικά της δεδομένα και να έχει πλήρη έλεγχο της υποδομής και της ασφάλειας.
Σημείωσε επίσης ότι τα ανοιχτά μοντέλα επιτρέπουν σε έναν οργανισμό να εκπαιδεύσει την AI πάνω στα δικά του δεδομένα και να τη λειτουργεί στα δικά του συστήματα, χωρίς εξάρτηση από εταιρείες όπως η OpenAI ή η Anthropic.
Η Reflection έχει ήδη συνάψει συνεργασίες με τη Dell, με το αμερικανικό υπ. Ενέργειας, ενώ βρίσκεται και σε συζητήσεις με το Αμερικανικό Πεντάγωνο, αλλά και με τον κορεατικό κολοσσό Shinsegae για sovereign AI infrastructure.
Η εταιρεία απασχολεί περίπου 900 άτομα και διαθέτει γραφεία στη Νέα Υόρκη, στο Σαν Φρανσίσκο και στο Λονδίνο, ενώ μέχρι σήμερα έχει αντλήσει πάνω από 4 δισ. δολάρια χρηματοδότησης.
Ο κ. Αντώνογλου θεωρεί ότι η επόμενη μεγάλη τάση θα είναι το self-improving AI και τα multi-agent systems, δηλαδή συστήματα AI που θα βελτιώνουν άλλα συστήματα AI.
Παρότι πιστεύει ότι η πρόοδος θα είναι εκρηκτική, εκτιμά πως ο άνθρωπος θα παραμείνει πάντα μέσα στη διαδικασία.
«Πιστεύω ότι πάντα θα υπάρχει human in the loop», αναφέρει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η AI θα λειτουργεί περισσότερο ως επιταχυντής των μηχανικών παρά ως πλήρης αντικαταστάτης τους.
Η Runway και η επανάσταση του AI video
Από την πλευρά του, ο Αναστάσης Γερμανίδης αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα ονόματα στον χώρο της generative AI για εικόνα και βίντεο.
Ο συνιδρυτής και co-CEO της Runway γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα και ίδρυσε την εταιρεία στη Νέα Υόρκη πριν από περίπου οκτώ χρόνια.
Η Runway αναπτύσσει world models, δηλαδή μοντέλα που επιχειρούν να «κατανοήσουν» και να προσομοιώσουν τον πραγματικό κόσμο μέσα από βίντεο και εικόνες.
Τα μοντέλα της χρησιμοποιούνται ήδη από κινηματογραφικά studios, διαφημιστικές εταιρείες, videogame developers και media organizations, ενώ η εταιρεία θεωρείται μία από τις πρωτοπόρους στην AI video generation.
Ο ίδιος εξηγεί ότι στόχος της Runway είναι να «δημοκρατικοποιήσει» τη δημιουργία περιεχομένου, επιτρέποντας σε περισσότερους δημιουργούς να παράγουν κινηματογραφικής ποιότητας υλικό χωρίς τεράστιους προϋπολογισμούς.
Η εταιρεία συνεργάζεται ήδη με μεγάλα studios του Hollywood, ενώ μεταξύ των επενδυτών και στρατηγικών συνεργατών της βρίσκονται εταιρείες όπως η Nvidia, η Google και η Salesforce.
Η Runway έχει συγκεντρώσει περίπου 860 εκατ. δολάρια χρηματοδότησης, με το fund General Atlantic να έχει συμμετάσχει στους τελευταίους γύρους, ενώ η αποτίμησή της προσεγγίζει τα 5,3 δισ. δολάρια. Παράλληλα, διαθέτει περισσότερους από 50 εκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως.
Ο κ. Γερμανίδης τόνισε ότι η επόμενη μεγάλη επανάσταση δεν θα αφορά μόνο τα chatbots ή τη γλώσσα, αλλά συστήματα που θα αλληλεπιδρούν πραγματικά με τον φυσικό κόσμο.
Για αυτό και η εταιρεία επενδύει πλέον σημαντικά στη ρομποτική. Όπως εξηγεί, τα video models μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε τα ρομπότ να «μαθαίνουν» από παρατήρηση βίντεο και να αποκτούν καλύτερη κατανόηση του περιβάλλοντος.
Η ίδια λογική χρησιμοποιείται και στα interactive AI systems που αναπτύσσει η Runway, όπως AI χαρακτήρες που μπορούν να συνομιλούν σε πραγματικό χρόνο μέσω βίντεο.
Όπως σημείωσε ο συνιδρυτής και CTO/Co CEO της Runway, η εταιρεία θα μπορούσε να εξετάσει την επέκταση της παρουσίας της στην Ελλάδα. η οποία αυτή τη στιγμή αριθμεί μια ερευνητική ομάδα δύο ατόμων. Ο κ. Γερμανίδης αν και ερωτήθηκε, προτίμησε να μην σχολιάσει τις φημολογίες περί ενδιαφέροντος της Meta για εξαγορά της Runway.
Γιατί μένει πίσω η Ευρώπη και η Ελλάδα στη μάχη της ΑΙ
Παρά τη διεθνή τους πορεία, και οι δύο founders διατηρούν στενή σχέση με την Ελλάδα και παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του εγχώριου τεχνολογικού οικοσυστήματος.
Ο επικεφαλής της ReflectionAI θεωρεί ότι το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό αλλά συνολικά ευρωπαϊκό. Όπως εξηγεί, η δημιουργία foundation AI models απαιτεί τεράστια κεφάλαια, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και υποδομές που σήμερα διαθέτουν κυρίως οι ΗΠΑ και η Κίνα.
«Ούτε η Ελλάδα αλλά ούτε συνολικά η Ευρώπη διαθέτουν ακόμα το οικοσύστημα που απαιτείται για να δημιουργηθούν από το μηδέν εταιρείες αυτού του μεγέθους στον χώρο της AI», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ωστόσο εκτιμά ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης σε AI deployments, εφαρμογές, data infrastructure και adoption. Όπως επισήμανε η Ευρώπη θα πρέπει να κινηθεί πιο ενιαία, δημιουργώντας πραγματικά ευρωπαϊκές AI εταιρείες με πρόσβαση σε όλη την αγορά από την πρώτη ημέρα.
Από την πλευρά του, ο κ. Αναστάσης Γερμανίδης θεωρεί ότι σήμερα μπορεί κάποιος να ξεκινήσει μια εταιρεία από οπουδήποτε, ακόμα και από την Ελλάδα, όμως το δύσκολο κομμάτι είναι η κλιμάκωση.
Όπως λέει, όταν μια startup αποκτήσει αρχικό προϊόν και traction, τότε χρειάζεται πρόσβαση σε δίκτυα ανθρώπων που έχουν ήδη χτίσει μεγάλες εταιρείες και διαθέτουν την κατάλληλη εμπειρία.
Παρά τις δυσκολίες, αναγνωρίζει ότι το ελληνικό οικοσύστημα έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Ο επόμενες προκλήσεις της ΤΝ
Και οι δύο Έλληνες founders συμφωνούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται ακόμα στην αρχή. Ο κ. Αντώνογλου θεωρεί ότι το μεγάλο ανοιχτό ζήτημα παραμένει το alignment problem, δηλαδή πώς θα διασφαλιστεί ότι όλο και πιο ισχυρά μοντέλα AI θα λειτουργούν σύμφωνα με τους ανθρώπινους στόχους και περιορισμούς.
Αντίστοιχα, ο κ. Γερμανίδης πιστεύει ότι η μετάβαση από τα chatbots σε real-world interactive systems και ρομποτική θα είναι το επόμενο μεγάλο τεχνολογικό άλμα.
Κοινός παρονομαστής και για τους δύο είναι η πεποίθηση ότι η AI θα αλλάξει ριζικά τον κόσμο, δημιουργώντας νέες ισορροπίες, νέες εταιρείες-κολοσσούς αλλά και νέα ερωτήματα γύρω από την εργασία, την ασφάλεια και τον έλεγχο της τεχνολογίας.
Και παρότι οι εταιρείες τους έχουν ήδη αποτιμήσεις δισεκατομμυρίων, οι ίδιοι επιμένουν ότι η μεγαλύτερη μάχη της τεχνητής νοημοσύνης μόλις ξεκίνησε.