Το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ ενέκρινε σήμερα στο Λουξεμβούργο το νέο Πακέτο Ευρωπαϊκών Δικτύων Ενέργειας (European Grids Package) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που είχε παρουσιαστεί στις 10 Δεκεμβρίου 2025.
Τρεις από τις οκτώ στρατηγικές ενεργειακές διασυνδέσεις που περιλαμβάνονται στο πακέτο αφορούν άμεσα την Ελλάδα: ο Διαβαλκανικός Αγωγός φυσικού αερίου, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου και η ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΝ, οι νέες ρυθμίσεις έχουν έντονο ελληνικό αποτύπωμα, καθώς η ελληνική κυβέρνηση είχε ήδη από το 2023 αναδείξει την ανάγκη να αντιμετωπίζονται τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας ως ευρωπαϊκή και όχι αποκλειστικά εθνική υπόθεση.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η επιστολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Ιανουάριο του 2025, με την οποία ζητούσε μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τις διασυνοριακές ενεργειακές υποδομές.
Η ελληνική συμβολή στη διαμόρφωση του πακέτου
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο υφυπουργός, Νίκος Τσάφος, προώθησαν σταθερά τις ελληνικές θέσεις στα αρμόδια ευρωπαϊκά συμβούλια. Κατά την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Υπουργών, ο κ. Παπασταύρου τόνισε:
«Η Ελλάδα υπήρξε από την πρώτη ημέρα ένθερμος υποστηρικτής. Υποστηρίξαμε αυτό τον Κανονισμό, όχι επειδή θεωρούμε ότι είναι τέλειος, αλλά επειδή πιστεύουμε ότι ανοίγει τον δρόμο για μια ισχυρότερη εσωτερική αγορά ενέργειας, για μια ισχυρότερη Ενεργειακή Ένωση, κάτι που είναι απολύτως αναγκαίο».
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της ενεργειακής ενοποίησης αποτελεί προϋπόθεση για προσιτή και ασφαλή ενέργεια στους πολίτες, προειδοποιώντας πως θα ήταν «τεράστια απογοήτευση» αν το Συμβούλιο δεν κατέληγε σε συμφωνία.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη προστασίας των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, σημειώνοντας ότι οι απειλές κατά των υποβρύχιων καλωδίων και των διασυνοριακών δικτύων προέρχονται από πολλαπλές κατευθύνσεις, γεγονός που καθιστά επιτακτική μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική ανθεκτικότητας και ασφάλειας.
Η νέα ευρωπαϊκή φιλοσοφία για τα δίκτυα
Το Grids Package εισάγει μια νέα προσέγγιση στον σχεδιασμό των ενεργειακών δικτύων της Ευρώπης. Προβλέπει ενισχυμένο συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ, ταχύτερες αδειοδοτήσεις, απλούστερους κανόνες για τα διασυνοριακά έργα και δικαιότερη κατανομή του κόστους μεταξύ των κρατών-μελών που ωφελούνται.
Η φιλοσοφία αυτή ευθυγραμμίζεται με τις ελληνικές θέσεις, καθώς αντιμετωπίζει τις διασυνδέσεις ως ευρωπαϊκά έργα στρατηγικής σημασίας. Εστιάζει επίσης στην αξιοποίηση των υφιστάμενων δικτύων, στην ενίσχυση της ευελιξίας και στην καλύτερη ενσωμάτωση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Τα έργα προτεραιότητας για την Ελλάδα
Τρία από τα οκτώ στρατηγικά έργα που χαρακτηρίζει ως προτεραιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφορούν άμεσα την Ελλάδα:
• Τον Διαβαλκανικό Αγωγό (Trans-Balkan Pipeline), με την αντίστροφη ροή του να αποτελεί βασικό πυλώνα του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου.
• Την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου (Great Sea Interconnector - GSI), που θα τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου.
• Την ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στον άξονα Ουγγαρίας - Ρουμανίας - Βουλγαρίας - Ελλάδας, για την ασφάλεια εφοδιασμού και τη σταθεροποίηση τιμών στην περιοχή.
Επενδύσεις και προοπτικές
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας ως τη «ραχοκοκαλιά» της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας. Το σημερινό ευρωπαϊκό δίκτυο εκτείνεται σε πάνω από 11 εκατομμύρια χιλιόμετρα, αποτελώντας ένα από τα πιο αξιόπιστα διασυνδεδεμένα συστήματα παγκοσμίως.
Ωστόσο, η ζήτηση αυξάνεται ραγδαία λόγω της ενεργειακής μετάβασης, της ηλεκτροκίνησης και της ανάπτυξης των ΑΠΕ. Περίπου το 40% των δικτύων διανομής έχει ηλικία άνω των 40 ετών, ενώ η διασυνοριακή μεταφορική ικανότητα θα πρέπει να διπλασιαστεί έως το 2030.
Για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των δικτύων εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ τις επόμενες δεκαετίες.
Στήριξη της Ελλάδας στην αναβολή του Κανονισμού Μεθανίου
Παράλληλα, η Ελλάδα στήριξε στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας την κοινή πρωτοβουλία για τριετή αναβολή εφαρμογής του Κανονισμού για τις Εκπομπές Μεθανίου (Methane Regulation), επισημαίνοντας την ανάγκη περισσότερου χρόνου προσαρμογής χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο ο ευρωπαϊκός στόχος μείωσης εκπομπών.
Το σχετικό non-paper υποστηρίχθηκε από 18 κράτη-μέλη, επιβεβαιώνοντας την ευρεία στήριξη για μια πιο ρεαλιστική και εφαρμόσιμη μετάβαση στο νέο κανονιστικό πλαίσιο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
